Mekhala 9
Mekhalā 9
- Language
- Sanskrit
Contents
9.1
jīva
tvaṃ śaradaḥ śatam || kalaśapṛcchāṃ sampādya | gāyatryai namaḥ 3
adya tāvat mahāgaṇāpateḥ | agneḥ puṣṭipateḥ prajāpateḥ 1 aryamṇaḥ gandharvasya tryambakasya vivāhodvāhadevatānāṃ 2 agneḥ
vāyoḥ sūryasya candramasaḥ viṣṇoḥ prāyaścittayāgadevatānāṃ 3 meṣādīnāṃ dvādaśarāśīnāṃ aśvinyādīnāṃ saptaviṃśatinakṣatrāṇāṃ vāsudevasya0 indrādīnāṃ daśadikpālānāṃ0
ātmodvāhanimittaṃ kanyodvāhanimittaṃ kalaśaṃpūjanaṃ grahamaṇḍalapūjanaṃ dikpālapūjanamacchidraṃ sampūrṇamastu || āpannosmi0
kalikaluṣa0 āhvānaṃ | udakalaśaṃ0 iti vivāhavidhiḥ
samāptaḥ
o 3 m
athopa̍nayanavidhiḥ
saṃskārāṇāmā'nupūrvyaṃ vakṣye laugākṣibhāṣitam | yathoktakarmahomānāṃ yathākālaṃ yathākramam || ṛtau caturthyāṃ snātāyāṃ prājāpatyaṃ caruṃ śrapet | niścaye bījavāpasya gṛhyasūtre vidhiḥ smṛtaḥ || sīmantaśca yathākālaṃ
kāryaṃ puṃsavanaṃ tataḥ | jātakarma nāmakarma darśanaṃ sūryyacandrayoḥ || annaprāśanahomo'tha coḍopāyanameva ca
ṛtunakṣatrayāgātprāgbhaikṣasyācaraṇaṃ viduḥ || vyākhyānaṃ
brahmacaryasya home sampādite bhavet | śaucaśikṣā sandhyopāstirmantrāṇāmupadeśanam || tathā'gnīndhanamantrāṇāṃ tato bhaikṣasya bhojanam | tiṣṭhantaṃ tadahaḥśeṣaṃ sthāpayebrahmacāriṇam || sandhyopāstyāgnikāryaṃ ca bhaikṣacaryāṃ tato'nvaham | traividyakaṃ yathākālamupākarma yathoditam
cāturhotikahomau dvāvā''raṇyāni vratānya'tha | godānahomastraividyāpavargo'pi tataḥ smṛtaḥ || yathākālama'dhyayanamutsarjanavidhiścatataḥ | prāsyāgnau daṇḍamajinaṃ
mekhalāṃ cāpsu nikṣipet || madhuparkastato deya ācāryāya yathāvidhiḥ | snānavrate snātakāya madhuparkaṃ pradāpayet || ekādaśānuvākena tataḥ syāda'nuśāsanam
snātasya svastipuṇyatvāddhomo'tha syāttrikādibhiḥ
putraṃ pitā'rhayettatra svastipuṇyeṣva'taḥ param | madhuparkavidherante vidyātīrthavratādikam | sarve kuryādvidhānena tato gṛhasamāśrayaḥ || anena kramayogena yathākālaṃ dvijanmanām | kāryaḥ śarīrasaṃskāraḥ pāvanaḥ śubhakarmakṛt
na nirvāpaśca sīmante jātakarmaṇi vai tathā | cūḍopānayostadvattraividyakavratadvaye | upākarmaṇi godāne vivāhe prāyaścitake || caturgṛhītvā pradhānānyathākarma samācaret | sakṛtsaṃskṛtasaṃskāraḥ sīmantena dvijaḥ striyāḥ
yaṃ yaṃ garbhaṃ prasūyate sa sarvaḥ saṃskṛto bhavet || anekadevatāyāge tveka eva carūḥ śrapet | ṛte puṃsavanāhvaye laugākṣivacanaṃ yathā || mauṃjībandhe raktaśvete maṇḍale sūryyacandrayoḥ | vartule navarekhāḍhye vitastisaṃmite yajet
keśāntiko brāhmaṇasya daṇḍaḥ kāryyaḥ pramāṇataḥ | lalāṭasaṃmito rājñaḥ syāttu nāsāntiko viśaḥ || nāṅguṣṭhādadhikā kāryyā samitasthūlā tathā kacit | upavītaṃ vaṭorekaṃ dve taditarayoḥ smṛte || oṃkāraṃ pūrvamuccāryya vyāhṛtīstadanantaram | sāvitrī praṇavaścānte japa evamudāhṛtamiti
śrīmahāgāyatryai namaḥ, sāvitryai namaḥ, sarasvatyai namaḥ,
svasti prajābhyaḥ | ādāvaśmacūrṇena grahamaṇḍalaṃ tadbahi
ūrdhvādhaścandrasūryyayornavarekhāyute dvādaśāṃgulamite śvetarakte
vartule maṇḍale colikhya || oṃkāro yasya mūlamityādi | vaṣaṭte viṣṇa tāvat | tataḥ kalaśe pradhānāni
oṃ prajāpate nahi tvadanya etā viśvā jātāni paritā
babhūva | yatkāmāste juhumastanno astu vayaṃ syāma patayo rayīṇāṃ namaḥ
9.2
ye ke ca jmā mahino
ahimāyā divo jajñire apāṃ sadhasthe | te asmabhyamiṣaye viśvamāyuḥ kṣapā usrā varivasyantu devā namaḥ
9.3
agnistuviśravastamaṃ tuvibrahmāṇamuttamam
atūrtyaṃ śrāvayatpatiṃ putraṃ dadāti dāśuṣe namaḥ
indra kṣatrama'bhi vāmamojo'jāyathā vṛṣabhaścarṣaṇīnām
apānudojanama'mitrayantamuruṃ devebhyo akṛṇoru lokaṃ
namaḥ || pra tadviṣṇuḥ stavate vīryeṇa mṛgo na bhīmaḥ
kucaro giriṣṭhāḥ | yasyoruṣu triṣu vikramaṇeṣva'dhi kṣiyanti bhuvanāni viśvā namaḥ
9.4
hiraṇyagarbhaḥ
samavarttatāgre bhūtasya jātaḥ patireka āsīt | sa dādhāra pṛthivīṃ dyāmutemāṃ kasmai devāya haviṣā vidhema namaḥ
saṃvatsarasya pratimāṃ ye tvā rātrimupāsate | teṣāmāyuṣmatīṃ prajāṃ rāyaspoṣeṇa saṃsṛja namaḥ || kāya namaḥ
kasmai namaḥ | katamasmai namaḥ | prajāpataye namaḥ | prajāpate iti dvābhyām | prajāpate nahi tvadanya etā
viśvā jātāni paritā babhūva | yatkāmāste juhumastanno astu namaḥ | asāvamuṣya putro'muṣyā'sau putro vayaṃ
syāma patayo rayāṇāṃ namaḥ || devadatto yajñadattasya putro
yajñadattasya devadattaḥ putro vayaṃ syāma patayo rayīṇāṃ
namaḥ
9.5
kayā naścitra ābhūvadūtī sadā vṛdhaḥ
sakhā | kayā śaciṣṭhayā vṛtā namaḥ || kastvā satyo
madanāṃ mam̐hiṣṭho matsadandhasā | dṛḍhā cidā'ruje vasu
namaḥ || kayā tacchṛṇve śacyā śaciṣṭho yayā kṛṇoti
muhuḥ kācidvṛṣvaḥ | puru dāśuṣe vicayiṣṭho aṃhothā dadhāti draviṇaṃ janitre namaḥ || prajāpataye namaḥ | prajāpate iti dvābhyām | prajāpate nahi tvadanya ityādi
namaḥ | [asāvamuṣyetyādi namaḥ ] devadatto yajñadattasya
putro yajñadattasya devadattaḥ putro vayaṃ syāma patayo rayīṇāṃ namaḥ
9.6
