Pramāṇa · Search · About · API

Kathakagrihyasutra 1.12

Commentary of Devapāla 1.12

Language
Sanskrit

1.12

yoge yoge ityanena yuvā suvāsa ityanena ca mantreṇāgniṃ lakṣaṇīkṛtya pradakṣiṇaṃ yathā bhavati, tathā māṇavakamānīya ehyaśmānamātiṣṭheti mantreṇāśmānaṃ dakṣiṇena padā āsthāpayati adhiṣṭhāpayatyācāryaḥ ||
vyākhyāteyam| atra vahnipradakṣiṇe tu yogaḥ sambandho viśeṣyate| yoge yoge sarvatra brahmacārikriyāsambandhe kartavye, vāje vāje haviṣi haviṣi, indraṃ havāmahe āhvayāmaḥ ūtaye'vanāya, tavastaraṃ balavattaraṃ, sakhāyaṃ sahāyam ||
eṣa yūpocchrāyane viniyukto'nyatra mantraḥ | tatraiṣa mantrārthaḥ-yūpa eva yuvā navaḥ sadyaśchinnaḥ, śobhanena vāsasā raśanayā ca parito veṣṭita āgāt āgataḥ | taṃ dhīrāso dhīrāḥ paṇḍitā ṛtvijaḥ unnayanti ucchrayanti manasā devayantaḥ devān yaṣṭukāmāḥ paśuyāgaṃ cikīrṣantaḥ| prakṛto'trāyamarthaḥ-brahmacārī yuvā suvāsāḥ parihitaśobhanavastraḥ parivītaḥ saṃvṛto brahmacāryātmā sahi yuvā nityataruṇaḥ saṃvītaśca śāṇavāsasā, āgāt āgataḥ idaṃ śarīraṃ karmavaśātprāptaḥ | prāṇo vyākhyātavyo brahmacārisaṃbandhī | so'pi hi śarīreṇa vāsaseva saṃvṛta āgato brahmacāriśarīram | nityataruṇaśca yuvā sa brahmacārī ucchrita unnato jāyamāno vardhamāno bhavati ātmā vāyurgagana iva kṣudhādibhiḥ pravṛddho bhavati | taṃ dhīrāso dhīrāḥ paṇḍitāḥ kavayaḥ krāntadarśanā unnayanti ūrdhvaṃ nayanti ātmānaṃ mokṣaṃ prāpayanti prāṇamutkrāmayanti ūrdhvaṃ brahmadvāraṃ prāpayanti brahmacāriśarīramapyunnayanti kriyājñānakāṇḍānuṣṭhānenotkṛṣṭaṃ sampādayanti, svādhyaḥ śobhanadhiyaḥ sukarmāṇaḥ, ekāgreṇa manasonnayanti ||
ehyaśmānamiti, he māṇavaka ehi āgaccha aśmānaṃ pāṣāṇamātiṣṭhādhitiṣṭha, aśmeva sthiro bhava, viśve sarve devā āyuṣṭe kṛṇvantu śaradaḥ śataṃ samāḥ śatam |

Linked texts (1)