Baudhayanagrihyasutra 1.4: atha prathamapraśne caturtho 'dhyāyaḥ
Baudhāyanagṛhyasūtra 1.4
- Language
- Sanskrit
atha prathamapraśne caturtho 'dhyāyaḥ
1.4.1
athāsyā upotthāya dakṣiṇena hastena dakṣiṇamaṃsaṃ pratibāhumanvavahṛtya hṛdayadeśamabhimṛśati_mama hṛdaye hṛdayaṃ te astu mama citte cittamastu te \ mama vājamekamanāḥ śṛṇu māmevānuvratā sahacaryā mayā bhava iti \1\
1.4.2
athāsyai dakṣiṇe karṇe japati \2\
1.4.3
māṃ te manaḥ praviśatu māṃ cakṣurmāmu te bhagaḥ mayi sarvāṇi bhūtāni mayi prajñānamastu te \3\
1.4.4
madhuge madhvagāhe jihvā me madhuvādinī \ mukhe me sāraghaṃ madhu datsu saṃvananaṃ kṛtam \4\
1.4.5
cākravākaṃ saṃvananaṃ yannadībhya udāhṛtam \ yadvittau devagandharvau tena saṃvaninau svaḥ \5\
1.4.6
spṛśāmi te 'hamaṅgāni vāyurāpaśca mā maraḥ \ māṃ caiva paśya sūryaṃ ca mā cānyeṣu manaḥ kṛthāḥ \6\
1.4.7
somaḥ prathamo vivide gandharvo vivida uttaraḥ \ tṛtīyo agniṣṭe patisturīyaste manuṣyajāḥ \7\
1.4.8
somo 'dadadgandharvāya gandharvo 'dadagnaye \ rayiṃ ca putrāṃścādādagnirmahyamatho imām \8\
1.4.9
sarasvati predamava subhage vājinīvati \ tāṃ tvā viśvasya bhūtasya pragāyāmasyagrataḥ iti \9\
1.4.10
athāsyai dakṣiṇena nīcā hastena dakṣiṇamuttānaṃ hastaṃ sāṅguṣṭhamabhīva lomāni gṛhṇāti gṛbhṇāmi te suprajāstvāya hastaṃ mayā patyā jaradaṣṭiryathā 'saḥ \ bhagoaryamā savitā purandhirmahyaṃ tvā 'durgārhapatyāya devāḥ iti \10\
1.4.11
athaināṃ pradakṣiṇamagniṃ paryāṇayati_paritvā 'gne puraṃ vayaṃ vipraṃ sahasya dhīmahi \ dhṛṣadvarṇaṃ divedive bhettāraṃ bhaṅgurāvataḥ iti \11\
1.4.12
atha tathopaviśyānvārabdhāyāmupayamanīrjuhoti \12\
1.4.13
agne śardha mahate saubhagāya tava dyumnānyuttamāni santu \ sañjāspatyaṃ suyamamākṛṇuṣva śatrūyatāmabhitiṣṭhā mahāṃsi svāhā \13\
1.4.14
somāya janivide svāhā \14\
1.4.15
gandharvāya janivide svāhā \15\
1.4.16
agnaye janivide svāhā \16\
1.4.17
kanyalā pitṛbhyo yatī patilokamava dīkṣāmadāstha svāhā \17\
1.4.18
preto muñcāti nāmutassubaddhāmamutaskarat \ yatheyamindramīḍhvassuputrā subhagā satī svāhā \18\
1.4.19
imāṃ tvamindra mīḍhvassuputrāṃ subhagāṃ kuru \ daśāsyāṃ putrānādhehi patimekādaśaṃ svāhā \19\
1.4.20
agniraitu prathamo devatānāṃ so 'syai prajāṃ muñcatu mṛtyupāśāt \ tadayaṃ strī pautramaghaṃ na rodāt svāhā \20\
1.4.21
imāmagnistrāyatāṃ gārhapatyaḥ prajāmasyai nayatu dīrghamāyuḥ \ aśūnyopasthā jīvatāmastu mātā pautramānandamabhiprabudhyatāmiyaṃ svāhā \21\
1.4.22
mā te gṛhe niśi ghoṣa utthādanyatra tvadrudatyassaṃviśantu \ mā tvaṃ vikeśyura āvadhiṣṭhā jīvapatrī patiloke virāja paśyantī prajāṃ sumanasyamānāṃ svāhā \22\
1.4.23
aprajastāṃ pautramṛtyuṃ pāpmānamuta vā 'gham \ śīrṣṇassrajamivonmucya dviṣadbhyaḥ pratimuñcāmi pāśaṃ svāhā iti \23\
1.4.24