mitro janānyātayati bruvāṇo mitro dādhāra pṛthivīmuta dyām | mitraḥ kṛṣṭīranimiṣā'bhicaṣṭe mitrāya havyaṃ ghṛtavadvidhema namaḥ || pra sa mitra
marto astu prayasvānyasta āditya śikṣati vratena
na hanyate na jīyate tvattonenamaṃho aśnotya'ntito na
dūrāt namaḥ
9.7
āpyāyasva sametu te viśvataḥ
soma vṛṣṇyam | bhavā''vājasya saṅgathe namaḥ || saṃ te
pathāṃsi samayantu vājaḥ saṃ vṛṣṇyānya'bhimātiṣāhaḥ
āpyāyamāno amṛtāya soma divi śravāṃsyuttamāni dhiṣva namaḥ
9.8
annapate annasya no dehyanamīvasya
śuṣmiṇaḥ | pra pradātāraṃ tāriṣaṃ ūrjaṃ nau dehi dvipade
catuṣpade namaḥ
9.6-2
ye ke ca jmā ityādi namaḥ
9.10
medhāṃ mahyamaṅgiraso medhāṃ saptarṣayo daduḥ
medhāmagniśca vāyuśca medhāṃ dhātā dadhātu me namaḥ || medhāṃ me
varuṇo rājā medhāmagnirdadātu me | medhāmindraśca sūryyaśca
medhāṃ devī sarasvatī namaḥ || yā medhā apsarassu gandharveṣu ca yanmanaḥ | daivī mānuṣī yā medhā sā māmāviśatādiha namaḥ || śarīraṃ me vicakṣaṇaṃ vāṅme madhu
madguhe | niśāmitaṃ niśāmaye mayi śrutaṃ namaḥ || yanme'nūktaṃ taddmṛtāṃ śakeyaṃ yadanubruve priyāḥ śrutasya bhūyāṃsaṃ medhayā saṃvidhīmahi avṛdhamahamavṛdhastvamasau saumya
prāṇastvaṃ me gopāya brahmaṇāstadaṇī stha śrutaṃ me mā prahāsīt namaḥ || chandobhyaḥ namaḥ | upāyanāya namaḥ
ye ke ca jmā
9.11
ye ke ca jmā | chandobhyaḥ
namaḥ | traividyakāya namaḥ
9.12
apvā nāmāsi
tasyāste joṣṭrīyaṃ gameyamahamiddhamiddhūmedhaḥ parimedhāmṛtasya
jagṛbha ahaṃ sūrya ivājani namaḥ || rantirnāmāsi tasyāste joṣṭrīyaṃ gameyamahamiddhamiddhūmedhaḥ parimedhāmṛtasya
jagṛbha ahaṃ sūrya ivājani namaḥ || yuktirnāmāsi tasyāste joṣṭrīyaṃ gameyamahamiddhamiddhūmedhaḥ parimedhāmṛtasya
jagṛbha ahaṃ sūrya ivājani namaḥ || yogonāmāsi tasyate
joṣṭrīyaṃ gameyamahamiddhamiddhūmedhaḥ parimedhāmṛtasya jagṛbha
ahaṃ sūrya ivājani namaḥ || yuje namaḥ | udyuje namaḥ
yuktyai namaḥ | yogāya namaḥ | upākaraṇadevatābhyaḥ
namaḥ
9.13
citiḥ srukcittamājyaṃ vāgvediradhītaṃ
varhiḥ keto agniārvijñātamagnirvācaspatirhotā mana upavaktā prāṇo haviḥ sāmā'dhvaryurindraṃ gaccha namaḥ || pṛthivī hotā dyauradhvaryustvaṣṭā'gnirmitra upavaktā vācaspatevāco vīryeṇa sambhṛtatamena yakṣyase yajñapataye vāryamā''svaskarī vācaspatiḥ somaṃ pibatu jajanadindramindriyāya
namaḥ somaḥ somasya purogāḥ śukraḥ śukrasya purogāḥ
śrātasta indra soma vātāpe havanaśrutaḥ namaḥ || agnirhotā vāto'dhvaryurdro'gnibṛhaspatirupavaktā vācaspate hṛdvidhe nāmanvācaspatiḥ somamapādsmāsu nṛmṇāṃ dhāḥ namaḥ
somaḥ somasya purogāḥ śukraḥ śukrasya purogāḥ śrātasta indra soma vātāpe havanaśrutaḥ namaḥ || vāgghotāvāto'dhvaryurdīkṣā palyāpo'bhigaro mano havistapasi juhomi vācaspate cchidrayā vācā'cchidrayā juhvā divi
devāmṛdhaddhotrā mairayasva namaḥ || mahāhavirhotā satyahaviradhvaryuracittapājā agnida'cittamana upavaktānādhṛṣyaapratidhṛṣyaścābhigarā āyāsya udgātā vācaspate vidhe nāmanvidhema te nāmavidhestvamasmākaṃ nāma mā devānāṃ
tantu cchedi mā manuṣyāṇāṃ namaḥ || chandobhyaḥ namaḥ
cāturhotṛkāya namaḥ
9.14
[punaḥ] citiḥ suk0
pṛthivī hotā0 || agnihotā0 || vāgdhotā0 || mahāhavirhotā0 || chandobhyaḥ namaḥ | apavarge cāturhotṛkāṃya namaḥ
9.15
brahmaṇe namaḥ | prajāpataye namaḥ
gharmāya samrāje namaḥ | sūryāya vibhrāje namaḥ | devebhyo gharmapebhyo namaḥ | pitṛbhyo gharmapebhyo namaḥ
chandobhyo namaḥ | pravargyavratāya namaḥ
9.16
brahmaṇe namaḥ | prajāpataye namaḥ | gharmāya samrāje namaḥ
sūryāya vibhrāje namaḥ | devebhyo gharmapebhyo namaḥ
pitṛbhyo gharmapebhyo namaḥ | chandobhyo namaḥ | apavarge pravargyavratāya namaḥ
9.17
agnaye namaḥ | vāyave namaḥ | sūryāya namaḥ | brahmaṇe namaḥ | prajāpataye namaḥ | saṃvatsarāya namaḥ | ṛtubhyo namaḥ | aruṇebhyaḥ kāṇvarṣibhyo namaḥ | chandobhyo namaḥ | aruṇavratāya namaḥ
9.18
agnaye namaḥ | vāyave namaḥ
sūryāya namaḥ | brahmaṇe namaḥ | prajāpataye namaḥ | saṃvatsarāya namaḥ | ṛtubhyo namaḥ | aruṇobhyaḥ kāṇvarṣibhyo namaḥ | chandobhyo namaḥ | apavarge aruṇavratāya namaḥ
9.19
agnaye namaḥ | vāyave namaḥ
sūryāya namaḥ | brahmaṇe namaḥ | prajāpataye namaḥ | chandobhyo namaḥ | ṛṣibhyo namaḥ | chandobhyo namaḥ
aupaniṣadavratāya namaḥ
9.20
āvahantī vitanvānā
kurvāṇā varamātmanaḥ | vāsāṃsi mama gāvaścānnapānena
vardhaya namaḥ || suvarṇāṃ hariṇīṃ lakṣmīṃ dhanadāmaśvapūjitām | tato me śriyamāvaha lomaśāṃ paśubhiḥ saha
namaḥ
9.21
ā mā yantu brahmacāriṇo namaḥ
saṃ mā yantu brahmacāriṇo namaḥ | tapo yaśoyaśāni
namaḥ | jano yaśoyaśāni namaḥ | śreyānvaso yaśo
yaśāni namaḥ | taṃ tvā bhaga praviśāmi namaḥ | sa
mā bhaga praviśāmi namaḥ | asminsahasraśākhe araṇyamahaṃ tvayi mṛje namaḥ
9.22
agnaye namaḥ vāyave
namaḥ | sūryāya namaḥ | brahmaṇe namaḥ prajāpataye namaḥ
chandobhyo namaḥ | ṛṣibhyo namaḥ | chandobhyo namaḥ
apavarge aupaniṣadavratāya namaḥ
9.23
ye ke ca
