Vaidikasangraha 7

Vaidikasaṅgraha 7

Language: Sanskrit

7.1

nū marto dayate saniṣyan yo viṣṇave urugāyāya dāśat
pra yaḥ satrācā manasā yajāta etāvantaṃ naryamāvivāsāt

7.2

tvaṃ viṣṇo sumatiṃ viśvajanyām aprayutāmevayāvo matiṃ dāḥ
parṣo yathā naḥ suvitasya bhūreraśvāvataḥ puruścandrasya rāyaḥ

7.4

7.5

pra tatte adya śipiviṣṭa nāmāryaḥ śaṃsāmi vayunāni vidvān
taṃ tvā gṛṇāmi tavasamatavyānkṣayantamasya rajasaḥ parāke

7.6

kimitte viṣṇo paricakṣyaṃ bhūtpra yadvavrakṣe śipiviṣṭo asmi
mā varpo asmadapa gūha etadyadanyarūpaḥ sasṛthe babhūrtha

7.7

vaṣaṭ te viṣṇavāsa ā kṛṇomi tanme juṣasva śipiviṣṭa havyam
vardhantu tvā suṣṭutayo giro me yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ

7.4-2

7.1-2

ityādi), viśvajit (ṛ. 8|76|1), dhartā divaḥ (ṛ. 6|76

7.3-2

ityādi), bibharti bhuvanāni (ṛ. 6|83

7.1-3

ityādi) jaisī upādhiyāṃ dī
gātre gātre niṣasatthā nṛcakṣāḥ (8|48|6) | isakī bhaiṣajyamayī sañjīvanī
udiyarti vācam (ṛ. 6|47|3) | isī kāraṇa ise 'pati vācaḥ' (ṛ.
jeya yoddhā hai — aṣāḷhaṃ yutsu pṛtanāsu paprim (ṛ. 1|61|12)| indra jaise pramukha
sātha yuddha ke samaya indra ko śaktiśālī banātā hai— ya indra vṛtrahantamaḥ | ya
ojodātamro madaḥ (ṛ. 8|62|17) | yahāṃ taka ki soma ko indra kī ātmā
ṣṭa sthāna ke kāraṇa hī sambhavatayā śrī aravinda ise amaratva kī paramānanda'utpannāḥ sarve padārthāḥ, vyavahārāḥ vā' karate haiṃ| eka sthāna para (ṛ. 1|22

7.1-4

somaṃ manyate papivān yat saṃpiṣantyoṣadhim
somaṃ yaṃ brahmāṇo vidurna tasyāśnāti kaścana
yattvā deva pravivanti tata āpyāyase punaḥ
vāyuḥ somasya rakṣitā samānāṃ māsa ākṛtiḥ
pavitraṃ te vitataṃ brahmaṇaspate prabhurgātrāṇi paryeṣi viśvataḥ
ataptatanūrna tadāmo aśnute śṛtāsaḥ idvahantastat samāśata

7.2-2

tapoṣpavitraṃ vitaṃtaṃ divaspade śocanto asya tantavo vyasthiran
avantyasya pavitāramāśavo divaspṛṣṭhamadhi tiṣṭhanti cetasā

7.3-3

arūrucadvasaḥ purinaragriya ukṣā vibharti bhuvanāni vājayuḥ
māyāvino mamire asya māyayā nṛcakṣasaḥ pitaro garbhaṃ mā dadhuḥ

7.4-3

prāstāhutiḥ samyak ādityamupatiṣṭhate | ādityājjāyate vṛṣṭirvṛṣṭerannaṃ tataḥ
prajāḥ || ādhyātmikatayā ānandarūpa mastiṣka hī śarīra meṃ jīvana-rasa siṃcita
karatā hai
vāja yu:—veṃ.-udakena vṛṣṭena prajānāmannamicchan, sā.-teṣāṃ (bhūtānām)
annamicchan | grāsa -annasamṛddha (nāhrgasrāiśa—vāja ke nāmadhātu vājay se
u pratyaya lagakara niṣpanna), gelḍa.-vijayaṃpuraskāra kā abhīpsu (jīgara-prāiza
ādhāra para ādhunika vidvānoṃ dvārā icchārthaka nāmadhātu 'ya' (kyac) pratyaya se
graha ke niyama ke anusāra "yadi nāmadhātu ke sātha icchā ke artha meṃ jur̤ane vāle
karake dikhalāyā jātā hai" (ve. vyā. bhā. 1, pṛ. 166)
māyāvin:-veṃ.-prajñāvantaḥ, sā.-prajñāvanto devāḥ, grāsa. divya prajñā yā adbhuta
śakti se samṛddha (rāiśa śrāna goyiṭlaśaॅra vāijhāita prodara buṃdarqāfta), gelḍa.jādū meṃ nipuṇa (tsaubarakuṃdigaॅna)| māyāvin ke kevala do rūpāntara ṛ. meṃ
gandharvaṃ itthā padamasya rakṣati pātiṃ de vānāṃ janimānyadbhutaḥ
gabhṇāti ripuṃ nidhayā nidhārpatiḥ sukrattamā madhuno bhakṣamāśata

7.5-2

padam
janimāni
adbhutaḥ
ripum
nidhayā
hu viham̐viṣmo mahi sadā daivyaṃ nabho vasānaḥ pari yāsyadhvaram
rājā pavitraratho vājamāruhaḥ sahasrabhṛṣṭirjayasi śravo bṛhat

7.5-3

śravaḥ:—veṃ0, sā0-(mahat) annam, grāsa0, gelḍa0-yaśa ara0-(vistṛta) jñāma—satya-cetanya| vistṛta viślecanārthaṃ de0 ṛ0 1|1

Linked texts (5)

Śākala — Sanskrit
Saṃhitāpadapāṭha — Sanskrit
Śrautakośa — Sanskrit
Padapāṭha — Sanskrit
Ṛgvedasaṃhitāpadapāṭha — Sanskrit