Kathakagrihyasutra 13.1.1
Commentary of Devapāla 13.1.1
- Language
- Sanskrit
13.1.1
ihādhikaphalaviśeṣāntarāśrayaṇādvidhipratyayamātraśruteśca nityatvaṃ kecinnakṣatradevatāyajñānāṃ vadanti, pratipadi cānuṣṭhānam | anye tu phalavatsannidhau yatphalaṃ tadaṅgamiti phalavato vivāhasyānatidūre sūtrakṛtā kartavyatayā pratipāditatvādgṛhītagarbhāyā vadhvā upakārakatvenāṅgatvamāhuḥ | anye'nyathā kathayanti-santi nakṣatreṣṭayaḥ āhavanīyasādhyā vede kāmyāḥ, kārttikāmāvasyāyāṃ kṛttikāsvagnaye kṛttikābhyo'ṣṭākapālamityādyāḥ | tatra ca yugapatsarvakāmānavāpnuyāt iti sarvakāmasiddhiphalatvenāmnātā eva gṛhyāgnāvapi kāmyakarmaprastāvenoktāḥ | puroḍāśānāṃ sthāne'tra caravo vrīhimayā yavamayā vā anirdiṣṭadravyaviśeṣe vrīhiyavaśāstrasya sarvatropasthānāt | tathā gṛhyāntaraṃ 'tasyai tasyai caravaḥ' iti | ata eva kāmyā apīṣṭayo gṛhyāgnau kāryā jñāyante tulyanyāyatayā | ayaṃ sūtrārthaḥ-aṣṭāviṃśatirnakṣatradevatāḥ, vakṣyamāṇāṣṭāviṃśalliṅgikā ṛcaḥ, tābhirnakṣatrayajñeṣu yajeta | katham | pratyūcaṃ ṛcaṃ ṛcamiti, tena yāgabhedo dravyadevatāsambandhabhedānāṃ bhinnatvāt | uktaḥ pākayajña ihāpi bhavati | yā ṛco'nyatra vyākhyātāstā iha na vyākhyāyiṣyante || he maruto yat yadarthaṃ yasmai kāmāya | haśabdo'vadhāraṇe bhinnakramaḥ| vo yuṣmān havāmahe āhvayāmo yadarthaṃ, tadarthameva tūrṇamāgantana āgacchata, kutaḥ sthānāt yuṣmān āhvayāmaḥ | divaḥ svargāt| kiṃ kurvantaḥ sumnāyantaḥ sukhāyantaḥ sumnaṃ sukhamicchantaḥ | āgatya ca kāmānasmākaṃ kāmaṃ sādhayateti śeṣaḥ | ā iti nipātaḥ, tūrṇamiti cchāndaso varṇalopaḥ | no'smān ||
Linked texts (1)
- Kāṭhakagṛhyasūtra — Laugākṣi, Sanskrit