jmā0 | godānavratadevatābhyo namaḥ
9.24
ye ke
ca jmā0 | chandobhyo namaḥ | apavarge traividyakavratadevatābhyo namaḥ
9.16-2.1
snātakavratadevatābhyo namaḥ
mauñjībandhanayāgadevatābhyo namaḥ | tadviṣṇoḥ0 | vāsudevāya0 | viṣṇupañcāyatanadevatābhyo namaḥ || indraḥ
parvatā bṛhatārathena0 | aindrāgnaṃ tāvat || sāvitrāṇi
sāvitrasya devasyatvā savituḥ prasave'śvinorbāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyāmādade | mahāgaṇapataye kumārāya śriyai
sarasvatyai lakṣmyai viśvakarmaṇe dvāradevatābhyaḥ | prajāpataye
brahmaṇe kalaśadevatābhyaḥ brahmaviṣṇumaheśvaradevatābhyaḥ cāturvedeśvarāya sānucarāya ṛtūpataye nārāyaṇāya | "mārgaśīrṣe” rukmiṇīsahitāya kṛṣṇāya śrīsahitāya
keśavāya | “pauṣe” priyāsahi0 anantāya, vāgīśvarīsa0 nārāyaṇāya | “māghe” prītisahi0 acyutāya, kāntāsa0 mādhavāya | “phālguṇe” śaktisa0
cakriṇe, kriyāsa0 govindāya | “caitre” siddhisa0
vaikuṇṭhāya, matisa0 viṣṇave | “vaiśākhe” śobhāsa0
janārdanāya, vibhūtisa0 madhusūdanāya | “jyeṣṭhe” mahimāsa0 upendrāya, icchāsa0 trivikramāya | “āṣāḍhe” lakṣmīsa0 yajñapuruṣāya, dhṛtisa0 vāmanāya
“śrāvaṇe” kāntisa0 vāsudevāya, ratisa0 śrīdharāya
“bhādrapade” prāptisa0 haraye, māyāsa0 hṛṣīkeśāya
“āśvayuje” prākāmyāsa0 yogīśvarāya dhīsa0 padmanābhāya | “kārtike” laghimāsa0 puṇḍarīkākṣāya,
garimāsa0 dāmodarāya | “malimluce” śaktisa0
yogīśvarāya, satyabhāmāsa0 narakāraye | niṣkalāsa0
mahāmārtāṇḍāya || durgāyai tryambakāya varuṇāya yajñapurudhāya agniṣvāttādibhyaḥ pitṛgaṇadevatābhyaḥ | prajāpataye | sīmantakaraṇadevatābhyaḥ | agnaye indrāya viṣṇave
puṃsavanadevatābhyaḥ | jātakaraṇadevatābhyaḥ | kāya prajāpataye nāmakaraṇadevatābhyaḥ | mitrāya | somāya
9.16-2.2
annapataye | cūḍākaraṇadevatābhyaḥ | medhāyai sarasvatyai
chandobhyaḥ upāyānadevatābhyaḥ | chandobhyaḥ traividyakavratadevatābhyaḥ | upākaraṇadevatābhyaḥ | chandobhyaḥ cāturhotṛkavratadevatābhyaḥ | chandobhyaḥ apavarge cāturhotṛkavratadevatābhyaḥ brahmaṇe prajāpataye gharmāya samrāje sūryāya vibhrāje devebhyo gharmapebhyaḥ pitṛbhyo gharmapebhyaḥ
chandobhyaḥ pravargyavratāya | brahmaṇe prajāpataye gharmāya
samrāje sūryāya vibhrāje devebhyo gharmapebhyaḥ pitṛbhyo
gharmapebhyaḥ chandobhyaḥ apavarge pravargyavratāya | agnaye
vāyave sūryāya brahmaṇe prajāpataye saṃvatsarāya ṛtubhyaḥ
aruṇebhyaḥ kāṇvārṣibhyaḥ chandobhyaḥ aruṇavratāya
agnaye vāyave sūryāya brahmaṇe prajāpataye saṃvatsarāya ṛtutubhyaḥ aruṇebhyaḥ kāṇvarṣibhyaḥ chandobhyaḥ apavarge
aruṇavratāya | agnaye vāyave sūryāya brahmaṇe prajāpataye chandobhyaḥ ṛṣibhyaḥ chandobhyaḥ aupaniṣadavratāya
śriyai śrīkāmadevatābhyaḥ | yaśase yaśaskāmadevatābhyaḥ
agnaye vāyave sūryāya brahmaṇe prajāpataye chandobhyaḥ ṛṣibhyaḥ chandobhyaḥ apavarge aupaniṣadavratāya godānavratadevatābhyaḥ | chandobhyaḥ apavarge traividyakavratadevatābhyaḥ
snātakavratadevatābhyaḥ | mauñjībandhanayāgadevatābhyaḥ
bhagavate vāsudevāya saṃkarṣaṇāya pradyumnāya aniruddhāya
satyāya puruṣāya acyutāya mādhavāya govindāya sahasranāmne viṣṇave lakṣmīsahitāya nārāyaṇāya | bhavāya
devāya śarvāyadevāya rudrāyadevāya paśupatayedevāya ugrāyadevāya bhīmāyadevāya mahādevāya īśānāyadevāya pārvatīsahitāya parameśvarāya | vināyakāya ekadantāya
9.16-2.3
kṛṣṇapiṅgalāya gajānanāya lambodarāya bhālacandrāya
herambāya ākhurathāya vighneśāya vighnabhakṣyāya vallabhā
sahitāya mahāgaṇeśāya | hrāṃ hrīṃ saḥ sūryāya saptāśvāya anaśvāya ekāśvāya nīlāśvāya pratyakṣadevāya paramārthasārāya tejorūpāya prabhāsahitāya ādityāya | bhagavatyai
amāyai kāmāyai cārvaṅgyai ṭaṃkadhāriṇyai tārāyai pārvatyai
yakṣiṇyai śrīśārikābhagavatyai śrīśāradābhagavatyai śrīmaddārājñībhagavatyai śrījvālābhagavatyai vrīḍābhagavatyai vaikharībhagavatyai vitastābhagavatyai gaṃgābhagavatyai yamunābhagavatyai kālikābhagavatyai siddhalakṣmyai mahālakṣmyai mahātripurasundaryai
sahasranāmnyai devyai viṣṇupañcāyatanadevatābhyaḥ | abhayaṃkarīdevyai kṣemaṃkarībhavānyai sarvaśatrughātinyai iharāṣṭrādhipataye amukabhairavāya | indrāya vajrahastāya agnaye śaktihastāya yamāya daṇḍahastāya nairṛtaye khaḍgahastāya varuṇāya pāśahastāya vāyave dhvajahastāya kuverāya gadāhastāya īśānāya triśūlahastāya brahmaṇe padmahastāya viṣṇave cakrahastāya anantādibhyā aṣṭābhyaḥ kulanāgadevatābhyaḥ | agnyādityābhyāṃ varuṇacandramosubhyāṃ kumārabhaumābhyāṃ viṣṇubudhābhyāṃ indrābṛhaspatibhyāṃ sarasvatīśukrābhyāṃ prajāpatiśanaiścarābhyāṃ gaṇapatirāhubhyāṃ rudraketubhyāṃ brahmadhruvābhyāṃ anantāgastyābhyāṃ brahmaṇe kūrmāya
dhruvāya anantāya haraye lakṣmyai kamalāyai śikhyādibhyaḥ pañcacatvāriṃśadvāstoṣpatidevatābhyaḥ brahmyādibhyomātṛbhyaḥ gauryādibhyomātṛbhyaḥ lalitādibhyomātṛbhyaḥ
9.16-2.4
