Kathakagrihyasutra 1.15

1.15

iyaṃ duruktādityādikāstriṣṭubho vācayannācāryo mekhalāmābadhnīte | brahmacārī vakti | gururvācayati | iyaṃ mekhalā duruktādduṣṭādasatyabhāṣaṇādikāduktādvacanātparibādhamānā vārayantī tasyāṃ baddhāyāṃ vākpāṇipādacāpalavāraṇānniyamacodanādvarṇaṃ brāhmaṇādijātitrayaṃ punatī pāvayantī adhyayanādiyogyatāpādanadvāreṇa, rūpādikaṃ vā varṇaṃ punatī, svabhāvapavitraṃ pāvanayogyaṃ vā | sā me mamāgādāgatā prāṇāpānābhyāṃ balamābhajantī dadatī svādhyāyādidvāreṇa | ‘bhañjo āmardane’ ityasya, varṇātmakaṃ rūpamābhajantī vināśayantī tasyāṃ hi satyāṃ adhyayanaṃ kriyate | tacca kriyamāṇaṃ prāṇāpānau nirudhya kriyata iti prāṇāpānabalamapahataṃ tayā bhavati | sakhā samānakhyānā | devī dyotanādiguṇayuktā | subhagā hṛdyā navakomalamuñjasaṃgatā | ṛtasya satyasya goptrī pālayitrī tasyāṃ satyāṃ yatheṣṭavācitvanivāraṇāt , ṛtasya yajñasya vā rakṣikā baddhamekhalena vedatīrthādigamanāt | tapaso vrataniyamasahitasya vedādhyayanasya tarutrī tārayitrī pāraṃ nayatrī | ghnatī rakṣaḥ, yātudhānānnāśayantī vajro vai mekhaleti śruteḥ| sahamānā arātiṃ, śatrupradānaṃ vā prasahamānā abhibhavantī kārpaṇyaṃ śatrūṃśca nivārayantītyarthaḥ | sā no'smākaṃ samantaṃ samantādanuparehi āgaccha bhadrayā vṛttyā| he mekhale tava bhartāro dhārayitāraḥ santo vayaṃ mā riṣāma riṣirhiṃsākarmā tvāṃ dhārayatāmasmākaṃ hiṃsā mā bhūt | śraddhāyā āstikyasya duhitā śraddhāsya mātā | tapaso'dhijātā, tapo'syāḥ pitā | mantrakṛtāṃ samyagjñānavidāmṛṣīṇāṃ svasā bhaginī babhūva bhūtā | he mekhale saivaṃbhūtā tvaṃ māṃ parirerihasva 'liha āsvādane' chāndaso varṇavyatyayaḥ māṃ samāśliṣya, mayi tapo niya-
mauñjīṃ sasamuñjanirmitām | trivṛtaṃ triguṇaveṣṭitām | trivṛdaṅgajaḥ| trivṛnnavakam| tatra trivṛtā yūpaṃ paricīyādityādau rajjau trivṛcchabdaḥ | trivṛtstoma ityādau trivṛcchabdo navake| ihāpi rajjau triguṇāyāṃ trivṛcchabdaḥ tathā sadācārāt | tena bhrāntyā kecinnavaguṇāṃ mekhalāṃ vyācakṣate | murvī nāma tṛṇaviśeṣastasya vikāro maurvī, tāṃ dhanurjyāṃ dhanuṣaḥ prasārya guṇaṃ rājanyāya prayacchati | sautrīṃ vaiśyāya, sāmānyābhidhāne'pi smṛtyanusāreṇa karpāsasūtramayīm | ādau prayacchati, tata ābadhnīyāditi kramo boddhavyaḥ ||