Kathakagrihyasutra 4.6.1
Commentary of Devapāla 4.6.1
- Language
- Sanskrit
4.6.1
prakṛtasya kṣīrodasaṃmiśritasya sarvahaviṣyānnasya yamaṃśaṃ na juhuyāt tasyaikadeśamagnīṣomīyasyedhme prokṣet | tato'pi yadavaśiṣyate tatrodakamāsicya tena taṃ kṣatriyaṃ brahmacāriṇamabhiṣiñcet | etat ‘yasya na juhuyāt’ ityādi ihānārṣaṃ kecideva narāḥ paṭhanti | atra mṛtyoḥ sāmparāyaṇa(?yika)syārṣamanuvāke | sāvīrhi triṣṭup | mṛtyusave yajamānasya kavacasannahane viniyuktā| he deva savitaḥ asmai yajamānāya varṣmāṇaṃ varma kavacaṃ sāvīrhi abhyanujānīhi varimāṇamatiśayena varamutkṛṣṭam| kīdṛśāya yajamānāya | prathamāya pradhānāya, pitre pālayitre | athānantaraṃ vāryāṇi varaṇīyāni dhanāni asmabhyaṃ yajamānāya yājakebhya āsuva janaya, dive dive dine dine, tathā bhūri bahūn paśvaḥ paśūnāsuva || triṣṭup | mṛtyurūpaḥ prajāpatirdevatā | bhūtataḥ satyo bhūteṣu jīvātmasu praviṣṭaḥ san carati jānātyantaryāmitayā, ata eva sa bhūtānāṃ jīvātmanāmadhipatiḥ prabhurbabhūva bhavati, laḍarthe liṭ | yathoktam 'ajño jantu .........................|' iti | yatastasya mṛtyorjagatsvāminaḥ rājasūyaṃ rājanyānujñātaṃ rājaśāsanaṃ carati | sa rājā pratiśarīraṃ svaprakāśatayā rājate | sa idaṃ rājyaṃ yajamānasya rājamānatvaṃ viśiṣṭakarmaphalabhogitayā śobhamānatvamanumanyatāmabhyanujānātu | caratīti nirmātṛtvaṃ, adhipathiriti pālayitṛtvaṃ, tasya mṛtyoścarati rājasūyamiti ca saṃhartṛtvamuktam ||
Linked texts (1)
- Kāṭhakagṛhyasūtra — Laugākṣi, Sanskrit