durgākṣetreśagaṇeśvaradevatābhyaḥ rākādevatābhyaḥ trikādevatābhyaḥ sinīvālīdevatābhyaḥ yāmīdevatābhyaḥ raudrīdevatābhyaḥ vāruṇīdevatābhyaḥ brāhaspatidevatābhyaḥ oṃbhūrdevatābhyaḥ oṃbhuvodevatābhyaḥ oṃsvardevatābhyaḥ oṃbhūrbhuvaḥsvardevatātābhyaḥ akhaṇḍabrahmāṇḍadevatābhyaḥ dhūrbhyaḥ upadhūrbhyaḥ mahāgāyatryai sāvitryai sarasvatyai herakādibhyo vaṭukādibhyaḥ taṇḍulamātraṃ dadhimadhumiśraṃ oṃnamo naivedyaṃ nivedayāmi namaḥ || hiraṇyagarbhaḥ0 | yaḥ prāṇato0
ya ojadā0 | yena dyau0 | ya ime dyāvā0 | yasyeme viśve0 | āpo hayan0 | ānaḥ prajā0
arcantastvā || yajamānamānīya | āsanaśodhanaṃ | śuklāmbaradharaṃ0 | a nābhau | apasarpantu0 | tīrthe snāyaṃ0
vasoḥ pavitraṃ0 | (śakunānayanam |) ā brāhmanū0
yadābadhnan | paramātmane0 | svaprakāśo0 | vanaspatiṃ0
namo dharma0 | yatrāsti mātā0 | adya tāvat0
mahāgaṇapataye0 | prajāpataye0 herukādibhyo sutasya sutayoḥ sutānāṃ vā mauñjībandhananimittaṃ dhūpadīpasaṅkalpātsiddhirastu dhūpo namaḥ dīpo namaḥ || “apasavyena |”
namaḥ pitṛbhyaḥ0 | “savyena |” gāyatryai namaḥ oṃ
bhūrbhuvaḥsvaḥ 3 | adya tāvat0 | mahāgaṇapateḥ kumārasya śriyaḥ sarasvatyāḥ lakṣmyāḥ viśvakarmaṇaḥ dvārvadevatānāṃ prajāpateḥ brahmaṇaḥ kalaśadevatānāṃ brahmaviṣṇumaheśvaradevatānāṃ cāturvedeśvarasya sānucarasya ṛtupateḥ nārāyaṇasya durgāyāḥ tryambakasya varuṇasya yajñapuruṣasya agniṣvāttādīnāṃ pitṛgaṇadevatānāṃ | prajāpateḥ | sīmantakaraṇadevatānāṃ | agneḥ indrasya viṣṇoḥ puṃsavanadevatānāṃ
jātakaraṇadevatānāṃ | kasya prajāpateḥ nāmakaraṇadevatānāṃ
9.16-2.5
mitrasya | somasya | annapateḥ | cūḍākaraṇadevatānāṃ
medhāyāḥ sarasvatyāḥ chandasāṃ upāyanadevatānāṃ | chandasāṃ traividyakavratadevatānāṃ | upākaraṇavratadevatānāṃ | chandasāṃ cātuhautṛkavratadevatānāṃ | chandasāṃ apavarge cātuhautṛkavratadevatānāṃ | brahmaṇaḥ prajāpateḥ gharmasya samrājaḥ
sūryasya vibhrājaḥ devānāṃ gharmapānāṃ pitṝṇāṃ gharmapānāṃ
chandasāṃ pravargyavratadevatānāṃ | brahmaṇaḥ prajāpateḥ gharmasya
samrājaḥ sūryasya vibhrājaḥ devānāṃ gharmapānāṃ pitṝṇāṃ
gharmapānāṃ chandasāṃ apavarge pravargyavratadevatānāṃ | agneḥ
vāyoḥ sūryasya brahmaṇaḥ prajāpateḥ saṃvatsarasya ṛtūnāṃ
aruṇānāṃ kāṇḍarṣīṇāṃ chandasāṃ aruṇavratadevatānāṃ
agneḥ vāyoḥ sūryasya brahmaṇaḥ prajāpateḥ saṃvatsarasya
ṛtūnāṃ aruṇānāṃ kāṇḍarṣīṇāṃ chandasāṃ apavarge aruṇavratadevatānāṃ | agneḥ vāyoḥ sūryasya brahmaṇaḥ prajāpateḥ chandasāṃ ṛṣīṇāṃ chandasāṃ aupaniṣadavratadevatānāṃ
śriyaḥ yaśasaḥ | agneḥ vāyoḥ sūryyasya brahmaṇaḥ prajāpateḥ chandasāṃ ṛṣīṇāṃ chandasāṃ apavarge aupaniṣadvratadevatānāṃ | godānavratadevatānāṃ | chandasāṃ apavarge
traividyakavratadevatānāṃ | snātakavratadevatānāṃ | mauñjīvandhanayāgadevatānāṃ | bhagavataḥ vāsudevasya saṅkarṣaṇasya pradyumnasya aniruddhasya satyasya puruṣasya acyutasya mādhavasya govindasya sahasranāmnaḥ viṣṇoḥ lakṣmīsahitasya
nārāyaṇasya | bhavasya devasya śarvasya devasya rudrasya devasya paśupaterdevasya | ugrasya devasya bhīmasya devasya mahādevasya īśānasya devasya pārvatīsahitasya parameśvarasya
9.16-2.6
vināyakasya ekadantasya kṛṣṇapiṅgalasya gajānanasya lambodarasya bhālacandrasya herambasya ākhurathasya vighneśasya vighnabhakṣyasya vallabhāsahitasya mahāgaregularṇeśasya | hāṃhīṃsaḥsūryyasya saptāśvasya anaśvasya ekāśvasya nīlāśvasya pratyakṣadevasya paramārthasārasya tejorūpasya prabhāsahitasya ādityasya | bhagavatyāḥ amāyaḥ kāmāyāḥ
cārvaṅgyāḥ ṭaṃkadhāriṇyāḥ tārāyāḥ pārvatyāḥ yakṣiṇyāḥ
śrīśārikābhagavatyāḥ śrīśāradābhagavatyāḥ śrīmarājñībhagavatyāḥ śrījvālābhagavatyāḥ vrīḍābhagavatyāḥ vaikharībhagavatyāḥ vitastābhagavatyāḥ gaṅgābhagavatyāḥ yamunābhagavatyāḥ kālikābha0 siddhalakṣmyāḥ mahālakṣmyāḥ mahātripurasundaryāḥ sahasranāmnyaḥ devyāḥ viṣṇupañcāyatanadevatānāṃ
abhayaṅkarīdevyāḥ kṣemaṃkarībhavānyāḥ sarvaśatrughātinyāḥ
iharāṣṭrādhipateḥ amukabhairavasya | indrasya vajrahastasya
agneḥ śaktihastasya yamasya daṇḍahastasya nairṛteḥ khaṅgahastasya varuṇasya pāśahastasya vāyoḥ dhvajahastasya
kuverasya gadāhastasya īśānasya triśūlahastasya brahmaṇaḥ
padmahastasya viṣṇoḥ cakrahastasya anantādīnāṃ aṣṭānāṃ
kulanāgadevatānāṃ agnyādityayoḥ varuṇacandramasoḥ kumārabhaumayoḥ viṣṇubudhayoḥ indrābṛhaspatyoḥ sarasvatīśukrayoḥ prajāpatiśanaiścarayoḥ gaṇapatirāhoḥ rudraketvoḥ
brahmadhruvayoḥ anantāgastyayoḥ | brahmaṇaḥ kūrmasya dhruvasya anantasya hareḥ lakṣmyāḥ kamalāyāḥ śikhyādīnāṃ
pañcacatvāriṃśadvāstoṣpatidevatānāṃ brāhmyādīnāṃ mātṛṇāṃ
9.16-2.7
gauryādīnāṃ mātṛṇāṃ lalitādīnāṃ mātṛṇāṃ durgākṣetreśagaṇeśvaradevatānāṃ rākādevatānāṃ trikādevatānāṃ sinīvālīdevatānāṃ yāmīdevatānāṃ raudrīdevatānāṃ vāruṇīdevatānāṃ bārhaspatyadevatānāṃ | oṃbhūrdevatānāṃ oṃbhuvodevatānāṃ
oṃsvardevatānāṃ oṃbhūrbhuvaḥsvardevatānāṃ akhaṇḍabrahmāṇḍadevatānāṃ dhurāṃ upadhurāṃ mahāgāyatryāḥ sāvitryāḥ sarasvatyāḥ
herukādīnāṃ vaṭukādīnāṃ || ātmano vāṅgma0 sutasya
