Pramāṇa · Search · About · API

Muṇḍaka Upaniṣad 3.1.2-2

Muṇḍakopaniṣadbhāṣya 3.1.2-2

Language
Sanskrit

3.1.2-2

prāṇādivāyubhedāḥ karmendriyāṇi tadviṣayāśca tathā ca buddhimanasī buddhīndriyāṇi tadviṣayāśca pratiṣiddhā veditavyaḥ| tathā śrutyantare - "dhyāyatīva lelāyatīva" (bṛ.u.4/3/7) iti|
yasmāccaivaṃ pratiṣiddhopādhidvayaḥ tasmācchubhraḥ śuddhaḥ| ato'kṣarānnāmarūpabījopādhilakṣitasvarūpātsarvakāryakaraṇabījatvenopalakṣyamāṇatvātparaṃ tadupādhilakṣaṇamavyākṛtākhyamakṣaraṃ sarvavikārebhyaḥ| tasmātparato'kṣarātparo nirupādhikaḥ puruṣaḥ ityarthaḥ|
yasmiṃstadākāśākhyamakṣaraṃ saṃvyavahāraviṣayamotaṃ protaṃ ca kathaṃ punaraprāṇādimattvaṃ tasyetyucyate| yadi hi prāṇādayaḥ prāgutpatteḥ puruṣa iva svenātmanā santi tadā puruṣasya prāṇādinā vidyamānena prāṇādimattvaṃ bhavenna tu te prāṇādayaḥ prāgutpatteḥ puruṣa iva svenātmanā santi tadā, ato'prāṇādimānparaḥ puruṣaḥ, yathānutpanne putre'putro devadattaḥ ||

Linked texts (1)