Shikshavalli (Śikṣāvallī)
शिक्षावल्ली
the first chapter of the Taittirīyopanishad.
- Language
- Sanskrit
- Date
- 700 BCE – 200 CE
- Extent
- 31 passages, 626 words
- Text
- partly digitised
- Source
- archiveorg · Suktani Taittiriyopanishad Cha Shikshavalli Anandavalli Bhriguvallyah Edited By Khagendracharya Sanskrit Veda… · Scan of a printed edition hosted by the Internet Archive (archive.org); the ancient text is in the public…
Contents
Text
1.3
athādhiprajam | mātā pūrvarūpam | pitottararūpam | prajā̱ sandhi̍ḥ | prajanana ̱m̐sandhā̍nam
ityadhiprajam
1.4
athādhyātmam | adharā
hanuḥ pūrvarūpam | uttarā hanuruttararūpam | vāk
sandhi̍ḥ | jihvā̍ sandhā̍nam | ityadhyātmam
itīmā ma̍hāsa̱g̱hitā̍ḥ | ya evametā mahāsaghitā vyākhyā̍tā ve̍da | sandhīyate praja̍yā pa̱śubhi̍ḥ
brahmavarcasenānnādyena suva̱rgeṇa̍ lo̱kena̍
1.3-2
sandhirācāryaḥ pūrvarūpamityadhiprajaṃ lokena
1.1
yaśchanda̍sāmṛṣa̱bho vi̱śvarū̍paḥ | chando̱bhyo'dhya̱mṛtā̍thsaṃba̱bhūva̍ | sa mendro̍ me̱dhayā̍ spṛṇotu
a̱mṛta̍sya deva̱ dhāra̍ṇo bhūyāsam | śarīra̍ṃ me vica̍rṣaṇam | jihvā̍ me̱ madhu̍mattamā | karṇā̍bhyā̱ṃ bhūri̍viśru̍vam | brahma̍ṇaḥ ko̱śo̍'si me̱dhayāpi̍hitaḥ
śrutaṃ me̍ gopāya | ā̱vaha̍ntī vitanvā̱nā
1.2
ku̱rvāṇā'cīra̍mā̱tmana̍: | vāsā̍ ̱m̐si̱ mama̱ gāva̍śca
a̱nna̱pā̱ne ca̍ sarva̱dā | tato̍ me̱ śriya̱māva̍ha
lo̱ma̱śāṃ pa̱śubhi̍: sa̱ha svāhā̍ | ā māṃ yantu
brahma̱cā̱riṇa̱: svāhā̍ | vi mā̍ yantu brahma̱cā̱riṇa̱:
svāhā̍ | pra mā̍ yantu brahma̱cā̱riṇa̱: svāhā̍
damā̍yantu brahma̱cā̱riṇa̱: svāhā̍ | śamā̍yantu
brahma̱cā̱riṇa̱: svāhā̍
1.3-3
yaśo̱ jane̍'sāni̱
svāhā̍ | śreyā̱n vasya̍so'sāni̱ svāhā̍ | taṃ
tvā̍ bhaga̱ pravi̍śāni̱ svāhā̍ | sa mā̍ bhaga̱ pravi̍śa
svāhā̍ | tasmi̍m̐tsa̱hasra̍śākhe | ni bha̍gā̱haṃ tvayi̍
mṛ̱je svāhā̍ | yathā''pa̱: prava̍tā̱yanti̍ | yathā̱
māsā̍ aha̱rjaram | e̱vaṃ māṃ brahma̱cā̱riṇa̍:
dhātu̱rāya̍ntu sa̱rvata̱: svāhā̍ | pra̱ti̱ve̱śo̍'si̱ pra mā̍
bhāhi̱ pra mā̍ padyasva
1.4-2
vi̱ta̱nvā̱nā śamā̍yantu brahmacāriṇaḥ svāhā dhāturāyaṃntu sarvvataḥ
svāhairkaṃ ca
1.1-2
bhūrbhuvassuvariti vā etāstisro vyāhṛtayaḥ
tāsā̍mu ha smaitāṃ caturthīm | māhā̍camasyaḥ
pravedayate | maha iti | tadbrahma̍ | sa ātmā
aṅgānyanyā de̱vatā̍ḥ | bhūriti vā a̱yaṃ lokaḥ
bhuva̱ ityantari̍kṣam | suvarityasau lokaḥ
1.2-2
maha ityā̍dityaḥ | ā̱dityena vāva sarve̍ lokā
mahīyante| bhūriti vā a̱gniḥ| bhuva̱ iti̍ vāyuḥ
suvarityā̍dityaḥ | maha iti̍ candramā̍ḥ | ca̱ndrama̍sā
vāva sarvāṇi jyotī ̱m̐ṣi mahīyante | bhūriti̱ vā
