Vedabhashya (Vedabhāṣya)
वेदभाष्य
- Language
- Sanskrit
- Date
- 1500–300 BCE
- Author
- Mādhava
- Extent
- 940 passages, 11,294 words
- Text
- partly digitised
- Source
- archiveorg · Rgveda Vyakhya Madhavakrtaa Ed. By C. Kunhan Raja 1939 Adyar Library; ed. C. Kunhan Raja; Adyar Library… · Scan of a printed edition hosted by the Internet Archive (archive.org); the ancient text is in the public…
Contents
- p1
- p2
- p3
- p4
- p5
- p6
- p7
- p8
- p9
- p10
- p11
- p12
- p13
- p14
- p15
- p16
- p17
- p18
- p19
- p20
- p21
- p22
- p23
- p24
- p25
- p26
- p27
- p28
- p29
- p30
- p31
- p32
- p33
- p34
- p35
- p36
- p37
- p38
- p39
- p40
- p41
- p42
- p43
- p44
- p45
- p46
- p47
- p48
- p49
- p50
- p51
- p52
- p53
- p54
- p55
- p56
- p57
- p58
- p59
- p60
- p61
- p62
- p63
- p64
- p65
- p66
- p67
- p68
- p69
- p70
- p71
- p72
- p73
- p74
- p75
- p76
- p77
- p78
- p79
- p80
- p81
- p82
- p83
- p84
- p85
- p86
- p87
- p88
- p89
- p90
- p91
- p92
- p93
- p94
- p95
- p96
- p97
- p98
- p99
- p100
- p101
- p102
- p103
- p104
- p105
- p106
- p107
- p108
- p109
- p110
- p111
- p112
- p113
- p114
- p115
- p116
- p117
- p118
- p119
- p120
- p121
- p122
- p123
- p124
- p125
- p126
- p127
- p128
- p129
- p130
- p131
- p132
- p133
- p134
- p135
- p136
- p137
- p138
- p139
- p140
- p141
- p142
- p143
- p144
- p145
- p146
- p147
- p148
- p149
- p150
- p151
- p152
- p153
- p154
- p155
- p156
- p157
- p158
- p159
- p160
- p161
- p162
- p163
- p164
- p165
- p166
- p167
- p168
- p169
- p170
- p171
- p172
- p173
- p174
- p175
- p176
- p177
- p178
- p179
- p180
- p181
- p182
- p183
- p184
- p185
- p186
- p187
- p188
- p189
- p190
- p191
- p192
- p193
- p194
- p195
- p196
- p197
- p198
- p199
- p200
- p201
- p202
- p203
- p204
- p205
- p206
- p207
- p208
- p209
- p210
- p211
- p212
- p213
- p214
- p215
- p216
- p217
- p218
- p219
- p220
- p221
- p222
- p223
- p224
- p225
- p226
- p227
- p228
- p229
- p230
- p231
- p232
- p233
- p234
- p235
- p236
- p237
- p238
- p239
- p240
- p241
- p242
- p243
- p244
- p245
- p246
- p247
- p248
- p249
- p250
- p251
- p252
- p253
- p254
- p255
- p256
- p257
- p258
- p259
- p260
- p261
- p262
- p263
- p264
- p265
- p266
- p267
- p268
- p269
- p270
- p271
- p272
- p273
- p274
- p275
- p276
- p277
- p278
- p279
- p280
- p281
- p282
- p283
- p284
- p285
- p286
- p287
- p288
- p289
- p290
- p291
- p292
- p293
- p294
- p295
- p296
- p297
- p298
- p299
- p300
- p301
- p302
- p303
- p304
- p305
- p306
- p307
- p308
- p309
- p310
- p311
- p312
