Pramāṇa · Search · About · API

Dvitiyaranyaka 2.2

Dvitīyāraṇyaka 2.2

Language
Sanskrit

2.2

eṣa imaṃ lokamabhyārcatpuruṣarūpeṇa ya eṣa tapati prāṇo
vāva¹ tadabhyārcatprāṇo hyeṣa ya eṣa tapati | taṃ śataṃ varṣāṇyabhyārcattasmācchataṃ varṣāṇi puruṣāyuṣo bhavanti taṃ yacchataṃ varṣāṇyabhyārcattasmācchatarcinastasmācchatarcina ityācakṣata etameva santam
sa idaṃ sarvaṃ madhyato dadhe yadidaṃ kiñca sa yadidaṃ sarvaṃ madhyato
dadhe yadidaṃ kiñca tasmānmādhyamāstasmānmādhyamā³ ityācakṣata
etameva santam | prāṇo vai gṛtso'pāno madaḥ sa yatprāṇo⁴
gṛtso'pāno madastasmādgṛtsamadastasmādgṛtsamada ityācakṣata etameva
santam | tasyedaṃ viśvaṃ mitramāsīdyadidaṃ kiñca tadyadasyedaṃ viśvaṃ
mitramāsīdyadidaṃ kiñca⁶ tasmādviśvāmitrastasmādviśvāmitra ityācakṣata etameva santam | taṃ devā abruvannayaṃ vai naḥ sarveṣāṃ vāma
iti taṃ yaddevā abruvannayaṃ vai naḥ sarveṣāṃ vāma iti tasmādvāmadevastaṃsmādvāmadeva ityācakṣata etameva santam | sa idaṃ sarvaṃ
pāpmano'trāyata yadidaṃ kiñca sa yadidaṃ sarvaṃ pāpmano
'trāyata yadidaṃ kiñca tasmādatrayastasmādatraya ityācakṣata etameva
santam ||1||⁸
eṣa u eva bibhradvājaḥ prajā vai vājastā¹ eṣa bibharti yadvibharti tasmādbharadvājastasmādbharadvāja ityācakṣata etameva santam
taṃ devā abruvannayaṃ vai naḥ sarveṣāṃ vasiṣṭha iti taṃ yaddevā abruvannayaṃ vai naḥ sarveṣāṃ vasiṣṭha iti tasmādvasiṣṭhastasmādvasiṣṭha
ityācakṣata etameva santam | sa idaṃ sarvamabhiprāgādyadidaṃ kiñca
sa yadidaṃ sarvamabhiprāgādyadidaṃ kiñca tasmātpragāthāsta̍smātpragāthā³ ityācakṣata etameva santam | sa idaṃ sarvamabhyapavayata
yadidaṃ kiñca sa yadidaṃ sarvamabhyapavayata yadidaṃ kiñca tasmātpāvamānyastasmātpāvamānya ityācakṣata etameva santam | so'bravīdahamidaṃ sarvamasāni yacca kṣudraṃ yacca mahaditi te kṣudrasūktāścābhavanmahāsūktāśca tasmātkṣudrasūktāstasmātkṣudrasūktā ityācakṣata etameva
santam | sūktaṃ batāvocateti tatsūktamabhavattasmātsūktaṃ tasmātsūktamityācakṣata etameva santam | eṣa vā ṛgeṣa hyebhyaḥ sarvebhyo
bhūtebhyo'rcata sa yadebhyaḥ sarvebhyo bhūtebhyo'rcata tasmādṛktasmādṛgityācakṣata etameva santam | eṣa vā ardharca eṣa hyebhyaḥ
sarvebhyo'rdhebhyo'rcata sa yadebhyaḥ sarvebhyo'rdhebhyo'rcata tasmādardharcastasmādardharca ityācakṣata etameva santam | eṣa vai padameṣa
hīmāni sarvāṇi bhūtāni pādi sa yadimāni sarvāṇi bhūtāni
pādi tasmātpadaṃ tasmātpadamityācakṣata etameva santam | eṣa.
vā akṣarameṣa hyebhyaḥ sarvebhyo bhūtebhyaḥ kṣarati na cainamatikṣaranti
sa yadebhyaḥ sarvebhyo bhūtebhyaḥ kṣarati na cainamatikṣaranti tasmādakṣaraṃ tasmādakṣaramityācakṣata etameva santam | tā vā etāḥ
sarvā ṛcaḥ sarve vedāḥ sarve ghoṣā ekaiva vyāhṛtiḥ prāṇa eva
prāṇa ṛca ityeva vidyāt

Linked texts (5)