Mahaitareya 11

Language: Sanskrit

11.p1

bhāṣyam'kṣitipā manuṣyagandharvā devāśca pitaraścirāḥ| ājānajāḥ karmadevāstāttvikā dakṣa eva ca || śakraścomā ca rudraśca bhāratī vāyureva ca| muktābuktāḥ śataguṇā balajñānasukhādibhiḥ || viṣṇubhaktyādibhiścaiva guṇaiḥ sarvaiḥ kramādhikāḥ| tasmād ramā tato viṣṇuranantaguṇato'dhikaḥ || upaniṣat-

11.p2

sarvāṇi nāmāni viṣṇumāviśanti

11.p3

eṣa u eva bibhradvājaḥ | prajā vai vājastā eṣa bibharti yad bibharti tasmād bharadvājastasmād bharadvāja ityācakṣata etameva santam | taṃ devā abruvannayaṃ vainaḥ sarveṣāṃ vasiṣṭha iti taṃ yadevā abruvannayaṃ vainaḥ sarveṣāṃ vasiṣṭha iti tasmādvasiṣṭhastasmādvasiṣṭha ityācakṣata etameva santam | sa idaṃ sarvamabhiprāgādyadidaṃ kiñca sa yadidaṃ sarvamabhiprāgādyadidaṃ kiñca tasmāt pragāthāstasmāt pragāthā ityācakṣata etameva santam | sa idaṃ sarvamabhyapavayata yadidaṃ kiñca sa yadidaṃ sarvamabhyapavayata yadidaṃ kiñca tasmāt pāvamānyastasmāt pāvamānya ityācakṣata etameva santam

11.p4

so'bravīdahamidaṃ sarvamasāni yacca kṣudraṃ yacca mahaditi te kṣudrasūktāścābhavanmahāsūktāśca tasmāt kṣudrasūktāstasmāt kṣudrasūktā ityācakṣata etameva santaṃ sūktaṃ batāvocateti tatsūktamabhavattasmāt sūktaṃ tasmāt sūktamityācakṣata etameva santam eṣa vā ṛgeṣa hyebhyaḥ sarvebhyo bhūtebhyo'rcata sa yadebhyaḥ sarvebhyo bhūtebhyo'rcata tasmād ṛktasmād ṛgityācakṣata etameva santam eṣa vā ardharca eṣa hyebhyaḥ sarvebhyo'rdhebhyo'rcata sa yadebhyaḥ sarvebhyo'rdhebhyo'rcata tasmādardharcastasmādardharca ityācakṣata etameva santam eṣa vai padameṣa hīmāni sarvāṇi bhūtāni pādi sa yadimāni sarvāṇi bhūtāni pādi tasmāt padaṃ tasmātpadamityācakṣata etameva santam eṣa vā akṣarameṣa hyebhyaḥ sarvebhyo bhūtebhyaḥ kṣarati na cainamatikṣaranti sa yadebhyaḥ sarvebhyo bhūtebhyaḥ kṣarati na cainamatikṣaranti tasmādakṣaraṃ tasmādakṣaramityācakṣata etameva santaṃ tā vā etāḥ sarvā ṛcaḥ sarve vedāḥ sarve ghoṣā ekaiva vyāhṛtiḥ prāṇa eva prāṇa ṛca ityeva vidyāt

11.p5

tadapekṣayānyanīcatvaṃ ghaṇṭādyā svaritātmakāḥ || uccasthitimudāttastu svarṇacūrdhvādikaḥ svaraḥ | viṣṇorvarkita tathā mandraḥ śvāsādiḥ pracayātmakaḥ | ekaprakāratāṃ viṣṇoḥ sadācālyāṃ vadatyapi || ityādayaḥ sarvaghoṣā viṣṇoreva guṇonnatim | vadanti kimu vedādyā mārjārādyabhidhāstathā || mārayitvā prabhakṣyaiva jarayatyakhilaṃ jagat | tena mārjāra uddiṣṭo moṣaṇānmūṣako hariḥ || varṣaṇādvarṣa uddiṣṭo balanādbalināmakaḥ | tāraṇāttṛpanāmāsāvityādyeko'bhidhīyate

11.p6

bhāṣyam-

11.p7

sarvanāmā bhagavān sarvavilakṣaṇaḥ

11.p8

11.p9

dāvātmānau hi deveṣu dvau prāṇau dvau ca cetanau | ajñānābhibhavāspṛṣṭau vāyurnārāyaṇaśca tau | tadanye cetanāḥ sarve prāṇāścātmāna eva ca | ajñānābhibhavāspṛṣṭāstasmāt te hyadhamāḥ smṛtāḥ | madhyamo vāyurevaika uttamaḥ kevalo hariḥ | sarvaśabdoditau tasmādetau dvāveva nāparaḥ | anye caiva mitaiḥ śabdairucyante nāmitaiḥ kacit | śrīrapyakhilaśabdoktā viṣṇuvanna tu mukhyataḥ | tasmādamitanāmānāvapi tau mitanāmavat | śrīśca vāyuśca viṣṇustu mukhyokteramitābhidhaḥ | anantanāmakatvācca so'nantaguṇa īritaḥ | pṛthaṅnāmāni yasmāt tadguṇāneva pracakṣate ||' ityādi brahmāṇḍe || 2

11.p10

iti dvitīyaḥ khaṇḍaḥ

Linked texts (3)

Aitareyāraṇyaka — Sanskrit
Daśopaniṣad — Sanskrit
Dvitīyāraṇyaka — Sanskrit