Chandahsutra 5.14
Mṛtasañjīvanī 5.14
- Language
- Sanskrit
5.14
gaṇagrahaṇamanuvarttate | svarā iti saptānāṃ saṃjñā | yatra prastāre
gaṇāḥ sapta bhavanti, arddhañca gaṇasya, tadāryyārddhaṃ niṣpadyate | dvitīyamapyarddhaṃ tādṛśameva | samapravibhāge'rddhaśabdaḥ | yadyevamarddhaśabdasya ‘arddhaṃ napuṃsaka’mityanenaikadeśisamāse sati pūrvanipātaḥ prāpnoti, yathā— arddhār̤hakam, arddhapalam, arddhakhārīti | naiṣa doṣaḥ | satyapi samapravibhāgavacanatve sambandhamātrasyātra vivakṣitatvāt, (ka) samapravibhāgavacanasyārddhaśabdasyaikadeśisamāsavyabhicāradarśanācca (kha) | yathā—tulārddhena gāṃ krīṇāti | paṇārddhakrītatāmbūlacarvvaṇādgarvitāmanāḥ | anabhyāsād-galanmālā yāntyete vārayoṣikāḥ || tathātrāsamapravibhāgatve'pyarddhaśabdasyaikadeśisamāsadarśanācca | yathā— arddhacandraṃ dadhanmūrdhni pātu vaḥ pārvatīpatiḥ | kālakūṭaviṣaṃ hantuṃ saṃgṛhītamivāmṛtam || anyacca— tulyārthaṃ tulyasāmarthyaṃ marmajñaṃ vyavasāyinam | arddharājyaharaṃ bhṛtyaṃ yo na hanyāt sa hanyate || atrārddhasya lakṣaṇaṃ kurvvāṇa evaṃ jñāpayatyācāryo yadāryyāyāmavāntara-
pādavyavasthā nāsti | tena 'dvīpādanyasmā'dityādau gaṇatrayasyānte gurutvaṃ na syāt | (2)
Linked texts (1)
- Chandaḥsūtra — Piṅgala, Sanskrit