Pramāṇa · Search · About · API

Baudhayanagrihyasutra 2.13: atha dvitīyapraśne trayodaśo 'dhyāyaḥ

Baudhāyanagṛhyasūtra 2.13

Language
Sanskrit

atha dvitīyapraśne trayodaśo 'dhyāyaḥ

2.13.1

athāto viṣṇupratiṣṭhākalpaṃ vyākhyāsyāmaḥ dvādaśyāmekādaśyāṃ śroṇāyā vā yāni cānyāni śubhanakṣatrāṇi teṣu pūrvedyureva yugmān brāhmaṇānannena pariviṣya puṇyāhaṃ svasti ṛddhim iti vācayitvā samāgatāyāṃ niśāyāṃ kapilāpañcagavyena sahiraṇyayavadūrvāṅkurāśvatthapalāśaparṇena suvarṇopadhānaṃ pratikṛtiṃ kṛtvā 'bhiṣiñcati āpo hi ṣṭhā mayobhuvaḥ iti tisṛbhiḥ hiraṇyavarṇāśśucayaḥ pāvakāḥ iti catasṛbhiḥ pavamānassuvarjanaḥ ityetenānuvākena vyāhṛtībhiśca \1\

2.13.2

puṣpaphalākṣatamiśreryavadūrvāṅkuraṃ pādapīṭhe nikṣipati idaṃ viṣṇurvicakrame iti \2\

2.13.3

pratisaramābadhnāti rakṣohaṇaṃ vājinamājigharmi iti \3\

2.13.4

athainaṃ nadītaṭākahradanirjharasarastīrthānāmanyatameṣvahatena vāsasā kuśabandhamālyamācchādyādhiśrayati ava te heḍaḥ uduttamam iti \4\

2.13.5

atha śvobhūte snātvāhatavāsasaścatvāro brāhmaṇāḥ pratimāmutthāpayeyuḥ uttiṣṭha brahmaṇaspate iti \5\

2.13.6

atha śucau deśe samavasthāpya gāyatryā gṛhya gomūtraṃ gandhadvāreti gomayam \ āpyāyasveti śa kṣīraṃ dadhikrāvṇeti vai dadhi \ śukramasi jyotirasītyājyaṃ devasya tvā kuśodakam \ ityetatpañcagavyaṃ nāma \6\

2.13.7

atrāha kapilāyā varaṃ kṣīraṃ śvetāyāśca varaṃ dadhi \ raktāyāstu ghṛtaṃ śreṣṭhaṃ śeṣau śabalakṛṣṇayoḥ \ iti \7\

2.13.8

etena ā vo rājānam iti snāpayati \8\

2.13.9

śamīpalāśakhādirabilvāśvatthavikaṅkatanyagrodhapanasāmraśirīṣodumbarāṇāṃ sarvayājñikavṛkṣāṇāṃ carmakaṣāyakalaśenābhiṣiñcati aśvatthe vo niṣadanam ityetenānuvākena \9\

2.13.10

maṇimuktāpravāḷarajatatāmrāṇāmapsu nimagnānāṃ pūrṇakalaśenābhiṣiñcati hiraṇyavarṇām iti navarcena \10\

2.13.11

hiraṇyena tejasā cakṣurvimocayet tejosi iti \11\

2.13.12

atha devayajanollekhanaprabhṛtyāgnimukhātkṛtvā pakvājjuhoti viṣṇornukam iti puronuvākyāmanūcya paro mātrayā iti yājyayā juhoti \12\

2.13.13

atha puruṣasūktenājyahutīrupajuhoti idaṃ viṣṇurvicakrame iti pādayosspṛśet \13\

2.13.14

punastenaivājyāhutīrjuhuyāt viṣṇornukam iti nābhideśespṛśet \14\

2.13.15

punastenaivājyāhutīrjuhuyāt ato devā avantu naḥ iti mūrdhni spṛśet \15\

2.13.16

punastenaivājyāhutīrjuhuyādatha sarvāṅgaṃ spṛśetpauruṣeṇa sūktena \16\

2.13.17

homānte udu tyaṃ jātavedasam ityutthāpya śākunena sūktena devālayaṃ praveśya maṇimuktāpravāḷasuvarṇarajatāni pādapīṭhe nidhāya ato devā avantu naḥ iti viṣṇuṃ sthāpayet \17\

2.13.18

atha gandhapuṣpadhūpadīpānyākāśonmukhāni kṛtvopotthāya āvāhanaṃ karīti praṇavayuktavyāhṛtibhirvyastaissamastaiśca oṃ bhūḥ puruṣamāvāhayāmyoṃ bhuvaḥ puruṣamāvāhayāmyoṃ suvaḥ puruṣamāvāhayāmyoṃ bhūrbhuvassuvaḥ puruṣamāvāhayāmi ityāvāhya ratnāmbukalaśenābhiṣiñcati praṇavena dhārayet brahma iti vijñāyate \18\