ṛca̍ḥ | bhuva̱ iti sāmāni̍ | suvariti̱ yajū ̱m̐ṣi
1.3-4
maha iti̱ brahma̍ | brahma̍ṇā vāva sarve̍ vedā̍
mahīyante | bhūriti̱ vai prāṇaḥ | bhuva̱ itya̍pānaḥ
suva̱riti̍ vyānaḥ | maha ityanna̍m | anne̍na̱ vāva
sarvem̐ prāṇā mahī̍yante | tā vā e̱tāścata̍sraścatu̍rdhā | cata̍sraścatasro vyāhṛ̍tayaḥ | tā yo
ve̍da | sa veda̱ brahma̍ | sarve̍'smai de̱vā ba̱limāva̍hanti
1.1-3
a̱sau lo̱ko yajū̍m̐ṣi̱ veda̱ dve ca̍
sa ya e̱ṣo̍'ntarhṛ̍daya ākā̱śaḥ | tasmi̍nna̱yaṃ puru̍ṣo mano̱maya̍ḥ | a̱mṛto̱ hira̍ṇmayaḥ
anta̍reṇa tā̱luke̍ | ya e̱ṣa stana̍ ivāva̱lamba̍te
sendra̍yoniḥ | yatrā̱sau ke̍śā̱nto vi̱varta̍te | vyu̍pohya̍ śīrṣaka̱pāle̍ | bhūritya̱gnau prati̍tiṣṭhati
bhuva̱ iti̍ vā̱yau
1.2-3
suva̱rityā̍di̱tye | maha̱
iti̱ brahma̍ṇi | ā̱pnoti̱ svārā̍jyam | ā̱pnoti̱
mana̍sa̱spati̍m | vākpa̍tiścakṣu̍ṣpatiḥ | śrotra̍patirvijñāna̍patiḥ | e̱tattato̍ bhavati | ā̱kā̱śaśarī̍ra̱ṃ brahma̍ | sa̱tyātma̍ prā̱ṇārā̍ma̱ṃ mana̍ ānandam
śāntisamṛddhamamṛta̍m | iti prācīnayogyopā̍ssva
1.6
vāyāvamṛtumekam̐ ca
2.1
pṛthivya̍ntarikṣaṃ dyaurdiśo'vāntaradiśāḥ
a̱gni̱rvāyurā̍dityaścandramā̱ nakṣa̍trāṇi | āpa̱ oṣa̍dhayo̱ vana̱spata̍ya ākā̱śa ā̱tmā | itya̍dhibhūtam
athādhyātmam | prā̱ṇo vyā̱no̍'pāna u̍dānaḥ
sa̱ṃmānaḥ | cakṣuḥ śrotraṃ mano̱ vāktvak | carma̍
mā̱m̐sam̐snāvāsthi̍ ma̱jjā | e̱tada̍dhi vidhāya̱
ṛṣi̱ravaucat | pāṅktaṃ vā i̱dam̐sarvam | pāṅkte̍nai̱va pāṅkta m̐spṛṇotīti̍
2.7
sarvamekam̐ ca
3.1
omiti̱ brahma̍ | omitīdam̐sarvam | omitye̱tada̍nukṛ̱ti ha sma̱ vā a̱pyośrā̍vayetyāśrā̍vayanti | omiti̱ sāmā̍ni gāyanti | om̐śomiti̱ śastrā̍ṇi śam̐santi | omitya̍dhva̱ryuḥ pratigu̱raṃ prati̍gṛṇāti | omiti̱ brahmā̱ prasau̍ti
omitya̍gnihotramanu̍jānāti | omiti̍ brāhma̱ṇaḥ
pra̍va̱kṣyannā̍ha̱ brahmopā̍pnavānīti̍ | brahmai̱vopā̍pnoti
3.8
oṃ darśa
4.1
ṛ̱taṃ ca svādhyāyaprava̍cane̱ ca | sa̱tyaṃ ca
svādhyāyaprava̍cane̱ ca | tapa̍śca svādhyāyaprava̍cane̱ ca
da̱maśca svādhyāyaprava̍cane̱ ca | śa̱maśca svādhyāyaprava̍cane̱ ca | a̱gnaya̍śca svādhyāyaprava̍cane̱ ca | a̱gniho̱traṃ ca svādhyāyaprava̍cane̱ ca | a̱tithaya̍śca svādhyāyaprava̍cane̱ ca | mānu̱ṣaṃ ca svādhyāyaprava̍cane̱
ca | pra̱jā ca svādhyāyaprava̍cane̱ ca | pra̱jana̍śca svādhyāyaprava̍cane̱ ca | pra̱jāti̍śca svādhyāyaprava̍cane̱
ca | satyamiti satyavacā̍ rāthī̱tara̍ḥ | tapa iti
taponityaḥ pau̍ruśi̱ṣṭiḥ | svādhyāyapravacane e̱veti
nāko̍ maudgalya̍ḥ | taddhi tapa̍staddhi tapa̍ḥ
4.9
prajā ca svādhyāyaprava̍cane̱ ca ṣaṭ ca̍
5.1
a̱haṃ vṛkṣasya̱ reri̍vā | kī̱rttiḥ pṛṣṭhaṃ gi̱reri̍va
