Pramāṇa · Search · About · API

Khilakanda 13

Khilakāṇḍa 13

Language
Sanskrit

13.1

(8) 5-14
iti caturdaśe kāṇḍe ṣaṣṭhaḥ prapāṭhako bṛhadāraṇyakopaniṣadi caturthaḥ
atha caturdaśe kāṇḍe saptame prapāṭhake bṛhadāraṇyakopaniṣadi
pañcame prapāṭhake prathamaṃ brāhmaṇam
ādito'ṣṭame'dhyāye bṛ0 ā0 pañcame'dhyāye pañcadaśaṃ brāhmaṇam
bhūmirantarikṣandaurityaṣṭāvakṣarāṇi | ( ṇya) aṣṭākṣaratham̐ ha vā'ekaṅgāyatryai padumetadu hāsyā'etatsa yāvadeṣu lokeṣu tāvaddha jayati yo'syā'
etadevampadambeda

13.2

(') ṛco yajūtham̐ṣi sāmānyityaṣṭāvakṣarāṇi | (ṇya) aṣṭākṣaratham̐ ha vā'
ekaṅgāyatryai padumetadu haivāsyā'etatsa yāvatīyantrayī vidyā tāvaddha
jayati yo'syā'etadevampadambeda

13.1-2

bhūmirantarikṣaṃ dyauriti aṣṭāvakṣarāṇi | aṣṭākṣaraṃ ha vā ekaṃ gāyatryai padam | etadu hāsyāḥ
etat | saḥ yāvadeṣu lokeṣu, tāvaddha jayati | yo'syā etadevaṃ padaṃ veda

13.2-2

ṛco yajūṃṣi sāmānīti aṣṭāvakṣarāṇi | aṣṭākṣaraṃ ha vā ekaṃ gāyatryai padam | etadu
haivāsyāḥ etat saḥ | yāvatīyaṃ trayī vidyā, tāvaddha jayati | yo'syā etadevaṃ padaṃ veda

13.3

prā̱ṇo'pā̱no vyāna̱'itya̱ṣṭāvakṣa̍rāṇi | ( ṇya ) a̱ṣṭākṣa̍ra̱tham̐ ha̱ vā'e̱kaṅgā̱yatryai pa̱dame̱tadu̱ hai̱vāsyā'e̱tatsa̱ yāva̱dida̍ṃprā̱ṇi tāva̍ddha jayati̱ yo'syā̍'e̱tade̱vampa̱dambeda̍

13.4

( r̤ā ) a̱thāsyā̍'e̱tade̱va | turī̍yanda̱rśata̍mpa̱dampa̱rojā ya̱'eṣa ta̱pati̱ yadvai
ca̱turtha̍nta̱tturī̍yanda̱rśata̍mpa̱damiti̍ dadṛśa̱'iva̱ hye̍ṣa pa̱rojā̱'iti̱ sarvva̍mu̱
hye̍ṣa̱ raja̱'upa̱ryyupa̍ri̱ tapa̱tyeva̱tham̐ hyai̍va̱ śriyā ya̱śasā̍ tapati̱ yo'syā̍'e̱tade̱vampa̱dambeda̍

13.5

saiṣā gāya̱trī | ( tye ) e̱tasmim̐sturīye darśate pade parorajasi prati̍ṣṭhitā
tadvai̱ tatsa̱tye pra̱tiṣṭhi̍tā̱ cakṣu̱rvai sa̱tyañcakṣu̱rhi vai sa̱tyanta̱smā̱ādyadi̍dānīndvau
vi̱ivada̍mānāviyā̍tāma̱hama̱drākṣa̱mahama̱śrauṣa̱miti̱ ya'e̱va brū̱yāda̱hama̱drākṣa̱miti̱
tasmā̍'e̱va śradda̍dhyāma

13.6

tadvai̱ tatsa̱tyamba̱le pra̱tiṣṭhi̍tam | ( mprā ) prā̱ṇo vai ba̱lantatprā̱ṇe
pra̱tiṣṭhi̍ta̱ntasmā̍dāhurba̱lagūm̐ sa̱tyādojo̍ya̱'itye̱vamvve̍ṣā gāya̱tryadhyā̱tmaṃ
pra̱tiṣṭhi̍tā

13.7

sā hai̱ṣā ga̱yām̐sta̱tre | prā̱ṇā vai ga̱yāstatprā̱ṇām̐ga̍sta̱tre tadyadga̱yām̐sta̱tre
tasmā̍dgāya̱trī nāma̱ sa yāme̱vāmūmanvā̱haiṣaiva sā sa yasmā̱'anvā̱ha tasya̍
prā̱ṇām̐ga̍strā̱yate