2.13.19

praṇavena kūrcaṃ dadāti \19\

2.13.20

dūrvāviṣṇukrāntaśyāmākapadmapatrakalaśena pādyaṃ dadāti \20\

2.13.21

elālavaṅgatakvolakarpūramiśrakalaśenācamanīyaṃ dadāti \21\

2.13.22

āpaḥkṣīrakuśāgraiścākṣatairyavataṇḍulaistilaissiddhārthakaiścārdhyaṃ dadāti \22\

2.13.23

imā āpaśśāntāśśivāśśivatamāḥ pūtāḥ pūtatamā medhyāmedhyatamā amṛtāṃ amṛtarasāḥ pādyā ācamanīyā ardhyāstā juṣantāṃ pratigṛhyantāṃ pratigṛhṇātu bhagavān mahāviṣṇurviṣṇave namaḥ iti pādyamācamanīyamardhyaṃ dadāti \23\

2.13.24

idaṃ viṣṇurvicakrame iti pratisaraṃ vitraṃsayati \24\

2.13.25

devatāṃ namaskṛtvātha gandhaṃ dadāti ime gandhāśśubhā divyāssarvagandhairalaṅkṛtāḥ pūtā brahmapavitreṇa pūtāssūryasya raśmibhiḥ \25\

2.13.26

pratigṛhyatāṃ pratigṛhṇātu bhagavān mahāviṣṇurviṣṇave namaḥ iti \26\

2.13.27

mālyaṃ dadāti ime mālyāśśubhā divyāssarvamālyairalaṅkṛtāḥ pūtā brahmapavitreṇa pūtāssūryasya raśmibhiḥ \27\

2.13.28

pratigṛhyatāṃ pratigṛhṇātu bhagavān mahāviṣṇurviṣṇave namaḥ iti \28\

2.13.29

puṣpaṃ dadāti ime puṣpāśśubhā divyāssarvapuṣpairalaṅkṛtāḥ \ pūtā brahmapavitreṇa pūtāssūryasya raśmibhiḥ \29\

2.13.30

pratigṛhyatāṃ pratigṛhṇātu bhagavān mahāviṣṇurviṣṇave namaḥ iti \30\

2.13.31

dhūpaṃ dadāti vanaspatiraso dhūpo dhūpebhyo dhūpa uttamaḥ āghreyassarvadevānāṃ dhūpo 'yaṃ pratigṛhyatām \31\

2.13.32

pratigṛhyatāṃ pratigṛhṇātu bhagavān mahāviṣṇurviṣṇave namaḥ iti \32\

2.13.33

atha dīpaṃ dadāti jyotiśśukraśca tejaśca devānāṃ satataṃ priyaḥ bhāsvarassarvabhūtānāṃ dīpo 'yaṃ pratigṛhyatām \33\

2.13.34

pratigṛhyayāṃ pratigṛhṇātu bhagavān mahaviṣṇurviṣṇave namaḥ iti \34\

2.13.35

atha dvādaśanāmabhiḥ puṣpāṇi dadyāttaireva tarpaṇāni kṛtvā kṛsarapāyasaguḷodanaṃ haridrodanamiti havīṃṣi \ pavitraṃ te vitatam iti pāyasaṃ nivedayet \ ghṛtāplutaṃ pūrṇaśarāvaṃ guḷodanaṃ nivedayet \ kṛsaraṃ tilamiśramājyaṃ juhuyāt vāsudevāya svāhā \ saṅkarṣaṇāya svāhā \ pradyumnāya svāhā \ aniruddhāya svāhā \ īśānyai svāhā \ śriyai svāhā \ sarasvatyai svāhā \ puṣṭyai svāhā \ viṣṇave svāhā \ puruṣasūktena viṣṇornukaṃ tadasya priyaṃ pratadviṣṇuḥ paromātrayā vicakrame trirdevaḥ iti dvādaśanāmabhiḥ amuṣmai svāhāmuṣmai svāhā iti sviṣṭakṛtprabhṛti siddhamādhenuvarapradānāt \35\

2.13.36

atha sarvahaviṣāṃ balimupaharati tvāmekamādyaṃ puruṣaṃ purātanaṃ nāgayaṇaṃ viśvasṛjaṃ yajāmahe \ tvameva yajño vihito vidheyastvamātmanātman pratigṛhṇīṣva havyam iti \36\

2.13.37

athāgreṇāgnimaśvatthaparṇeṣu hutaśeṣaṃ nidadhāti bhūrbhuvassuvarom iti \37\

2.13.38

dviścaturvā pradakṣiṇaṃ sāgniṃ parikrāmati viśvabhuje namaḥ \ sarvabhuje namaḥ \ ātmane namaḥ \ paramātmane namaḥ \ sarvātmane namaḥ iti \38\

2.13.39

brahmacārī gṛhastho vā dvādaśa brāhmaṇān saṃyatān haridrodanaṃ bhojayet \ santiṣṭhate viṣṇupratiṣṭhāvidhiḥ \39\
iti bodhāyanīyagṛhyaśeṣe dvitīyapraśne trayodaśo 'dhyāyaḥ

Linked texts (4)