- p313
- p314
- p315
- p316
- p317
- p318
- p319
- p320
- p321
- p322
- p323
- p324
- p325
- p326
- p327
- p328
- p329
- p330
- p331
- p332
- p333
- p334
- p335
- p336
- p337
- p338
- p339
- p340
- p341
- p342
- p343
- p344
- p345
- p346
- p347
- p348
- p349
- p350
- p351
- p352
- p353
- p354
- p355
- p356
- p357
- p358
- p359
- p360
- p361
- p362
- p363
- p364
- p365
- p366
- p367
- p368
- p369
- p370
- p371
- p372
- p373
- p374
- p375
- p376
- p377
- p378
- p379
- p380
- p381
- p382
- p383
- p384
- p385
- p386
- p387
- p388
- p389
- p390
- p391
- p392
- p393
- p394
- p395
- p396
- p397
- p398
- p399
- p400
Text
p1
²oṃ namo bhagavate³ vāsudevāya sārabhūtā susaṃgrahāḥ⁴ dvādaśyanukramaṇikā⁵ kriyate saṃhitā samām padakramasvaraḥ⁶ pādo daivaṃ suti . . . bhaktyaḥ⁷ deśāndeśāntarāṇi⁸ samayā upāyā daśa . . . . . . ⁹
p2
agnimīḷe purohitaṃ yajñasya devamṛtvijam| hotāraṃ ratnadhātamam
p3
vidvāgaṃ ṛtūgaṃ ṛtupate⁴ yajeh (ṛ. ve. 10. 2. 1) iti| hotāraṃ hotāraṃ⁵ devānānam⁶| juhoterhotetyaurṇavābhaḥ| ratnānāmiti-śayena⁷ dātāram
p4
agnimīḷe
p5
arthajñānamṛṣijñānaṃ bhūyiṣṭhamupakārakam| vakṣyanta ṛṣayastasmāt svarūpasyāstu devatāḥ|| pādāvasānavijñānaṃ chandojñānena sidhyati| pārucchepādiṣu jñeyamataśchandaśca yatnataḥ
p6
agniḥ pūrvebhirṛṣibhirīḍyo nūtanairuta | sa devām̐ eha vakṣati
p7
agninā rayimaśnavat poṣameva divedive | yaśasaṃ vīravattamam
p8
agne yaṃ yajñamadhvaraṃ viśvataḥ paribhūrasi | sa iddeveṣu gacchati
p9
agnirhotā kavikratuḥ satyaścitraśravastamaḥ | devo devebhirā gamat
p10
yadaṅga dāśuṣe tvamagne bhadraṃ kariṣyasi | tavettatsatyamaṅgiraḥ
p11
upa tvāgne divedive doṣāvastardhiyā vayam| namo bharanta emasi
p12
rājantamadhvarāṇāṃ gopāmṛtasya dīdivim| vardhamānaṃ sve dame
p13
rājantamadhvarāṇām| dīpyamānaṃ yajñānāṃ gopāyitāraṃ satyasya dīdaṃ sve dame āhavanīye samidhyamānamupemaḥ || (8) sa naḥ piteva sūnave'gne sūpāyano bhava| sacasvā naḥ svastaye
p14
sa naḥ| sa tvamasmabhyaṃ yathā pitā putrāya sūpacaraḥ evaṃ sūpacaro bhava| sevasva cāsmānavināśāya || (9)
p15
vāyavā yāhi darśateme somā araṃkṛtāḥ| teṣāṃ pāhi śrudhī havam
p16
cādilope vibhāṣeti yastiṅ neha nihanyate | sphuṭamarthaṃ vadet tasya nihataścedyāsphuṭam || nihanyamāne pūrve'smin dviḥ saṃsthāpanamiṣyate | piba somānimāṃśca tvaṃ śrṛṇu hvānamidaṃ ca naḥ
p17
iti || (1)
p18
vāya ukthebhirjarante tvāmacchā jaritāraḥ | sutasomā aharvidaḥ
p19
vāyo tavaṃ prapṛñcatī dhenā jigāti dāśuṣe | urūcī somapītaye
p20
indravāyū ime sutā upa prayobhirā gatam | indravo vāmuśanti hi
p21