sutayoḥ sutānāṃ vā mauñjībandhananimittaṃ dvārrdevatāpūjanaṃ
kalaśapūjanaṃ grahamaṇḍalapūjanaṃ daśadikpālapūjanaṃ kṣetreśvarapūjanamarcāmahaṃ kariṣye oṃkuruṣva || tilasarṣapayavānvikīrya | evameva | mahāgṛṇapateridamāsanaṃ namaḥ kumārasya0 | herukādīnāṃ idamāsanaṃ namaḥ || mahāgṛṇapa̱taye0
herukādibhyo0 | yuṣmānvaḥ pūjayāmi oṃpūjaya | mahāgaṇapatiṃ kumāraṃ śriyaṃ sarasvatīṃ lakṣmīṃ viśvakarmāṇaṃ
dvādaivatāḥ prajāpatiṃ brahmāṇaṃ kalaśadevatāḥ brahmaviṣṇumaheśvaradevatāḥ cāturvedeśvaraṃ sānucaraṃ ṛtupatiṃ nārāyaṇaṃ
durgāṃ tryambakaṃ varuṇaṃ yajñapuruṣaṃ agniṣvāttādīḥ pitṛgaṇadevatāḥ | prajāpatiṃ sīmantakaraṇadevatāḥ | agniṃ indraṃ
viṣṇuṃ puṃsavanadevatāḥ | jātakaṇadevatāḥ | kaṃ prajāpatiṃ
nāmakaraṇadevatāḥ | mitraṃ somaṃ | annapatiṃ | cūḍākaraṇadevatāḥ | medhāṃ sarasvatīṃ chandāṃsi upāyanadevatāḥ | chandāṃsi traividyakavratadevatāḥ | upākaraṇavratadevatāḥ
chandāṃsi cāturhotṛkavratadevatāḥ | chandāṃsi apavarge cāturhotṛkavratadevatāḥ | brahmāṇaṃ prajāpatiṃ gharmaṃ samrājaṃ
sūryyaṃ bibhrājaṃ devān gharmapān pitṝn gharmapān chandāṃsi
9.16-2.8
pravargyavratadevatāḥ | brahmāṇaṃ prajāpatiṃ gharmaṃ samrājaṃ sūryyaṃ
vibhrājaṃ devān gharmapān pitṝn gharmapān chandāṃsi pravargyavratadevatāḥ | brahmāṇaṃ prajāpatiṃ gharmaṃ samrājaṃ sūryyaṃ
vibhrājaṃ devān gharmapān pitṝn gharmapān chandāṃsi apavarge pravargyavratadevatāḥ | agniṃ vāyuṃ sūryyaṃ brahmāṇaṃ prajāpatiṃ saṃvatsaraṃ ṛtūn aruṇān kāṇḍarṣīn chandāṃsi
aruṇavratadevatāḥ | agniṃ vāyuṃ sūryaṃ brahmāṇaṃ prajāpatiṃ
chandāṃsi ṛṣīn chandāṃsi aupaniṣadavratadevatāḥ | śriyaṃ
yaśasaṃ | agniṃ vāyuṃ sūryaṃ brahmāṇaṃ prajāpatiṃ ṛṣīn
chandāṃsi apavarge aupaniṣadavratadevatāḥ | godānavratadevatāḥ | chandāṃsi apavargetraividyakavratadevatāḥ snātakavratadevatāḥ mauñjībandhanayāgadevatāḥ | bhagavantaṃ vāsudevaṃ
saṅkarṣaṇaṃ pradyumnaṃ aniruddhaṃ satyaṃ puruṣaṃ acyutaṃ mādhavaṃ
govindaṃ sahasranāmānaṃ lakṣmīsahitaṃ nārāyaṇaṃ | bhavaṃdevaṃ
śarvadevaṃ rudraṃdevaṃ paśupatiṃdevaṃ ugraṃdevaṃ bhīmaṃdevaṃ mahāṃdevaṃ
īśānaṃdevaṃ pārvatīsahitaṃ parameśvaraṃ | vināyakaṃ ekadantaṃ
kṛṣṇapiṅgala gajānanaṃ lambodaraṃ bhālacandraṃ herambaṃ ākhurathaṃ vighneśaṃ vighnabhakṣyaṃ vallabhāsahitaṃ mahāgaṇeśaṃ
hrāṃ hrīṃsaḥ sūrya saptāśvaṃ anaśvaṃ ekāśvaṃ nīlāśvaṃ pratyakṣadevaṃ
paramārthasāraṃ tejorūpaṃ prabhāsahitaṃ ādityaṃ | bhagavatīṃ
amāṃ kāmāṃ cārvaṅgīṃ ṭaṃkadhāriṇīṃ tārāṃ pārvatīṃ yakṣiṇīṃ
śrīśārikābhagavatīṃ śrīśāradām0 | śrīmaharājñīm0 śrījvālām0 bīḍām0 vaikharīm0 vitastām0 gaṅgām0
yamunām0 kālikām0 siddhalakṣmīṃ mahālakṣmīṃ mahātripurasundarīṃ sahasranāmnīṃ devīṃ | viṣṇupañcāyatanadevatāḥ
9.16-2.9
abhayaṅkarīdevīṃ kṣemaṅkarībhavānīṃ sarvaśatrughātinīṃ iharāṣṭrādhipatiṃ amukabhairavaṃ | indraṃ vajrahastaṃ agniṃ śaktihastaṃ yamaṃ daṇḍahastaṃ nairṛtiṃ khaḍgahastaṃ varuṇaṃ pāśahastaṃ vāyuṃ
dhvajahastaṃ kuveraṃ gadāhastaṃ īśānaṃ triśūlahastaṃ brahmāṇaṃ
padmahastaṃ viṣṇuṃ cakrahastaṃ anantādīḥ aṣṭau kulanāgadevatāḥ | agnyādityau varuṇacandramasau kumārabhaumau viṣṇubudhau indrābṛhaspatī sarasvatīśukrau prajāpatiśanaiśvarau
gaṇapatirāhū rudraketū brahmadhruvau anantāgastyau brahmāṇaṃ
kūrmaṃ dhruvaṃ anantaṃ hariṃ lakṣmīṃ kamalāṃ śikhyādīḥ pañcacatvāriṃśadvāstoṣpatidevatāḥ brāhmyādīḥ mātṛḥ gauryādīḥ mātṛḥ lalitādīḥ mātṛḥ durgākṣetreśagaṇeśvaradevatāḥ
rākādevatāḥ trikāde0 sinīvālīde0 yāmīde raudrīde0
vāruṇīde0 bārhaspatiye0 oṃbhūrde0 oṃbhuvode0 oṃsvadde0
oṃbhūrbhuvaḥsvarde0 akhaṇḍabrahmāṇḍade0 dhuraḥ upadhuraḥ mahāgāyatrīṃ sāvitrīṃ sarasvatīṃ herukādīn vaṭukādīn
āvāhayiṣyāmi oṃāvāhaya || (āvāhanāni kalaśe |)
yavānvikīrya | pādyārthamudakaṃ namaḥ | śanno devā0
lājāśca0 | mahāgaṇapataye0 | herukādibhyo0 pādyaṃ
namaḥ || śeṣaṃ nivārya | punaḥ śanno devī0 | āpaḥ
kṣīraṃ0 | mahāgaṇapate kumāra śrīḥ sarasvati lakṣmīḥ
viśvakarman dvāradevatāḥ prajāpate brahman kalaśadevatāḥ
brahmaviṣṇumaheśvaradevatāḥ cāturvedeśvara sānucara ṛtapate
nārāyaṇa durge tryambaka varuṇa yajñapuruṣa agniṣvāttādayaḥ
pitṛgaṇadevatāḥ | prajāpate sīmantakaraṇadevatāḥ agne indra
viṣṇo puṃsavanadevatāḥ| jātakagṇadevatāḥ kaṃ prajāpate nāmakaraṇadevatāḥ | mitra | soma | annapate cūḍākaraṇadevatāḥ
9.16-2.10
medhe sarasvati chandāṃsi upāyanadevatāḥ | chandāṃsi
traividyakavratadevatāḥ | upākaraṇadevatāḥ | chandāṃsi cāturhotṛkavratadevatāḥ | brahman prajāpate gharma samrāṭ sūrya
vibhrāṭ devāḥ gharmapāḥ pitaraḥ gharmapāḥ chandāṃsi pravargyavratadevatāḥ | brahman prajāpate gharma samrāṭ sūrya vibhrāṭ devāḥ gharmapāḥ pitaraḥ gharmapāḥ chandāṃsi apavarge pravargyavratadevatāḥ | agne vāyo sūrya brahman prajāpate chandāṃsi ṛṣayaḥ chandāṃsi aupaniṣadavratadevatāḥ
śrīḥ | yaśaḥ | agne vāyo sūrya brahman prajāpate chandāṃsi ṛṣayaḥ chandāṃsi apavarge aupaniṣadavratadevatāḥ