ū̱rdhvapa̍vitro vā̱jinī̍va sva̱mṛta̍masmi | dravi̍ṇa̱ m̐
sava̍rcasam | sumedhā a̍mṛ̱tokṣitaḥ | iti
triśaṅkorvedā̍nu̱vacanam
5.10
aha̱ m̐ ṣaṭ
6.1
vedamanūcyācāryo 'ntevāsinama̍nu̱śāsti̍
sa̱tyaṃ vada | dha̱rmaṃ cara | svādhyāyā̍nmā pramadaḥ
ācāryāya priyaṃ dhanamāhṛtya prajātantuṃ mā
vyavacche̍tsīḥ | satyānna prama̍dita̱vyam | dharmā̍nna
prama̍dita̱vyam | kuśalānna prama̍dita̱vyam | bhūtyai
na prama̍dita̱vyam | svādhyāyapravacanābhyāṃ na
prama̍dita̱vyam
6.2
devapitṛkāryābhyāṃ na prama̍dita̱vyam | mātṛ̍de̱vo bhava | pitṛ̍de̱vo bhava
ācārya̍de̱vo bhava | atithi̍de̱vo bhava | yānyanavadyāni̍ karmā̍ṇi | tāni sevi̍tavyā̍ni | no
īta̍rāṇi | yānya̱smākam̐̍ su̱cari̍tāni | tāni
tvayo̍pā̱syā̍ni
6.3
no ita̍rāṇi | ye ke
cā̱smacchreyām̐̍so brā̍hmaṇāḥ | teṣā̱ṃ tvayā''sa̍nena pra̱śvasi̍tavyam | śra̱ddhayā de̍yam
aśra̍ddhayā'deyam | śriyā de̍yam | hriyā de̍yam
bhiyā de̍yam | sa̱ṃvidā̍ de̱yam | atha yadi̍ te karmavicikitsā vā vṛttavicikitsā vā syāt
6.4
ye tatra brāhma̍ṇāḥ sa̱ṃmarśi̍naḥ | yu̱ktā ā̱yuktā̍ḥ
alū̍kṣā dharma̍kāmāḥ syuḥ| yathā te tatra̍ varteran | tathā tatra̍ vartethāḥ | athābhyākhyāteṣu
ye tatra brāhma̍ṇāḥ sa̱ṃmarśi̍naḥ | yu̱ktā ā̱yuktā̍ḥ
alū̍kṣā dharma̍kāmāḥ syuḥ | yathā te teṣu̍ varteran | tathā teṣu̍ vartethāḥ | e̱ṣa ā̱deśa̍ḥ | e̱ṣa
u̍padeśa̍ḥ | e̱ṣā ve̍dopa̱niṣat̍ | e̱tada̍nu̱śāsanam̍
no
evamupā̍sita̱vyam | evamu̱caita̍du̱pāsyam
6.11
ni
ke
svādhyāyapravacanābhyāṃ na prama̍dita̱vyaṃ tāni
tvayo̍pāsyā̍ni syātteṣu̍ vartèran sapta ca
7.1
śāśaṃ nau mi̱traḥ śaṃ varu̍ṇaḥ | śaṃ nau bhavatvarya̱mā | śaṃ na̱ indro̱ bṛha̱spati̍ḥ | śaṃ no̱ viṣṇu̍rurukra̱maḥ | namo̱ brahma̍ṇe | narmaste vāyo | tvame̱va
pratya̱kṣaṃ brahmā̍si | tvāme̱va pra̱tyakṣaṃ brahmāvā̍diṣam
ṛ̱tama̍vādiṣam | sa̱tyama̍vādiṣam | tanmāmā̍vīt
tadva̱ktāra̍māvīt | āvī̱nmām | āvī॓dva̱ktāra̍m
om̐ śānti̱ḥ śānti̱ḥ śānti̍ḥ
7.12
sa̱tyama̍vādiṣaṃ pañca̍ ca
7.12.p1
mrśa3
taḥ
rteṣu
taḥ
rteeṣa
śaṃ na̱ḥ śīkṣā̍ṃ saha̱nau yaśchanda̍sāṃ bhūrssa yaḥ
pṛ̍thi̱vyomityṛ̱taṃ ca̱āhaṃ ve̍damanūcya śaṃno dvāda̍śa
7.12.p2
iti taittirīyopaniṣadi śīkṣāvallī
8.p1
m
See also: more in Principal Upanishads
- Brihadaranyaka Upanishad (Bṛhadāraṇyakopaniṣad) — Sanskrit; 725–550 BCE
- Katha Upanishad (Kaṭhopaniṣad) — Sanskrit; 400–200 BCE
- Chandogya Upanishad (Chāndogyopaniṣad) — Sanskrit; 725–550 BCE
- Isha Upanishad (Īśopaniṣad) — Sanskrit; 400–200 BCE
- Mandukya Upanishad (Māṇḍūkyopaniṣad) — Sanskrit; 0–200 CE
- Taittiriya Upanishad (Taittirīyopaniṣad) — Sanskrit; 550–450 BCE