vāyavindraśca cetathaḥ sutānāṃ vājinīvasū | tāvā yātamupaṃ dravat
p22
vāyavindraśca sunvata ā yātamupaṃ niṣkṛtam | makṣitra o tthā dhiyā narā
p23
mitraṃ huve pūtadakṣaṃ varuṇaṃ ca riśādasam | dhiyaṃ ghṛtācīṃ sādhantā
p24
ṛtena mitrāvaruṇāvṛtāvṛdhāvṛtaspṛśā| ṛtuṃ bṛhantamāśāthe
p25
ṛtena mitrāvaruṇau| satyenaiva mitrāvaruṇau satyasya vardhayitārau satyasya spraṣṭārau yajñaṃ mahāntamāśāthe || (8)
p26
kavī no' mitrāvaruṇā tuvijātā urukṣayā| dakṣaṃ dadhāte apasam
p27
kavī naḥ| krāntadarśinau mitrāvaruṇāvasmabhyamahorātrayoḥ prādurbhāvādanekajanmānau bahunivāsāvanekayajñau vā balaṃ prayacchato vegaṃ ca || (9)
p28
aśvinā yajvarīriṣo dravatpāṇī śubhaspatī | purubhujā canasyatam
p29
aśvinā purudaṃsasā narā śavīrayā dhiyā| dhiṣṇyā vanataṃ giraḥ
p30
dasrā yuvākavaḥ sutā nāsatyā vṛktabarhiṣaḥ | ā yātaṃ rudravartanī
p31
indrā yāhi citrabhāno sutā ime tvāyatvaḥ| aṇvībhistanā pūtāsaḥ
p32
indrā yāhi dhiyeṣito viprajūtaḥ sutāvataḥ| upa brahmāṇi vāghataḥ
p33
indrā yāṃhi tūtujāna upa brahmāṇi harivaḥ | sute dadhiṣva naścanaḥ
p34
tūtujāno mahemate | ṛ. ve. 8. 13. 11
p35
omāsaścarṣaṇīdhṛto viśve devāsa ā gata | dāśvāṃso dāśuṣaḥ sutam
p36
omāsaḥ | avitāro manuṣyadhūtaḥ sarve devā ihāgacchata dānaśīlā dāśuṣaḥ sutam || (7) viśve' devāso' apturaḥ sutamā ganta tūrṇayaḥ | usrā iva svasarāṇi
p37
viśve' devāso' asridha ehimāyāso adruhaḥ | medhaṃ juṣanta vahnayaḥ
p38
pāvakā naḥ sarasvatī vājebhirvājinīvatī | yajñaṃ vaṣṭu dhiyāvasuḥ
p39
codayitrī sūnṛtānāṃ cetantī sumatīnām | yajñaṃ dadhe sarasvatī
p40
mahho arṇaḥ sarasvatī pra cetayati ketunā | dhiyo viśvā vi rājati
p41
surūpakṛtnumūtaye sudughāmiva goduhe | juhūmasi dyavidyavi
p42
surūpakṛtnum | surūpāṇāṃ karmaṇāṃ kartāraṃ rakṣaṇāya sudohāmiva dhenuṃ tasyā eva dohārthamāhyāmo'nvaham || (1)
p43
upa naḥ savanā gahi somasya somapāḥ piba | godā idrevato madaḥ
p44
upa naḥ| upāgacchāsmākaṃ savanāni somaṃ ca somapātaḥ piba| atha parokṣaḥ| godā eva bhavatyāśritasyāhvayaḥ| madatṛṣa āhvayaḥ prayacchati paśūniti || (2)
p45
athā te antamānāṃ vidyāmaṃ sumatīnām| mā no atiṃ rūkhya ā gahi
p46
pare'hi vidmastṛtamindraṃ pṛcchā vipaścitam| yaste sakhibhya ā varam
p47
uta bruvantu no nido niranyataścidārata | dadhānā indra idduvaḥ
p48
uta naḥ subhagām̐ arirvoceyurdasma kṛṣṭayaḥ | syāmedindrasya śarmaṇi
p49
emāśumāśave bhara yajñaśriyaṃ nṛmādanam | patayanmandayatsakham
p50
emāśum| ābhara enaṃ kṣiprabhyāpinaṃ somaṃ kṣiprabhyāpine indrāya yaḥ somo yajñaṃ śrayati madayati ca manuṣyān taṃ patayantam| pātayati hi somaḥ pātāram| madayati ca sakhāyam| pātaiva sakheti || (7)