godānavratadevatāḥ | mauñjībandhanayāgadevatāḥ | bhagavan vāsudeva saṃkarṣaṇa pradyumna aniruddha satya puruṣa acyuta mādhava
govinda sahasranāman viṣṇo lakṣmīnasahita nārāyaṇa
bhavadeva śarvadeva rudradeva paśupatedeva ugradeva bhīmadeva
mahādeva īśānadeva pārvatīsahitaparameśvara | vināyaka
ekadanta kṛṣṇapiṃgala gajānana lambodara bhālacandra
heramba ākhuratha vighnabhakṣya vallabhāsahita mahāgaṇeśa
hrāṃhrīṃsaḥ sūrya saptāśva anaśva ekāśva nīlāśva paramārthasāra tejorūpa prabhāsahita āditya | bhagavati aṃbe
kāme cārvaṅgi ṭaṅkadhāriṇi tāre pārvati yakṣiṇi śrīśārikābhagavati śrīśāradābha0 śrīmaharājñībha0 śrījvālābha0 brīḍābha0 vaikharībha0 vitastābha0 gaṃgābha0 yamunābha0 kālikābha0 siddhalakṣmīḥ mahālakṣmīḥ mahātripurasundari sahasranāmni devi bhavāni viṣṇupañcāyatanadevatāḥ | abhayaṃkaridevi kṣemaṃkarībhavāni sarvaśatrughātini
9.16-2.11
iha rāṣṭrādhipate amukabhairava | indra vajrahasta agne śaktihasta yama daṇḍahasta nairṛte khaḍgahasta varuṇa pāśahasta
vāyo dhvajahasta kubera gadāhasta īśāna triśūlahasta
brahman padmahasta viṣṇo cakrahasta anantādayoṣṭākulanāgadevatāḥ agnyādityau varuṇacandramasau kumārabhaumau viṣṇubudhau indrābṛhaspatī sarasvatīśukrau prajāpatiśanaiścarau
gaṇapatirāhū rudraketū brahmadhruvau anantāgastyau brahman kūrrma dhruva ananta hare lakṣmīḥ kamale śikhyādayaḥ pañcacatvāriṃśadvāstoṣpatidevatāḥ | brahmayādayo mātaraḥ gauryādyo
mātaraḥ lalitādyo mātaraḥ durgākṣetreśagaṇeśvaradevatāḥ
rākrāde0 trikāde0 sinīvālīde0 yāmīde0 raudrīde0
vāruṇīde0 bārhaspatide0 | oṃbhūrde0 oṃbhuvode0 oṃsvarde0 oṃbhūrbhuvaḥsvarde0 akhaṇḍabrahmāṇḍade0 dhuraḥ upadhuraḥ
mahāgāyatri sāvitri sarasvati herukādayo vaṭukādayaḥ
idaṃ vo'rghyaṃ namaḥ | mahāgaṇāpataye samālabhanaṃ gandho namaḥ
evamargho namaḥ puṣpaṃ namaḥ dakṣigāntaṃ | tadviṣṇoḥ0
muktāvidruma0 | iti kalaśe puṣpaṃ
athāgnikarma | pātraṃ tilā0 | nirdagdhaṃ rakṣo0
agniṃ parisamūhya paryukṣya pariṣicya 6 ādau pañca0
9.3-2
athāgnikuṇḍapūjā | (vedimupaspṛśya) | āgaccha varade
jñānamudre yajñairvibhūṣite | vedi vedamayairmantraiḥ saṃskṛte te
namo namaḥ || tvāmāśritya sthitā devā ghṛtāhutiṃ pivanti ye | te devāstuṣṭimāyāntu mā vighnaṃ yajñakarmaṇi
payaḥ pṛthivyāṃ paya oṣadhīṣu0 | devasya tvā savituḥ0
(athāñjaliḥ) || saṃmukhā tiṣṭha vedi tvaṃ yathā sthāsyanti devatāḥ | sthānabhūtā śivādīnāṃ śaktīnāṃ surapūjite | brahmā''jñayādya me yajñaṃ saphalīkartumarhasi || ( gaṇapataye'kṣoṭaṃ jvālāliṅge śrīphalakandau ca saṃsthāpya ) || saṃ
vvaḥ sṛjāmi | aśvinoḥ prāṇa || oṃ gāyatryai namaḥ
3 | tatpuruṣāya vidmahe vakratuṇḍāya0
9.3-2.p1
vaiśvānarāya vidmahe saptārciṣe dhī0 tanno'gniḥ pra 3 || pāvakāya vidmahe helālīlāya dhīḥ tanno'gni0 3 | tatpu0
mahādevā0 3 | adya tāvatti0 mahāgaṇapateḥ0 dvādaivatānāṃ, vināyakasya 8 ādityamaṇeḥ anumatimaṇeḥ
sarasvatimaṇeḥ (pūrve) devamukhasya (āgneye) saptajihvasya (dakṣiṇe) vaiśvānarasya (nairṛte) jātavedasaḥ (paścime) agneḥ
(vāyave) hutāśanasya (uttare) hutavahasya (īśāne) kṛṣṇavartmanaḥ (madhye) agneḥ sahasrākṣasya śataṃ te prāṇāḥ śataṃ te
vyānaḥ śataṃ te tejaḥ sahasramukhasya (ūrdhve) brahmaviṣṇumaheśvaradevatānāṃ kālyāḥ karālyāḥ manojavāyāḥ salohitāyāḥ dhūmrāyāḥ visphuliginyāḥ sumanasāyāḥ viśvacaryāyāḥ brahmāṇḍavyāpinyāḥ jvālāliṅgatejasaḥ dhūmravarṇāyāḥ nīlavarṇāyāḥ kapilāyāḥ jvālāyāḥ tejovatyāḥ
havyavāhāyāḥ kavyavāhāyāḥ raudryāḥ saṃhāriṇyāḥ tāpinyāḥ pācinyāḥ | bhavasya devasya 8 ṣaḍiṃntraśattattvānāṃ saptajihvāsahitasya pāvakasya brahmāṇḍavyāpakatejomayaparamaśivajvālāliṅgadevatānāṃ (srucamūle) somasya
śukrasya agneḥ (madhye) maheśvarasya [mūrdhni] brahmaṇaḥ | [srucamūle] apāṃ [madhye] bhāskarasyaṃ [randhrayoḥ) gauryāḥ durgāyāḥ
kātyāyanyāḥ mahyāḥ sruksruvadevatānāṃ ātmano0 sutasya
sutayoḥ sutānāṃ vā mauñjībandhananimittaṃ dvārrdevatāpūjanaṃ
agnikuṇḍapū0 jvālāliṅgapū0 sruksruvapūjanamarcāmihaṃ kariṣye oṃ kuruṣva || evamevāsanaṃ || mahāgaṇāpataye0 vināyakāya0 ādityagaṇaye anumatimagaṇaye sarasvatimagaṇaye pūrve devamukhāya āgneye saptajihvāya dakṣiṇe vaiśvānarāya
nairṛte jātavedase paścime agnaye vāyavye hutāśanāya uttare
hutavāhāya īśāne kṛṣṇavartmane madhye agnaye sahasrākṣāya
śataṃ te prāṇaḥ śataṃ te vyānaḥ śataṃ te tejaḥ sahasramukhāya
ūrdhve brahmaviṣṇumaheśvaradevatābhyaḥ kālyai karālyai manojavāyai sulohitāyai dhūmrāyai visphuliṅginyai sumanasāyai viśvacyai brahmāṇḍavyāpinyai jvālāliṅgatejase dhūmravarṇāyai nīlavarṇāyai kapilāyai jvālāyai tejovatyai havyavāhāyai kavyavāhāyai raudryai saṃhāriṇyai tāpinyai pācinyai | bhavāya devāya 8 ṣar̤iṃtraśatattvebhyaḥ saptajihvāsahitāya pāvakāya brahmāṇḍa vyāpakatejomayaparamaśivajvālāliṅgadevatābhyaḥ | somāya śukrāya agnaye maheśvarāya brahmaṇe | adbhyaḥ bhāskarāya
