Pramāṇa · Search · About · API

Madhukanda 2: atha prathamādhyāyasya udgīthanāmatṛtīyaṃ brāhmaṇam

Madhukāṇḍa 2

Language
Sanskrit

Contents

atha prathamādhyāyasya udgīthanāmatṛtīyaṃ brāhmaṇam

2.1

dvayā ha prājāpatyā devāścāsurāśca| tataḥ kanīyasā
eva devā, jyāyasā asurāsta eṣu lokeṣvaspardhanta te
ha devā ūcurhantāsurānyajñe udgīthenātyayāmeti

2.2

te ha vācamūcustvaṃ na udgāyeti tatheti tebhyo vāgudagāyata| yo vāci bhogastaṃ devebhya āgāyadyatkalyāṇaṃ
vadati tmātmane| te viduranena vai na udgātrā'tyeṣyantīti tamabhidrutya pāpmanā'vidhyant sa yaḥ sa pāpmā
yadevedamapratirūpaṃ vadati sa eva sa pāpmā

2.3

atha ha ghrāṇamūcustvaṃ na udgāyeti tatheti tebhyaḥ
ghrāṇa udagāyadyaḥ ghrāṇe bhogastaṃ devebhya āgāyadyatkalyāṇaṃ jighrati tadātmane| te viduranena vai na
udgātrā'tyeṣyantīti tamabhidrutya pāpmanā'vidhyansa
yaḥ sa pāpmā yadevedamapratirūpaṃ jighrati sa eva sa
pāpmā

2.4

atha ha cakṣurūcustvaṃ na udgāyeti tatheti tebhyaścakṣurudagāyat| yaścakṣuṣi bhogastaṃ devebhya āgāyadyatkalyāṇaṃ paśyati tadātmane| te viduranena vai na udgātrā'tyeṣyantīti tamabhidrutya pāpmanā'vidhyansa yaḥ
sa pāpmā yadevedamapratirūpaṃ paśyati sa eva sa
pāpmā

2.5

atha ha śrotramūcustvaṃ na udgāyeti tatheti tebhyaḥ
śrotramudagāyadyaḥ śrotre bhogastaṃ devebhya āgāyadyatkalyāṇaṃ śṛṇoti tadātmane| te viduranena vai na
udgātrā'tyeṣyantīti tamabhidrutya pāpmanā'vidhyansa
yaḥ sa pāpmā yadevedamapratirūpa 24 śṛṇoti sa eva sa
pāpmā

2.6

atha ha mana ūcustvaṃ na udgāyeti tatheti tebhyo mana
udagāyadyo manasi bhogastaṃ devebhya āgāyadyatkalyāṇa 24
saṃkalpayati tadātmane| te viduranena vai na udgātrā'tyeṣyantīti tamabhidrutya pāpmanā'vidhyansa yaḥ sa
pāpmā yadevedamapratirūpathaṃ saṃkalpayati sa eva sa
pāpmaivamu khalvetā devatāḥ pāpmabhirupāsṛjannevamenāḥ
pāpmanā'vidhyan

2.7

atha hemamāsanyaṃ prāṇamūcustvaṃ na udgāyeti tatheti
tebhya eṣa prāṇa udagāyatte viduranena vai na udgātrā'tyeṣyantīti tamabhidrutya pāpmanā'vivyatsansa yathā'śmānamṛtvā loṣṭo vidhvaṃsetaivathaṃ haiva vidhvaṃthaṃsamānā viṣvañco vineśustato devā abhavanparā'surā
bhavatyātmanā parā'sya dviṣanbhrātṛvyo bhavati ya evaṃ
veda

2.8

te hocuḥ kva nu so'bhūdyo na itthamasaktetyayamāsye'ntariti so'yāsya āṅgiraso'ṅgānāṃ hi rasaḥ

2.9

sā vā eṣā devatā dūrnāma dūraṃ hyasyā mṛtyurdūraṃ ha
vā asmānmṛtyurbhavati ya evaṃ veda

2.10

sā vā eṣā devataitāsāṃ devatānāṃ pāpmānaṃ mṛtyumapahatya
yatrā''sāṃ diśāmantastadgamayāṃcakāra tadāsāṃ pāpmano
vinyadadhāttasmānna janamiyānnāntamiyānnetpāpmānaṃ
mṛtyumanvavāyānīti

2.19

sā vā eṣā devataitāsāṃ devatānāṃ pāpmānaṃ mṛtyumapahatyāthainā mṛtyunatyavahat

2.12

sa vai vācameva prathamāmatyavahatsā yadā mṛtyumatyamucyata
so'gnirabhavatso'yamagniḥ pareṇa mṛtyumatikrānto
dīpyate

2.13

atha ghrāṇamatyavahatsa yadā mṛtyumatyamucyata sa
vāyurabhavatso'yaṃ vāyuḥ pareṇa mṛtyumatikrāntaḥ pavate

2.14

atha cakṣuratyavahattadyadā mṛtyumatyamucyata so'sāvādityo'bhavatso'sāvādityaḥ pareṇa mṛtyumatikrāntastapati

2.15

atha śrotramatyavahattadyadā mṛtyumatyamucyata sā diśo'bhavaṃstā imā diśaḥ pareṇa mṛtyumatikrāntāḥ