athaināmutthāpyottareṇāgniṃ dakṣiṇena padā 'śmānamāsthāpayati ātiṣṭhemamaśmānamaśmeva tvaṃ sthirā bhava \ abhitiṣṭha pṛtanyatassahasva pṛtanāyataḥ iti \24\
1.4.25
athāsyā añjalāvupastīrya tasyāssodaryo dvirlājānāvapati \25\
1.4.26
tānabhidhārya juhoti _ iyaṃ nāryupabrūte 'gnau lājānāvapantī \ dīrghāyusstu me patirjīvātu śaradaśśataṃ svāhā \26\
1.4.27
athaināṃ pradakṣiṇamagniṃ paryāṇayati_tubhyamagne paryavahan sūryaṃ vahatunā saha \ punaḥ patibhyo jāyāṃ dā agne prajayā saha iti \27\
1.4.28
tathā ' 'sthāpayati tathā juhoti \28\
1.4.29
athaināṃ punaḥ pradakṣiṇamagniṃ paryāṇayati_punaḥ patnīmagniradādāyuṣā saha varcasā \ dīrghāyurasyā yaḥ patissa etu śaradaśśatam iti \29\
1.4.30
tathaivāsthāpayati tathaiva juhoti \30\
1.4.31
athaināṃ punareva paryāṇayati _ viśvā uta tvayā vayaṃ dhārā udanyā iva \ ātigāhemahi dviṣaḥ iti \31\
1.4.32
atha tathopaviśyānvarabdhāyāṃ jayānabhyātānātrāṣṭrabhṛta iti hutvā athāmātyahomān juhoti \32\
1.4.33
atha prājāpatyāt juhoti_prajāpate na tvadetānyanyaḥ iti \33\
1.4.34
atha sauviṣṭakṛtaṃ juhoti yadasya karmaṇo 'tyarīricaṃ yadvā nyūnamihākaram \ agnistatsviṣṭakṛdvidvān sarva sviṣṭaṃ suhutaṃ karotu me \ agnaye sviṣṭakṛte suhutahuta āhutīnāṃ kāmānāṃ samardhayitre svāhā iti \34\
1.4.35
atha struveṇa paridhīnanakti \35\
1.4.36
atha paristarātsamullipyājyasthālyāṃ prastaravat barhiraktvā tṛṇaṃ pracchādyāgnāvanupraharati \36\
1.4.37
atha śamyā apohya tathaiva pariṣiñcati \ anvamaṃsthāḥ prāsāvīḥ iti mantrāntān sannamayati \37\
1.4.38
atha praṇotādbhyo diśo vyunnīya brahmaṇe varaṃ dadāmīti gāṃ brāhmaṇebhyaḥ \38\
1.4.39
eṣa āghārabān darvīhomaḥ \39\
1.4.40
athāparaḥ_parisamūhya paryukṣya paristīryājyaṃ vilāpyotpūya struk struvaṃ niṣṭapya sammṛjya struci caturgṛhītaṃ gṛhītvā sarvān mantrān samanudrutya sakṛdevāhutiṃ juhoti \40\
1.4.41
agnissviṣṭakṛdvitīyaḥ \41\
1.4.42
dvirjuhoti dvirnimārṣṭi dviḥ prāśnātyutsṛpyācāmati nirleḍhītyeṣa āgnihotrikaḥ \42\
1.4.43
athāparaḥ_parisamūhya paryukṣya paristīrya prākṛtena haviṣā yāvadāmnātamāhutīrjuhotyeṣa hyapūrvaḥ \43\
1.4.44
tatrodāharanti āghāraṃ prakṛtiṃ prāha darvīhomasya bādariḥ \ āgnihotrikaṃ tathā ' 'treyaḥ kāśakṛtsnastvapūrvatām iti
iti bodhāyanīye gṛhyasūtre prathamapraśne caturtho 'dhyāyaḥ
Linked texts (12)
- Ekāgnikāṇḍa — Sanskrit
- Taittirīyāraṇyaka (complete text) — Sanskrit
- Hiraṇyakeśigṛhyasūtra — Hiraṇyakeśin, Sanskrit
- Āpastambagṛhyasūtra — Āpastamba, Sanskrit
- Śākala — Sanskrit
- Śaunakasaṃhitā — Sanskrit
- Bhāradvājaśrautasūtra — Sanskrit
- Mādhyandina — Sanskrit
- Kāṭhakagṛhyasūtra — Laugākṣi, Sanskrit
- Bhāradvājagṛhyasūtra — Sanskrit
- Kalpaḥ — Sanskrit
- Saṃskāraratnamālā (Gopīnātha Dīkṣita Oka) — Gopīnātha Dīkṣita Oka, Sanskrit