Pramāṇa · Search · About · API

Pingalachandas 9

Piṅgalachandas 9

Language
Sanskrit

Contents

9.1

na na ra ra ra
pra tha ma-ka thi ta-da ṇḍa ka śca ṇḍa-vṛ ṣṭi-pra pā tā 'ra ra ra ra ra
bhi dhā no mu neḥ piṅ ga lā cā rya nā mno ma taḥ,
saptamo'dhyāyaḥ samāptaḥ
atrānuktaṃ gāthā

9.2

kur̤amala-dantī bhūtau nagau g-indriya rasāḥ

9.3

kuṅ ma la-da ntī, vi ka ṭa-ni ta mbā,
kinnara-kaṇṭhī, laghutara-madhyā
bimba-phaloṣṭhī, mṛga-śiśu-netrā,
mitra ! bhavantaṃ, sukhayatu kāntā
varatanurnṛjau jarau ṣaḍrasāḥ

9.4

a yi ! vi ja hī hi, dṛ ḍho pa gū ha naṃ,
tyaja nava- saṃga-ma-bhīru ! vallabham
aruṇa-karodga, ma eṣa vartate,
varatanu ! saṃpra-, vadanti kukkuṭāḥ
jaladharamālā mbhau smau samudravasavaḥ

9.5

gaurī nau rau

9.6

na na ra ra
pra ṇa ma ta ca ra ṇā ra vi nda-dva yaṃ,
tribhuvana-namitasya gaurīpateḥ
sakṛdapi manasaiva yaḥ sevitaḥ,
pravitarati yatheṣṭamaṣṭau guṇān
lalanā bhūtau nsau-indriyarṣayaḥ

9.7

bha ta na sa
yā ku ca gu rvī, mṛ ga-śi śu-na ya nā,
pīna-nitambā, madakari-gamanā
kinnara-kaṇṭhī, surucira-daśanā,
sā tava saukhyaṃ, vitaratu lalanā
kanakaprabhā sjau sjau g

9.8

kuṭilagatirnau tau g svarartavaḥ

9.9

na
na
ta
ta
ga
a dha ra-ki sa la ye, kā nta-da nta-kṣa te,
hariṇa-śiśu-dṛśāṃ, nṛtyati bhrū-yugam
dhruvamidamucitaṃ, yad vipattau satām,
ati-kuṭila-gateḥ, syānmahānutsavaḥ
vara-sundarī bhṛjau snau gau

9.10

bha ja sa na ga ga
svā du-śi śi ro jjva la-su ga ndhi-ja la-pū rṇaṃ,
vīci-caya-cañcala-vicitra-śata-patram
haṃsa-kala-kūjita-manohara-taṭāntaṃ,
paśya vara-sundari ! sarovaramudāram
kuṭilā mbhau nyau gau veda-rasa-samudrāḥ

9.11

ma bha na ya ga ga
a dhva sthā nāṃ, ja na ya ti su kha, mu ccaiḥ kū jan,
dācyūho'yaṃ, pathi niculini, toyopānte
karṇāṭa-strī, rati-kuharita-tulyacchedair,
nādaiḥ kaṇṭha, - skhalana-kuṭila, - mandāvarttaiḥ
śailaśikhā bharau nbhau bhagau bhūta-rasendriyāṇi

9.12

vara-yuvatī bharau ynau ngau

9.13

bha ra ya na na ga
ku ñja ra-ku mbha-pī ṭha-pī no nna ta-ku ca-yu ga lā,
pārvaṇa-śarvarīśa-garvāpaha-mukha-kamalā
pīna-nitamba-bimba-saṃvāhana-śithila-gatirmuñja narādhirāja ! bhūyāt tava varayuvatiḥ
17 akṣarātmaka atyaṣṭi chanda
Atyaṣṭi metres with 17 varṇas
atiśāyinī sau jbhau jgau g dik-svarāḥ

9.14

avitathaṃ njau bhjau jgau g

9.15

vasvindriya-samudrāścet kokilakam

9.16

na ja bha ja ja la ga
na va-sa ha kā ra-pu ṣpa,-ma dhu-ni ṣka la,-kaṇṭhatayā,
madhuratara-svareṇa, parikūjati, kokilakaḥ
prathama-kakāra-viddha,-vacanairdhana,-lubdha-mates,
tava gamanasya bhaṅga,-miva saṃprati, kartumanāḥ
vibudhapriyā rasau jau bhrau vasu-diśaḥ