p51
asya pītvā śatakrato ghano vṛtrāṇāmabhavaḥ| prāvo vājeṣu vājinam
p52
taṃ tvā vājeṣu vājinaṃ vājayāmaḥ śatakrato| dhanānāmindra sātaye
p53
yo rāyo'vanirmahānsupāraḥ sunvataḥ sakhā| tasmā indrāya gāyata
p54
yo rāyaḥ | yo rāyo dhanasya pālakaḥ | mahān mahe budhyarthāt | supāraḥ kalyāṇapāraṇaḥ | sunvataḥ sakhā bhavati | tasmā indrāya gāyata stotramiti
p55
ā tvetā ni pī'datendramabhi pra gāyata | sakhāyaḥ stomavāhasaḥ
p56
purūtamaṃ purūṇāmīśānaṃ vāryāṇām | indraṃ some sacā sute
p57
sa ghā no yoga ā bhuvatsa rāye sa purandhyām| gamadvāje bhirā sa naḥ
p58
yasya saṃsthe na vṛṇvate harī samatsu śatravaḥ | tasmā indrāya gāyata
p59
sutapāvne sutā ime śucayo yanti vītaye | somāso dadhyāśiraḥ
p60
tvaṃ sutasya pītaye sadyo vṛddho ajāyathāḥ | indra jyaiṣṭhyāya sukrato
p61
ā tvā viśantvāśavaḥ somāsa indra girvaṇaḥ| śaṃ te santu pracetase
p62
tvāṃ stomā avīvṛdhan tvāmukthā śatakrato| tvāṃ vardhantu no giraḥ
p63
akṣiṃtotiḥ sanediṃ vājamindraḥ sahasriṇam| yasmin viśvāni pauṃsyā
p64
mā no martā abhi druhan tanūnāmindra girvaṇaḥ| īśāno yavayā vadham
p65
yuñjanti bradhnamaruṣaṃ carantaṃ pari̍ tasthuṣaḥ| rocante rocanā divi
p66
yuñjantyasya kāmyā harī vipakṣasā rathe| śoṇā dhṛṣṇū nṛvāhasā
p67
yuñjantyasya | yuñjantyasya rathe kamanīyau aśvau savyadakṣiṇayoḥ pārśvayoḥ yujyamānau śoṇavarṇau śatrūṇāṃ dharṣakau neturasya voḍhārau devāḥ || (2)
p68
ketuṃ kṛṇvannaketave peśo' maryā apeśase' | samuṣadbhirajāyathāḥ
p69
ādahaṃ svadhāmanu punargarbhatvamerire | dadhānā nāma yajñiyam
p70
vīḷu ciṃdārujatnubhirguhā cidindra vahnibhiḥ | avinda usriyā anu
p71
devayanto yathā matimacchā vidadvasuṃ giraḥ| mahāmanūṣata śrutam
p72
indreṇa saṃ hi dṛkṣase saṃjagmāno abibhyuṣā| mandū samānavarcasā
p73
anavadyairabhirdyubhirmarutaḥ sahasvadarcati| gaṇairindrasya kāmyaiḥ
p74
ataḥ parijmannā gahi divo vā rocanādadhi| samasminnṛñjate giraḥ
p75
ito vā sātimīmahe divo vā pārthivādadhi| indraṃ maho vā rajasaḥ
p76
indramidghāthino' bṛhadindramarkebhirkiṇaḥ | indraṃ vāṇī'ranūṣata
p77
indra iddhyo: saccā sammiśla ā vaṃcoyujā | indro vajrī hiraṇyayaḥ
p78
indro' dīrghāya cakṣaṃsa ā sūryaṃ' rohayaddivi | vi gobhiradrimairayat
p79
indra vāje'ṣu no'va sahasrapradhaneṣu ca | ugra ugrābhirūtibhiḥ
p80
indra vājeṣu | indra kṣudreṣu saṅgrāmeṣvasmān rakṣa mahatsu ca | ugra udgīrṇa udgīrṇeḥ pālanaiḥ || (4)
p81
indraṃ' vayaṃ mahādhana indramarbhe' havāmahe | yujaṃ' vṛtreṣu vajriṇam
p82
sa no' vṛpannamuṃ caruṃ satrādāvannapā vṛdhi | asmabhyamapratiṣkutaḥ
p83