gauryai durgāyai kātyāyanyai mahyai sruksruvadevatābhyaḥ yuṣmānvaḥ pūjayāmi oṃ pūjaya | mahāgaṇāpatiṃ0 vināyakaṃ 8
ādityamaṇiṃ anumatimaṇiṃ sarasvatimaṇiṃ (pūrve) devamukhaṃ
[āgneye] saptajihvaṃ [dakṣiṇe] vaiśvānaraṃ (nairṛte ) jātavedasaṃ
9.3-2.p2
paścime) agniṃ( vāyavye) hutāśanaṃ (uttare) hutavāhaṃ (īśāne
9.1-2
kṛṣṇavartmānaṃ (madhye) agniṃ sahasrākṣaṃ śataṃ te prāṇaḥ śataṃ te
vyānaḥ śataṃ te tejaḥ sahasramukhaṃ [ūrdhve] brahmaviṣṇumaheśvaradevatāḥ kālīṃ karālīṃ manojavāṃ sulohitāṃ dhūmrāṃ visphuliṅginīṃ sumanasāṃ viśvacaryāṃ brahmāṇḍavyāpinīṃ jvālāliṅgajatejasaṃ dhūmravarṇāṃ nīlavarṇāṃ kapilāṃ jvālāṃ tejovartīṃ havyavāhā vyavāhā raudrīṃ saṃhāriṇīṃ tāpinīṃ pācinīṃ bhavaṃ devaṃ 8 ṣaṭtriṃśattattvāni saptajihvāsahitaṃ pāvakaṃ brahmāṇḍavyāpakatejomayaparamaśivajvālāliṅgadevatāḥ
somaṃ śukraṃ agniṃ maheśvaraṃ brahmāṇaṃ | apaḥ bhāskaraṃ gaurīṃ
durgāṃ kātyāyanīṃ mahīṃ sruksruvadevatāḥ āvāhayiṣyāmi
oṃmāvāhaya || āvāhayāmyahaṃ devaṃ gaṇeśaṃ surapūjitam
sadaiva vighnahartāraṃ sarvakāmaphalapradam || raktavarṇomahātejā
raktasragdāmabhūṣitaḥ | baliḥ puṣpaṃ caruścaiva dhūpoyaṃ parikalpitaḥ || agniṃ svāhāsametaṃ ditijasuranutaṃ raktavarṇaṃ trinetraṃ kaṇṭhe hāraṃ bhujābhyāṃ varamabhayamatho dakṣiṇābhyāṃ vahantam | vāmābhyāmakṣamālāmamṛtakalaśakaṃ ramyahāsaṃ suveṣaṃ nānālaṅkārayuktaṃ mṛgavarasahitaṃ tvāhvaye homakāle
jvālāmaṇḍitamākāśaṃ0 || (jvālāliṅge) avāhayāmi
girijādhavamīśvaraṃ taṃ gaurīyutaṃ sakalapāśaharaṃ sureśam
carmāmbaraṃ daśabhujaṃ ca triśūlahastaṃ vyālairvibhūṣitatanuṃ
makharakṣaṇārtham || (sruksrucau) || mūle somāgniśukrāspadamatha śirasi brahmaṇo madhyadeśe māheśvaryaṃ sruvaṃ taṃ srucamapi payasāṃ bhāskarasyātha madhye | durgāgauryordvirandhre
svajanabhayahaterbhūmikatyāyanīyaṃ devānpitṝnṛṣīṃścāviratakuśaladāvāhvaye vāṃ svahome || bhagavanpuṇḍarīkākṣa0 | śanno
devī0 | mahāgaṇapataye0 pādyaṃ namaḥ | punaḥ śanno devī
āpaḥ kṣīraṃ | mahāgaṇapate kumāra0 vināyaka 8 ādityamaṇo
anumati maṇo sarasvatimaṇo pūrve devamukha āgneye saptajihva
dakṣiṇe vaiśvānara nairṛte jātavedaḥ paścime agne vāyavye
hutāśana uttara hutavāha īśāne kṛṣṇavartman madhye agne sahasrākṣa śataṃ te prāṇaḥ śataṃ te vyānaḥ śataṃ te
tejaḥ sahasramukha ūrdhve brahmaviṣṇumaheśvaradevatāḥ kāli
karāli manojave sulohite dhūmre visphuliṅginī sumanase viśvacarye brahmāṇḍavyāpini jvālāliṅgetejaḥ dhūmravarauṃ nīlavarṇe kapile jvāle tejovati havyavāhe kavyavāhe raudri saṃhāriṇi tāpani pācini | bhava deva 8
ṣaṭtriṃśattatvāni saptajihvāsahita pāvaka brahmāṇḍavyāpakatejomayaparamaśivajvālāliṅgadevatāḥ soma śukra agne
maheśvara brahman adhaḥ bhāskara gauri durge kātyāyani
mahi sruksruvadevatāḥ idaṃ vorghyaṃ namaḥ | mahāgaṇapataye
gandhādi dakṣiṇānaivedyāntam || atha purohitapūjā
śatakratoryathā jīvo viṣṇorbrahmā yathā puraḥ | adhvaryorbhūtathā me tvaṃ bhava brahmannamostu te | indrābṛhaspatibhyāṃ
gandhādi naivedyāntam | atha sruksruvapratipādanam | sāvitrāṇi sāvitrasya devasya tvā sa0 ātmano yajñasāphalyadvārā sarvātmakaviṣṇuprītyarthaṃ brāhmaṇāya sruksruvau pratipādayāmi 3 pratigṛhṇāmi 3 || [gṛhītvāpaṭhati hastau
cālayan] trātā̍ra̱mindra̍mavi̱tāra̱mindra̱ṃ have̍have su̱hava̱m̱̐ śūra̱mindra̍m | hvayā̍mi śa̱kraṃ pu̍ruhū̱tamindra̍ṃ sva̱sti no̍ ma̱ghavā̍
dhā̱tvindra̍ḥ
9.2-2
indra̱ṃ kutso̍ vṛtra̱haṇa̍ṃ śacī̱pati̍ṃ kāṭe nibāḍha ṛṣirāhūtaye | rathaṃ na durgādvasavaḥ sadānavo viśvasmānno aṃhaso niṣpipartana
9.2-2.p1
cittiḥ srukcittamājyaṃ
vāgvedirārdhītaṃ barhiḥ | ketoragnirvijñātamagnirvācaspatirhotā mana upavaktā prāṇo haviḥ sāmā'dhvaryuurindraṃ gaccha
namaḥ 3 kayā naścitra0 4 annātparisruto rasaṃ0 5
brahmā devānāṃ0 6 pṛthivī śāntirantarikṣaṃ śānti0 7
[tato'gniṃ puṣpayitvā] | saptahastaścatuśśṛṅgaḥ saptajihvo dviśīrṣakaḥ | tripātprasannavadanaḥ sukhāsīnaḥ śucismitaḥ 1
yāvaddhomaṃ tathā yajñaṃ kariṣye tvadanujñayā | tāvatkālamihātiṣṭha vahne vighnaṃ nivāraya 2 [tato'gnikopṇe dhamayet]
oṃ huṃ hutabhuje svāhā 3 agne śake iti (maṃtraḥ) || (atha
samitpūjā) | oṃ bhūrbhuvaḥ svarmaṃtreṇa samiddhamānayedbudhaḥ
9.2-2.p2
[ghṛtavatīṃ , payaḥ pṛthivyāmiti ghṛtadugdhābhyāṃ saṃspṛśat || ]
9.1-3
ghṛtavatī bhuvanānāma'bhiśriyorvī pṛthivī madhudughe supeśasā | dyāvāpṛthivī varuṇasya dharmaṇā viṣkambhite ajare bhūritejasā 1 payaḥ pṛthivyāṃ paya oṣadhīṣu payo
divyantarikṣe | payodhāḥ payasvatīḥ pradiśaḥ santu mahyam 2 [darbhakāṇḍadvayaṃ prajvālyāvartanīyam] | yena devā
jyotiṣordhvā udāyantyenādityā vasavo yena rudrāḥ
yenāṅgiraso mahimānamānaśustenaitu yajamānāya svasti
[tato namaskāraḥ] | pṛthivī samittāmagniṃ samindhe tāmahaṃ
samindhe sā mā samiddhā susamiddhā tejasā varcasā yaśasā brahmavarcasena samindhyāt 1 antarikṣaṃ samittāṃ vāyuṃ
