Pramāṇa · Search · About · API

Yogacūḍāmaṇi Upaniṣad 72

Yogacūḍāmaṇyupaniṣad 72

Language
Sanskrit

72

oṃ nityaṃ śuddhaṃ buddhaṃ nirvikalpaṃ nirañjanaṃ nirākhyātamanādinidhanamekaṃ turīyaṃ yadbhūtaṃ bhavadbhaviṣyatparivartamānaṃ sarvadā'navacchinnaṃ paraṃbrahma tasmājjātā parā śaktiḥ svayaṃ jyotirātmikā |
ātmana ākāśaḥ saṃbhūtaḥ | ākāśādvāyuḥ | vāyoragniḥ |
agnerāpaḥ | adbhyaḥ pṛthivī | eteṣāṃ pañcabhūtānāṃ patayaḥ pañca sadāśiveśvararudraviṣṇubrahmāṇaśceti |
teṣāṃ brahmaviṣṇurudrāścotpattisthitilayakartāraḥ |
rājaso brahmā sātviko viṣṇustāmaso rudra iti ete trayo guṇayuktāḥ |
brahmā devānāṃ prathamaḥ saṃbabhūva | dhātā ca sṛṣṭau viṣṇuśca sthitau rudraśca nāśe bhogāya candra iti prathamajā babhūvuḥ | eteṣāṃ brahmaṇo lokā devatiryaṅga-rasthāvarāśca jāyante | teṣāṃ manuṣyādīnāṃ pañcabhūtasamavāyaḥ śarīram | jñānakarmendriyai-rjñānaviṣayaiḥ prāṇādipañcavāyumanobuddhicittāhaṅkāraiḥ sthūlakalpitaiḥ so'pi sthūlaprakṛtirityucyate | jñānakarmendriyai-rjñānaviṣayaiḥ prāṇādipañcavāyumanobuddhibhiśca sūkṣmastho'pi liṅgamevetyucyate | guṇatrayayuktaṃ kāraṇam |
sarveṣāmevaṃ trīṇi śarīrāṇi vartante | jāgratsvapnasuṣupti-turīyāścetyavasthāścatasraḥ tāsāmavasthānāmadhipataya-ścatvāraḥ puruṣā viśvataijasaprājñātmānaśceti |
viśvo hi sthūlabhuṅnityaṃ taijasaḥ praviviktabhuk |
ānandabhuktayā prājñaḥ sarvasākṣītyataḥ paraḥ ||

Commentaries (1)