sa naḥ | sa no varṣitaramuṃ meghaṃ mahato dātastejobhirapāvṛdhi śatrubhiraprati-śavdito'pratikrato vā | no'smabhyamityanayoḥ pūraṇamekam || (6)
p84
tuñjetuñje ya uttare stomā indrasya vajriṇaḥ | na vindhe asya suṣṭutim
p85
vṛṣāṃ yūtheva vaṃsagaḥ kṛṣṭīriṃtyaryojasā | īśāno apratiṣkutaḥ
p86
ya ekaścarṣaṇīnāṃ vasūnāmirajyati | indraḥ pañca kṣitīnām
p87
indraṃ vo viśvataspari havāmahe janebhyaḥ| asmākamastu kevalaḥ
p88
endra sānasiṃ rayiṃ sajitvānaṃ sadāsaham| varṣiṣṭhamūtaye bhara
p89
ni yena̍ mu̱ṣṭiha̍tyayā̱ ni vṛ̱trā ru̱ṇadhā̍mahai | tvotā̍so̱ nyarva̍tā
p90
indra̱ tvotā̍sa̱ ā va̱yaṃ vajra̍ṃ ghanā dadīmahi | jaye̍'ma̱ saṃ yu̱dhi spṛdha̍ḥ
p91
indra tvotāsaḥ| indra tvayā rakṣitā vayaṃ hantṛ āyudhamādadīmahi saṃjayema yuddhe spardhayitṝn śatrūniti || (3)
p92
vayaṃ śūre'bhirastèbhirindra tvayā yujā vayam| sāsahyāmaṃ pṛtanyataḥ
p93
mahām̐ indraḥ paraśca nu mahitvamastu vajriṇe'| dyaurna prathinā śavaḥ
p94
paraṃ bhṛtyo⁵ anupare hi (ṛ. ve. 10. 18. 1)
p95
samohe vā ya āśata narastokasya sanitau| viprāso vā dhiyāyavaḥ
p96
yaḥ kukṣiḥ so'papātamaḥ samudra iva pinvate| urvīrāpo na kākudaḥ
p97
evā hyasya sūnṛtā virapśī gomatī mahī| pakkā śākhā na dāśuṣe
p98
evā hi te vibhūtaya ūtaya indra māvate | sadyaścitsanti dāśuṣe
p99
evā hyasya kāmyā stoma ukthaṃ ca śaṃsyā | indrāya somapītaye
p100
indrehi matsyandhaso viśvebhiḥ somaparvabhiḥ | mahām̐ abhiṣṭirojasā
p101
eme'naṃ sṛjatā sute mandimindrāya mandine | cakri viśvāni cakraye
p102
em | āsṛjatainaṃ sute sati mādakaṃ rasaṃ indrāya mandine¹ | mandatistṛsikarmā | cakriṃ² viśvāni karmāṇi dhanāni vā cakrayo³
p103
matsvā suśipra mandibhiḥ stomebhirviśvacarṣaṇe | sacaiṣu savaneṣvā
p104
asṛgramindra te giraḥ prati tvāmudaṃhāsata | ajo'ṣā vṛṣabhaṃ patiṃ m
p105
saṃ co'daya citramarvāgrādhaṃ indra vare'ṇyam | asaditte vibhu prabhu
p106
asmāntsu tatra codayendra rāye rabhaṃsvataḥ | tuvidyumna yaśasvataḥ
p107
saṃ gomadindra vājaṃvadasme pṛthu śravo bṛhat | viśvāyurdhehyakṣitam
p108
asme dhe'hi śravo' bṛhadyumnaṃ sahasrasātamam | indra tā rathinīriṣaḥ
p109
juṣṭobhi¹ dūto asi havyavāhanaḥ (ṛ. ve. 1. 44. 2)
p110
vasorindraṃ vasupatiṃ gīrbhirgṛṇantaṃ ṛgmiyam | homa gantāramūtaye³
p111
sutesute nyoo kase bṛhadbhdata edriḥ | indrāya śūṣamarcati
p112
sute sute | sarveṣu suteṣu nyokase ātmīyagṛhabuddhiṃ kurvate mahadvalaṃ mahate indrāyaiva stomānāṃ prerayitā stotā vadati || (10)
p113
gāyanti tvā gāyatriṇo'rcantyarkamarkiṇaḥ | brahmāṇastvā śatakrata udgaṃśamiva yemire
p114
yatsānoḥ sānumāruhadbhūryaspaṣṭa kartvam | tadindro arthaṃ cetati yūthena vṛṣṇirejati