9.17

ra sa ja ja bha ra
ku nda-ku ḍma la-ko ma la-, dyu ti-da nta-pa ṅkti-vi rā ji tā,
haṃsa-gadgada-vādinī, vanitā bhaved vibudha-priyā
pīna-tuṅga-payodhara,-dvaya-bhāra-manthara-gāminī,
netra-kānti-vinirjita,-śravaṇāvataṃsita-kairavā
nārācakaṃ nau rau rau

9.18

na na ra ra ra ra
ra ghu pa ti ra pi jā ta ve do, -vi śu ddhāṃ pra gṛ hya pri yāṃ,
priya-suhṛdi vibhīṣaṇe, saṃkramayya śriyaṃ vairiṇaḥ
ravi-suta-sahitena tenā,-nuyātaḥ sasaumitriṇā,
bhuja-vijita-vimāna-ratnā,-dhirūḍhaḥ pratasthe purīm
vismitā ymau nsau rau g rasartu-svarāḥ

9.19

śaśivadanā njau bhjau j jarau rudra-diśaḥ

9.19.p1

na ja bha ja ja ja ra
tu ra ga-śa tā ku la sya pa ri taḥ, pa ra me ka-tu ra ṅga-ja nma naḥ,
pramathita bhūbhṛtaḥ pratipathaṃ, mathitasya bhṛśaṃ mahībhṛtā
paricalato balānuja-bala,-sya puraḥ satataṃ dhuta-śriyaścira-vigata-śrīyo jalanidhe,-śca tadābhavadantaraṃ mahat

9.19.p2

śiśupālavadha 3.82

9.20

(ka) chandasāṃ bhedādi-pratyāyakatvāt pratyayāḥ
(kha) pratīyate saṃkhyādikam ebhiste pratyayāḥ
prastāro naṣṭamuddiṣṭam , ekadvyādi-laga-kriyā
saṃkhyānamadhvayogaśca, ṣaḍete pratyayāḥ smṛtāḥ
ke bāda guru, guru ke bāda laghu kā krama calatā jāegā | isa prakāra tṛtīya paṃkti
ke lie caturtha paṃkti ke antima guru ke sthāna para laghu cihna deṃ | śeṣa donoṃ
laghu ke sthāna para guru cihna deṃ, (''|)| ṣaṣṭha paṃkti ke lie bāīṃ ora ke
saptama paṃkti ke bāīṃ ora ke prathama guru ko laghu kara deṃ | isa prakāra aṣṭama
2X2X2= 8 akṣara)
dvikau glau

9.21

miśrau ca

9.22

pṛthag glo'miśrāḥ

9.23

vasavastrikāḥ

9.24

lardhe

9.25

saike g

9.26

pratilomaguṇaṃ dvilārddhyam

9.27

tato gyekaṃ jahyāt

9.28

aisī vidhi hai ki varṇīya chandoṃ kā binā prastāra likhe hue guru-laghu ke
saṃbaṃdhī praśna kā uttara saralatāpūrvaka diyā hai | udāharaṇārtha nīce die gae 5ki guru-laghu prakaraṇa para pratyakṣataḥ bhinna kiṃtu vastutaḥ varṇīya meru ādhārita saṃkṣipta
5 varṇīya meru
1 paṃkti 0
1 1 paṃkti 1
1 2 1 paṃkti 2
1 3 3 1 paṃkti 3
1 4 6 4 1 paṃkti 4
1 5 10 10 5 1 paṃkti 5
pūrva kathita niṣkarṣoṃ (a), (ba) evaṃ (sa) kī puṣṭi meru kī paṃktiyoṃ 1,2
dvirardhe

9.29

rūpe śūnyam

9.30

dviḥ śūnye

9.31

tāvadardhe tadguṇitam

9.32

dvirdvyūnaṃ tadantānām

9.33

pare pūrṇam

9.34

pare pūrṇamiti

9.35

pare pūrṇaṃ pare pūrṇamiti

Linked texts (1)