Kaushikasutra 9.4
Kauśikasūtra 9.4
- Language
- Sanskrit
9.4
[72].1) uttarato garta udakprasravaṇe_aśmāna nidadhāty antaśchinnam
[72].2) <tiro mṛtyuṃ [12.2.23d]>_ity aśmānam atikrāmati
[72].3) <tā adharād udīcīr [12.2.41]> ity anumantrayate
[72].4) <nissālām [2.14.1]> iti śālāniveśanaṃ saṃprokṣya
[72].5) <ūrjaṃ bibhrad [7.60.1]> iti prapādayati
[72].6) <vaiśvadevīṃ [12.2.28]>_iti vatsatarīm ālambhayati
[72].7) <imam indraṃ [12.2.47]> ity vṛṣam
[72].8) <anaḍvāhaṃ [12.2.48]> <ahorātre [12.2.49]> iti talpam ālambhayati
[72].9) <ā rohatāyur [12.2.24]> ity ārohati
[72].10) <āsīnā [12.2.30c]> ity āsīnām anumantrayate
[72].11) piñjūlīr āñjanaṃ sarpiṣi paryasya_<imā nārīr [12.2.31]> iti strībhyaḥ prayachati
[72].12) <ime jīvā avidhavāḥ sujāmaya [cf. 12.2.22,31a and PS 17.33.2]> iti puṃbhya eka_ekasmai tisrastisras tā adhyadhy udadhānaṃ paricṛtya prayachati
[72].13) <paraṃ mṛtyo [12.2.21]> <vyākaromi [12.2.32]>_<ā rohata [12.2.24(48)]>_<antardhir [12.2.44]>_<pratyañcam arkaṃ [12.2.55]> <ye agnayo [3.21.1]> <namo devavadhebhyo [6.13.1]>_<agne 'bhyāvartinn [PS 1.41.1]> <agne jātavedaḥ [PS 1.41.2]> <saha rayyā [PS 1.41.3]> <punar ūrjā [PS 1.41.4]>_iti
[72].14) <agne 'bhyāvartinn abhi na ā vavṛtsva | āyuṣā varcasā sanyā medhayā prajayā dhanena || agne jātavedaḥ śataṃ te sahasraṃ ta upāvṛtaḥ | adhā puṣṭasyeśānaḥ punar no rayim ā kṛdhi || saha rayyā ni vartasvāgne pinvasva dhārayā | viśvapsnyā viśvatas pari || punar ūrjā vavṛtsva punar agna iṣāyuṣā | punar naḥ pāhy aṃhasaḥ || [PS 1.41.1-4]>
[72].15) śarkarān svayamātṛṇān_śaṇarajjubhyāṃ vibadhya dhārayati
[72].16) samayā khena juhoti
[72].17) <imaṃ jīvebhyaḥ [12.2.23]> iti dvāre nidadhāti
[72].18) juhoti_etayā_ṛcā | <āyurdāvā dhanadhāvā baladāvā paśudāvā puṣṭidāvā prajāpataye svāhā []>_iti
[72].19) ṣaṭsaṃpātaṃ mātā putrān āśayate
[72].20) ucchiṣṭaṃ jāyām
[72].21) saṃvatsaram agniṃ na_udvāyāt_na haret_nāhareyuḥ
[72].22) dvāsaśarātra ity eke
[72].23) daśa dakṣiṇā
[72].24) paścād agner vāgyataḥ saṃviśati
[72].25) aparedyur ca_indrāgnī ca yajeta
[72].26) sthālīpākābhyām agniṃ cāgniṣomau ca paurṇamāsyām
[72].27) sāyaṃprātar vrīhīn āvaped yavān vā_<agnaye svāhā prajāpataye svāhā>_iti sāyam [sūtra-division with Caland, Kl. Schr., p. 30]
[72].28) <sūryāya svāhā prajāpataye svāha>_iti prātaḥ [sūtra-division with Caland, Kl. Schr., p. 30]
[72].29) dvādaśarātre_agniṃ paśunā yajeta
[72].30) sthālīpākena vā_ubhayor viriṣyati
[72].31) saṃvatsaratamyāṃ śāntyudakaṃ kṛtvā
[72].32) <ghṛtāhutir no bhavāgne akravyāhutir ghṛtāhutiṃ tvā vayam akravyāhutim upa ni ṣadema jātavedaḥ [-]>_iti catura udapātre saṃpātān ānīya
[72].33) tān +ullupya [ed.: ullapya]
[72].34) purastād agneḥ pratyaṅ āsīno juhoti | <hute rabhasva hutabhāga edhi mṛḍāsmabhyaṃ mota hiṃsīḥ paśūn naḥ [-]>_iti
[72].35) yady udvāyād bhasmanāraṇiṃ saṃspṛśya tūṣṇīṃ mathitvā_uddīpya
[72].36) pūrṇahomaṃ hutvā
[72].37) saṃnatibhir ājyaṃ juhuyād vyāhṛtibhir vā
[72].38) saṃsṛṣṭe caivaṃ juhuyāt
[72].39) agnau_anugate jāyamāne
[72].40) ānaḍuhena śakṛtpiṇḍenāgnyāyatāni parilipya
[72].41) homyam upasādya
[72].42) <prāṇāpānābhyāṃ svahā samānavyānābhyāṃ svāhā_udānarūpābhyāṃ svāhā>_ity ātmani_eva juhuyāt
[72].43) atha prātar utthāyāgniṃ nirmathya yathāsthānaṃ praṇīya yathāpuram agnihotraṃ juhuyāt
[72].44) sāyāmāśaprātrāśau yajñau_ṛtvijau
Commentaries (3)
- Kauśikapaddhati — Keśava (Kauśikapaddhati), Sanskrit
- Kauśikasūtrabhāṣya — Dārila, Sanskrit
- Dārilabhāṣya — Dārila, Sanskrit
Linked texts (1)
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English