p115
yuktvā hi keśinā harī vṛṣaṇā kakṣyaprā | athā na indra somapā girāmupaśrutiṃ cara
p116
yukṣvāhi | yojaya praśastakeśāvaśvau taruṇau meduratayā kakṣyāyāḥ pūrayitārau | athāsmākamindra somasya pātaḥ stutīnāmupaśravaṇaṃ cara || 3
p117
ehi stomām̐ abhi svarābhi gṛṇīhyā ruva | brahma ca no vaso sacendra yajñaṃ ca vardhaya
p118
ukthamindrāya śaṃsyaṃ vardhanaṃ puruniṣṣidhe | śakro yathā suteṣu ṇo rāraṇatsakhyeṣu ca
p119
tamitsaṃkhitva ī'mahe taṃ rāye taṃ suvīrye'| sa śakra uta naḥ śakadindro vasu dayamānaḥ
p120
suviṣṭataṃ' sunirajamindra tvāda̍tamidyaśaḥ| gavāmapa vrajaṃ vṛdhi kṛṇuṣva rādho̍ adrivaḥ
p121
nahi tvā rodasī ubhe ṛghāyamāṇaminvataḥ| jeṣaḥ svarvatīrapaḥ saṃ gā asmabhyaṃ dhūnuhi
p122
nahi tvā| nahi tvā dyāvāpṛthivyāvubhe api dvantaṃ meghaṃ mahattayā vyāpnutaḥ| tathā sati sa tvaṃ jaya| divi sthitā apo jitvā cāsmabhyaṃ tā apaḥ saṃdhūnuhi || (8)
p123
āśrutkarṇa śrudhī havaṃ nū ciddadhiṣva me giraḥ| indra stomamimaṃ mama kṛṣvā yujaścidantaram
p124
vidyā hi tvā vṛṣantamaṃ vājeṣu havanaśrutam | vṛṣantamasya hūmaha ūtiṃ sahasrasātamām
p125
ā tū na indra kauśika mandasānaḥ sutaṃ piba | navyamāyuḥ pra sū tira kṛdhī sahasrasāmṛṣim
p126
pari' tvā girvaṇo giraṃ imā bhavantu viśvataḥ| vṛddhāyumanu vṛddhayo juṣṭā bhavantu juṣṭayaḥ
p127
juṣṭasvamasi¹ | taṃ tvāmanvasmābhirapi juṣṭāḥ sevikā² bhavantu juṣṭayaḥ paryāptaya iti³
p128
indraṃ viśvā avīvṛdhantasamudravyacasaṃ giraḥ | rathītamaṃ rathīnāṃ vājānāṃ satpatiṃ patim
p129
purāṃ bhinduryuvā kiviḥ¹ (ṛ. ve. 1. 11. 4)
p130
tvaṃ valavya³ gomataḥ (ṛ. ve. 1. 11. 5)
p131
sakhye taṃ indra vājino mā bhema śavasaspate| tvāmabhi pra ṇo'numo jetāramaparājitam
p132
sakhye | sakhye tavendra labdhe sati vājino balavanto vayaṃ mā bhibhema sapatnebhyaḥ śavasaspate | tvāmabhipraṇonumaḥ¹ jetāramaparājitam
p133
sakhye te| tvayā sakhye sati balino vayaṃ na kutaścid bibhema| balasya pate tvāṃ ca prakarṣeṇābhiṣṭumo jetāramaparājitam || (2)
p134
pūrvīrindrasya rātayo na vi dasyantyūtayaḥ| yadvī vājasya gomataḥ stotṛbhyo maṃhate magham
p135
purāṃ bhinduryuvā kaviramitaujā ajāyata | indro viśvasya karmaṇo dhartā vajrī puruṣṭutaḥ
p136
tvaṃ balasya gomato'pāvaradrivo bilam | tvāṃ devā avibhyupastujyardhānāsa āviṣuḥ
p137
tavāhaṃ śūra rātibhiḥ pratyāyaṃ sindhumāvadan | upātiṣṭhanta girvaṇo viduṣṭe tasya kāravaḥ
p138
tavāham| tavāhaṃ śūra rātibhistvavatto'haṃ śūra dhanāni gṛhītvā pratigatavānasmi| kutastvayemāni dhanāni labdhānīti pragṛhyastava dhanānām| syandanamābhimukhyena vadannindrādimāni labdhānīti māmupātiṣṭhantādhvagāḥ| gīrbhirvananīya te tasya karma prājñā jānanti| teṣāmasmākaṃ vardhayānnānīti || (6)
