Pramāṇa · Search · About · API

Muṇḍaka Upaniṣad 4.2.1

Muṇḍakopaniṣadbhāṣya 4.2.1

Language
Sanskrit

4.2.1

arūpaṃ sadakṣaraṃ kena prakāreṇa vijñeyamityucyate -
2.2.1
āviḥ saṃnihitaṃ guhācaraṃ nāma mahatpadamatraitatsamarpitam| etatprāṇannimiṣacca yadetañjānatha sadasaddhareṇyaṃ paraṃ vijñānādyadvariṣṭhaṃ prajānām ||

4.2.1.p1

āviḥ prakāśaṃ saṃnihitaṃ vāgādyupādhibhirjvalatīti śrutyāntarācchabdādīnupalabhamānāvadavabhāsate| darśanaśravaṇamananavijñānādyupādhidharmairāvirbhūtaṃ sallakṣyate hṛdi sarvaprāṇinām| yadetadāvirbrahma saṃnihitaṃ samyak sthitaṃ hṛdi tadguhācāraṃ nāma guhāyāṃ caratīti darśanaśravaṇādiprakārairguhācaramiti prakhyātam| mahatsarvamahattvāt| padaṃ padyate sarveṇeti sarvapadārthāspadatvāt|

4.2.1.p2

kathaṃ tanmahatpadamityucyate| yato'trāsminbrahmaṇyetatsarvaṃ samarpitaṃ praveśitaṃ rathanābhāvivārāḥ| ejaccalatpakṣyādi, prāṇatprāṇiti prāṇāpānādimanmanuṣyapaśvādi, nimiṣacca yannimeṣādi kriyāvadyaccānimiṣaccaśabdātsamastametadatraiva brahmaṇi samarpitam|

4.2.1.p3

etadyādāspadaṃ sarvaṃ jānatha he śiṣyā avagacchatha tadātmabhūtaṃ bhavatāṃ sadasatsvarūpam| sadasatormūrtāmūrtayoḥ sthūlasūkṣmayostadvyatirekeṇābhāvāt| vareṇyaṃ varaṇīyaṃ tadeva hi sarvasya nityatvātprārthanīyam| paraṃ vyatiriktaṃ

Linked texts (1)