2.16

atha mano'tyavahattadyadā mṛtyumatyamucyata sa candramā abhavatso'sau candraḥ pareṇa mṛtyumatikrānto bhātyevaṃ ha vā enameṣā devatā mṛtyumativahati ya evaṃ veda

2.17

athā''tmane'nnādyamāgāyadyaddhi
kiṃcānna madyate'nenaiva tadadyata iha pratitiṣṭhati

2.18

te devā abruvannetāvadvā ida sarvaṃ yadannaṃ tadātmana
āgāsīranu no'sminnanne ābhajasveti te vai mā'bhisaṃviśateti tatheti ta saṃmantaṃ pariṇyaviśanta | tasmādyadanenānnamatti tenaitāstṛpyantyeva havā ena svā
abhisaṃviśanti bhartā svānā śreṣṭhaḥ pura etā bhavatyannādo'dhipatirya evaṃ veda, ya u haivaṃvida sveṣu prati
pratiburbhūrṣati na haivālaṃ bhāryebhyo bhavatyatha ya evaitamanu bhavati yo vaitamanu bhāryānbubhūrṣati sa haivālaṃ
bhāryebhyo bhavati

2.19-2

so'yāsya āṅgiraso'ṅgānāṃ hi rasaḥ prāṇo vā
aṅgānāṃ rasaḥ prāṇo hi vā aṅgānāṃ rasastasmādyasmātkasmāccāṅgātprāṇa utkrāmati tadeva tacchuṣyatyeṣa
hi vā aṅgānāṃ rasaḥ

2.20

eṣa u eva bṛhaspatirvāgvai bṛhatī tasyā eṣa patistasmādu bṛhaspatiḥ

2.21

eṣa u eva brahmaṇaspatirvāgvai brahma tasyā eṣa
patistasmādu brahmaṇaspatiḥ

2.22

eṣa u eva sāma vāgvai sā'm eṣa sā cāmaśceti
tatsāmnaḥ sāmatvam| yadveva samaḥ pluṣiṇā samo maśakena samo nāgena sama ebhistribhirlokaiḥ samo'nena
sarveṇa tasmādveva sāmāśnute sāmnaḥ sāyujyaṃ salokatāṃ ya evametatsāma veda

2.23

eṣa u vā udgīthaḥ prāṇo vā utprāṇena hīdath‌ sarvamuttabdhaṃ vāgeva gīthocca gīthā ceti sa udgīthaḥ

2.24

taddhāpi brahmadattaścaikitāneyo rājānaṃ bhakṣayannuvācāyaṃ
tyasya rājā mūrdhānaṃ vipātayatādyadito'yāsya
āṅgiraso'nyenodgāyaditi vācā ca hyeva sa prāṇena
codgāyaditi

2.25

tasya haitasya sāmno yaḥ svaṃ veda bhavati hāsya svaṃ
tasya vai svara eva svaṃ tasmādārtvijyaṃ kariṣyanvāci
svaramiccheta tayā vācā svarasaṃpannayā''rtvijyaṃ kuryāttasmādyajñe svaravantaṃ didṛkṣanta eva| atho yasya svaṃ
bhavati bhavati hāsya svaṃ ya evametatsāmnaḥ svaṃ
veda

2.26

tasya haitasya sāmno yaḥ suvarṇaṃ veda bhavati hāsya
suvarṇaṃ tasya vai svara eva suvarṇaṃ bhavati hāsya suvarṇaṃ
ya evametatsāmnaḥ suvarṇaṃ veda

2.27

tasya haitasya sāmno yaḥ pratiṣṭhāṃ veda prati ha tiṣṭhati
tasya vai vāgeva pratiṣṭhā vāci hi khalveṣa etatprāṇaḥ
pratiṣṭhito gīyate'nne ityu haike āhuḥ

2.28

athātaḥ pavamānānāmevābhyārohaḥ sa vai khalu prastotā
sāma prastauti sa yatra prastuyāttadetāni japet| asato
mā sadgamaya, tamaso mā jyotirgamaya, mṛtyormā'mṛtaṃ
gamayeti sa yadāhāsato mā sadgamayeti mṛtyurvā
asatsadamṛtaṃ mṛtyormā'mṛtaṃ gamayāmṛtaṃ mā kurvityevaitadāha tamaso mā jyotirgamayeti mṛtyurvai tamo jyotiramṛtaṃ mṛtyormā'mṛtaṃ gamayāmṛtaṃ mā kurvityevaitadāha
mṛtyormā'mṛtaṃ gamayeti nātra tirohitamivāsti | atha
yānītarāṇi stotrāṇi teṣvātmane'nnādyamāgāyettasmādu
teṣu varaṃ vṛṇīta yaṃ kāmaṃ kāmayeta tam̐ sa eṣa evaṃvidudgātā''tmane vā yajamānāya vā yaṃ kāmaṃ kāmayate
tamāgāyati taddhaitallokajideva na haivālokyatāyā
āśā'sti ya evametatsāma veda

2.28.p1

iti prathamādhyāyasyodgīthanāmatṛtīyaṃ brāhmaṇam ||3

2.28.p2

iti prathamādhyāsyodgīthanāmatṛtīyaṃ brāhmaṇam ||3

Linked texts (15)