p139
māyābhirindra māyinaṃ tvaṃ śuṣṇamavātiraḥ| viduṣṭe tasya medhirāsteṣāṃ śravāṃsyuttira
p140
indramīśānamojasābhi stomā anūṣata| sahasraṃ yasya rātaya uta vā santi bhūyasīḥ
p141
agniṃ dūtaṃ vṛṇīmahe hotāraṃ viśvavedasam | asya yajñasya sukratum
p142
yajiṣṭhaṃ tvā vavṛṇīmahe³ (ṛ. ve. 8. 19. 3)
p143
agnimagniṃ havī mabhiḥ sadā havanta viśpatim| havyavāhaṃ purupriyam
p144
agne devā| agne devānihāvaha jānan yajamānāyāsi hyasmākaṃ hotā stotavyaḥ || (3) tāṃ uśato vi bo'dhaya yadagne yāsi dūtyam| devairā satsi barhiṣi
p145
ghṛtāhavana dīdivaḥ prati ṣma riṣato daha| agne tvaṃ rakṣasvinaḥ
p146
ghṛtāhavana| ghṛtaṃ yasminnāhyate priyatamaṃ sa ghṛtāhavanaḥ| dīpyamānaḥ pratidaha hiṃsakān rākṣasānagne tvaṃ balavataḥ || (5)
p147
agnināgniḥ samidhyate kavirgṛhapatiryuvā| havyavāḍ juhvāsyaḥ
p148
kavimagnimupaṃ stuhi satyadharmāṇamadhvare| devamamīvacātanam
p149
kavimagnim | kavimagnimupastuhi satyadharmāṇaṃ yajñe dyusthānaṃ rakṣasāṃ cātayi- tāram || (7)
p150
yastvāmagne haviṣpatirdūtaṃ deva saparyati | tasya sma prāvitā bhava
p151
yo agniṃ devavītaye haviṣmām̐ āvivāsati | tasmai pāvaka mṛḷaya
p152
sa naḥ pāvaka dīdivo'gne devām̐ ihā vaha| upa yajñaṃ haviśca naḥ
p153
sa naḥ stavānā ā bhara gāyatreṇa navī'yasā| rayiṃ vīravatīmiṣam
p154
agne' śukreṇa śociṣā viśvābhirdevahūtibhiḥ| imaṃ stomaṃ juṣasva naḥ
p155
susamiddho na ā vaha devām̐ agne haviṣmate| hotaḥ pāvaka yakṣi ca
p156
kāṣṭhānyeva | susamiddho naḥ mahyaṃ āvaha devām̐ agne haviṣṭame¹ | hotaḥ pāvaka yakṣi ca² yaja tāniti
p157
madhumantaṃ tanūnapādyajñaṃ deveṣu naḥ kave | adyā kṛṇuhi vītaye
p158
apāṃ napādā hyasthādupastham || (ṛ. ve. 2. 35. 9)
p159
madhumantam | ājyavantaṃ tanūnapāt yajñaṃ havirdeveṣvasmākaṃ kave adya kṛṇvaśanāya || (2)
p160
narāśaṃsamiha priyamasmin yajña upa hvaye | madhujihvaṃ haviṣkṛtam
p161
agne sukhatame | agne sukhatame rathe sthāpayitvā devāṃsstutastvamāvaha | asi tvaṃ hotā manuṣyaiḥ puro nihitaḥ || (4) stṛṇīta barhirānuṣagghṛtapṛṣṭhaṃ manīṣiṇaḥ | yatrāmṛtasya cakṣaṇam
p162
vi śrayantāmṛtāvṛdho dvāro devīrasaścataḥ | adyā nūnaṃ ca yaṣṭave
p163
naktoṣāsā supeśasāsmin yajña upa hvaye | idaṃ no barhirāsade
p164
tā sujihvā upa hvaye hotārā daivyā kavī | yajñaṃ no yakṣatāmimam
p165
iḷā sarasvatī mahī tisro devīrmayobhuvaḥ | barhiḥ sīdantvasridhaḥ
p166
iḷā sarasvatī| iḷā sarasvatī mahatī ca bhāratī tisro devyaḥ sukhasya bhāvayitryaḥ barhiḥ sīdantvakṣayā: || (9)
p167