13.5-2

cakṣurvai satyam | cakṣurhi vai satyam | tasmādyadidānīṃ dvau vivadamānāviyātāmahamadrākṣamahamaśrauṣamiti
ya eva brūyādahamadrākṣamiti | tasmā eva śraddadhyāma

13.6-2

tadvai tatsatyaṃ bale pratiṣṭhitam | prāṇo vai balam | tatprāṇe pratiṣṭhitam | tasmādāhuḥ-balaṃ satyādojoya iti | evaṃ u eṣā gāyatrī adhyātmaṃ pratiṣṭhitā

13.7-2

sā haiṣā gayāṃstatre | prāṇā vai gayāḥ | tatprāṇān tatre | tadyat gayān tatre | tasmāt
gāyatrī nāma | sa yāmevāmūmanvāha | eṣaiva sā | sa yasmā anvāha | tasya prāṇān trāyate

13.8

tām̐m̐ haike sāvitrīmanuṣṭubhamanvāhuḥ | ( nvām̐ ) vāganuṣṭubaitadvācamanubrūma'iti na tathā kuryyādgāyatrīmevānubrūyādyadi ha vā'api bahuva pratigṛhṇāti na haiva taddvāyatryā 'ekañcana padamprati

13.8-2

sa ya'imāstrīm̐llokānpūrṇānpratigṛhṇīyāt | ( tso ) so'syā'etutprathamampadamāpnuyā'tha yāvatīyantrayī vidyā yastāvatpratigṛhṇīyātso'syā'etaddvitīyampadamāpnuyā'tha yāvadidamprāṇi yastāvatpratigṛhṇīyātāṃ haike sāvitrīmanuṣṭubhamanvāhuḥ | vāganuṣṭup | etadvācamanubrūma iti | na tathā kuryāt | gāyatrīmevānubrūyāt | yadi ha vā api bahviva pratigṛhṇāti | na haiva taddvāyatryā ekaṃcana padaṃ prati

13.9

sa ya imān trīn lokān pūrṇān pratigṛhṇīyāt | so'syā etatprathamaṃ padamāpnuyāt | atha
yāvatīyaṃ trayī vidyā | yastāvatpratigṛhṇīyāt | so'syā etat dvitīyaṃ padamāpnuyāt | atha yāvatso'syā'etattutīyampadmāpnuyā'thāsyā'etaddeva turīyandarai̍tumpaddhamparorajā yu'eṣa tupati naiva kenacanāpyaṅkuta''etāvatpratigṛhṇīyāt

13.10

(tta) tsyā'upasthānam | (dā) gāyatryasyekapadī dvipadī tripadī catuṣpadyapadāsina hi padyase | numaste turīyāya darśatāya padāya parorajase'sāvado mā pprāpaditi yundriṣyādasāvasmai kāmo mā sumadhrditi vā nu haivāsmai
sa kāmaḥ samṛddhyate yusmā'evamupatiṣṭhate'hamadaḥ pprāpamiti vā

13.11

( vai ) e̱taddha̍ vai ta̱jjana̍ko vaide̱haḥ | ( ho ) buḍila̱māśva̍tarā̱śvimu̍vāca̱
yannu̍ ho̱ tadgāya̍trī̱vidu̱brūthā'atha katha̍ṃ ha̱stībhū̱to vaha̍sīti̱ mukha̍m̐
hya̍syāḥ samrāṇna vi̱idāñca̱kāreti̍ hovāca

13.11-2

etaddha vai tat janako vaideho buḍilamāśvatarāśvimuvāca | yannu ho tat gāyatrīvidbrūthāḥ | atha
kathaṃ hastībhūto vahasīti | mukhaṃ hyasyāḥ samrāṭ na vidāṃcakara iti hovāca

13.12

tasyā'a̱gnirèva mukham | yadi ha vā'api bahuivāgnāvabhyādadhati sarvva̍meva tatsundaha̱tyeva̱hūm̐haivaivaṃvidyadyapi bahiva pāpaṅkaroti sarvvameva tatsaṃpsāya śuddhaḥ pūto'ja̱ro'mṛtaḥ sambhavati

13.12-2

tasyā agnirèva mukham | yadi ha vā api bahviva agnāvabhyādadhati | sarvameva tatsaṃdahati | evaṃ haiva
evaṃvidyadyapi bahviva pāpaṃ karoti | sarvameva tatsaṃpsāya śuddhaḥ pūto'jaro'mṛtaḥ sambhavati

Linked texts (3)