iha tvaṣṭāramagriyaṃ viśvarūpamupa hvaye| asmākamastu kevalaḥ
p168
ava sṛjā vanaspate deva devebhyo' haviḥ| pra dāturastu cetanam
p169
svāhā yajñaṃ kṛṇotanendrāya yajvano gṛhe| tatra devām̐ upa dvaye
p170
aibhiragne duvo giro viśvebhiḥ somapītaye| devebhiryāsi yakṣi ca
p171
ā tvā kaṇvo ahūṣata gṛṇanti vipra te dhiyaḥ| devebhiragna ā gahi
p172
indravāyū bṛhaspatiṃ mitrāgni pūṣaṇaṃ bhagam| ādityānmārutaṃ gaṇam
p173
pra vo' thriyanta indavo matsarā mādayiṣṇavaḥ| drapsā madhvaścamūṣadaḥ
p174
īḷate tvāmavasyavaḥ kaṇvāso vṛktabarhiṣaḥ| haviṣmanto araṃkṛtaḥ
p175
ghṛtapṛṣṭhā manoyujo ye tvā vahanti vahnayaḥ| ā devānsomapītaye
p176
tān yarjatrām̐ ṛtāāvṛdho'gne patnīvataskṛdhi| madhvaḥ sujihva pāyaya
p177
ye yarjatrā ya īḍyāste te pibantu jihvayā| madhoragne vaparṣaṭkṛti
p178
ākrīṃ sūrya'sya roca̱nādviśvā̱ndevā̍m̐ uṣa̱rbudha̍ḥ | tripro̱ hote̱ha va̍kṣati
p179
viśve'bhiḥ somyaṃ madhvagna indre'ṇa vāyunā | pibā mitrasya dhāmabhiḥ
p180
tvaṃ hotā manurhito'gne yajñeṣu sīdasi | semaṃ no adhvaraṃ yaja
p181
yukṣvā hyaruṣī rathe harito deva rohitaḥ | tābhirdevām̐ ihā vaha
p182
indra somaṃ piba ṛtunā tvā viśantvindavaḥ | matsarāstadokasaḥ
p183
indra somaṃ pibā imam (ṛ. ve. 8. 17. 1)
p184
marutaḥ pibata ṛtunā potrādyajñaṃ punītana | yūyaṃ hi ṣṭhā sudānavaḥ
p185
abhi yajñaṃ gṛṇīhi no grāvo neṣṭaḥ piba ṛtunā| tvaṃ hi ratnadhā asi
p186
agne devām̐ ihā vaha sādayā yoniṣu triṣu| pari bhūṣa piba ṛtunā
p187
agneḥ¹ | agne devānihāvaha | sādaya ca tān yoniṣu² | yoniyautamiśraṇāt³ | sthāneṣu savaneṣu⁴ | paribhūta⁵ parito ha⁶ | yajñe piba somamṛtunā
p188
brāhmaṇādindra rādhasaḥ pibā somamṛtūm̐ranu | taveddhi sakhyamastṛtam
p189
yuvaṃ dakṣaṃ dhṛtavrata mitrāvaruṇa dūḷabham| ṛtunā yajñamāśāthe
p190
yuvaṃ dakṣaṃ| yuvāṃ pravṛddhaṃ dhṛtakarmāṇau mitrāvaruṇau śatrubhirhiṃsitumaśakyaṃ yajñamṛtunā sahāśāthe || (6)
p191
draviṇodā draviṇaso grāvahastāso adhvare| yajñeṣu devamīḷate
p192
draviṇodā dadātu no vasūni yāni śrṛṇvire | deveṣu tā vanāmahe
p193
draviṇodāḥ pipīṣati juhota pa ca tiṣṭhata | neṣṭādatubhiriṣyata
p194
yastvā turīyamṛtubhirdraviṇodo yajāmahe | ardhaṃ smā no dadirbhava
p195
aśvinā pibataṃ madhu dīdyagnī śucivratā | ṛtunā yajñavāhasā
p196
gārhapatyena santya ṛtunā-yajñanīrasi | devāndevayate yaja
p197
ā tvā vahantu haryo vṛṣaṇaṃ somapītaye | indra tvā sūracakṣasaḥ
p198
i̱mā dhānā̍ ghṛta̱snuvo̱ harī̍ i̱hopa̍ vakṣataḥ | indra̱ṃ sukhatame̱ rathe̍
p199
ghṛtastūrbahirāsade³ | (ṛ. ve. 3. 41. 9)
p200
indraṃ prātarhavāmaha indraṃ pratyadhvare | indraṃ somasya pītaye
First 200 of 940 passages. Read on