samindhe tāmahaṃ samindhe0 2 dyauḥ samittāṃ sūrya samindhe tāmahaṃ0 3 || oṣadhīnāṃ pate soma havyakavyeṣva'yuktatām | yathātathāgatāṃ samyakdūrīkuru namostute
[tataḥ pūjā] | havyai kavyai kurukulyāyai sindhavyai siṃkhyai
amṛtavardhinyai amṛtarūpiṇyai vahnipriyāyai | gandhādi naivedyāntamarcayitvā praṇamet || havyaṃ praṇīhi havyaṃ mṛṇīhi havyaṃ śrapaya havyaṃ pācaya havyamasi havyatvā havyaṃ
vahasi havyaṃ sīda sugamaṃ prayāsa 1[ tataḥ pustaka pūjā |]
sarasvatīṃ devayanto havante sarasvatīmadhvare tāyamāne
sarasvatīṃ sukṛto āhvayante sarasvatī dāśuṣo vāryaṃ dhāt
lakṣmyai medhāyai dharāyai dhṛtyai tuṣṭyai vāgīśvaryai vāgdevatāyai
gāyatryai sāvitryai sarasvatyai amṛteśvaryai | gandhādi naivedyāntamarcayitvā | [agnibhadraṃ paṭhet ) | agnaye samanamatū0 |]
vāyave0 | sūryāya0 varuṇāya0 sāmne0 brāhmaṇe0 rājñe0
rathāya samana0 || ityagnikuṇḍapūjā
ādau bījavāpanam | uttarataḥ saṃstīrya0 | prajāpataye juṣṭaṃ
nirvapāmi | evaṃ prokṣāmi || āghārādājyabhāgāntaṃhutvā
yajamānapatnīmānīya | yā āpo divyā payasā sambabhūva yā antarikṣyā uta pārthivāsaḥ | tāsāṃ tvā sarvāsāṃ rucā'bhiṣiñcāmi varcasā || abhi tvā varcasā'sicaṃ yajñena payasā saha | yathāso mitravardhanastathā tvā
savitākarat | indraṃ viśvā avīvṛdhatsamudraṃvyacasaṃ giraḥ
rathītamaṃ rathīnāṃ vājānāṃ satpatiṃ patim || [ṛtau caturthyāṃ snātāyāṃ niśi prajāpatyaṃ caruṃ śrapayitvā |]
sthālīpākena pradhāne prajāpate nahi tvadanya etā viśvā
jātāni paritā babhūva | yatkāmāste juhumastanno astu
vayaṃ syāma patayo rayīṇām svāhā | tata ṛtutithiyāgāditantrasamāptiḥ | agniṃ vimucya || iti bījavāpanam
9.2-3
atha sīmantonnayanam || agniṃ parisamūhya paryukṣya
pariṣicya 9 ādau pañca0 | na nirvāpaḥ | pṛśnyāḥ payosi | ādhārādājyabhāgāntaṃ hutvā | ( tṛtīye garbhamāse
sīmantaṃ kārayate śuddhapakṣasya puṇyāhe parvvaṇi vā yathoktamupasamādhāya jayaprabhṛtibhirhutvā | paścādagnerdarbheṣu prāṅāsīnāyāḥ sarvvānkeśānpramucya prasādayati yajamānapatnī || )
yaṃ sīmantaṃ kaṃkataste cakāra yadvā kṣuraḥ parivarjya vapaṃste | strīṣu rūpamaśvinau tannidhattaṃ pauṃsyenemaṃ saṃsṛjataṃ vīryeṇa || indrāṇī cakre kaṅkataṃ sasīmantaṃ visarpatu | punaḥ
patibhyo jāyandā agne prajayā saha | li punaḥ patnīmagniradādāyuṣā saha varcasā | dīrghāyurasyā yaḥ patirjīvātu śaradaḥ śatam | ( iti triḥśvetayā śalalyā śamīśākhayā sapalāśayā vā sīmantaṃ vicinoti ) || ( yāste rāke ityathāsyāḥ pṛthakkeśapakṣau sannahyati ) | yāste
rāke sumatayaḥ supeśaso yābhirdadāsi dāśuṣe vasūni
tābhirno adya sumanā upāgahi sahasrapoṣaṃ subhage rarāṇā || ( nīlalohitena sūtreṇa keśān granthayet )
nīlalohitaṃ bhavati kṛtyā śaktirvyajyate | edhante asyā
jñātayaḥ patirbandheṣu badhyatām | iti | yo gurustamarhayedetadeva kumārīṇāṃ sahoddharaṇamatraivānavalobhanam
( yajamānapatnyāḥ ) yā āpo divyā0 || caturgṛhītenājyapradhānam | ye ke ca jmā mahi no ahimāyā
divo jajñire apāṃ sadhasthe | te asmabhyamiṣaye viśvamāyuḥ kṣapa usrā varivasyantu devāḥ || tata ṛtutithiyāgāditantrasamāptiḥ | vimucya | iti sīmantonnayanam
9.3-3
atha puṃsavanam | agniṃ parisamūhya paryukṣya pariṣicya | ādau pañca | agnaye juṣṭaṃ nirvapāmi | indrāya
juṣṭaṃ nirvapāmi | viṣṇave juṣṭaṃ nirvapāmi | evaṃ prokṣāmi | ājyabhāgāntaṃ hutvā | yā āpo divyā
[ atha puṃsavanaṃ bhūyiṣṭhagateṣu garbhamāseṣu trīnsthālīpākān śrapayet āgneyaṃ aindraṃ vaiṣṇavaṃ ca teṣāṃ yathādaivataṃ
juhoti | ] "agnistuviśravastamamiti sthālīpākasya |" agnistuviśravastamaṃtuvibrahmāṇamuttamam | ānūktaṃ śrāvayatpatiṃ putraṃ dadātu dāśuṣe svāhā || "pumānagniritisruveṇājyahomaḥ | " pumānagnirajāyata pumāṃsaṃ
janayetputraṃ daśame māsi sūtave | yena jātena vibhunā
jīvema śaradaḥ śataṃ paśyema śaradaḥ śatam | iti tanno maṃhasva śatinaṃ sahasriṇaṃ gosanimaśvasaniṃ vīram
svāhā || "indrakṣatramiti sthālīpākasya |" indra
kṣatramabhi vāmamojo'jāyathā vṛṣabhaścarṣaṇīnām | apānudo janamamitrayantasuruṃ devebhyo akṛṇoru lokam svāhā || "pumānindra iti sruveṇājyahomaḥ |" pumānindro ajāyata pumāṃsaṃ0 || "pra tadviṣṇuriti sthālīpākasya |" pra tadviṣṇuḥ stavate vīryeṇa mṛgo na bhīmaḥ kucaro giriṣṭhaḥ | yasyoruṣu triṣu vikramaṇeṣvadhi
kṣiyanti bhuvanāni viśvā svāhā || “pumānviṣṇuriti
sruveṇājyahomaḥ |” pumānviṣṇurajāyata pumāṃsaṃ janayetputraṃ daśame māsi sūtave | yena jātena vibhunā jīvema śaradaḥ śataṃ paśyema śaradaḥ śatam | iti tanmo
saṃhasva śatinaṃ sahasriṇaṃ gosanimaśvasaniṃ vīraṃ svāhā
tata ṛtutithiyāgāditantrasamāptiḥ || iti puṃsavanam
9.1-4
yā āpo divyāḥ
hiraṇyagarbhaḥ samavartatāgre bhūtasya jātaḥ patireka āsīt | sa dādhāra pṛthivīṃ dyāmutemāṃ kasmai devāya haviṣā vidhema svā “ityagnau” hā || [iti sahiraṇyekāsye āhutiśeṣamavanayet ]
9.2-4
saṃvatsarasya prati
māṃ ye tvā rātrimupāsmahe | teṣāmāyuṣmatīṃ prajāṃ rāyeṃspoṣeṇa saṃsṛja svā-, hā
9.3-4
kāya svā-, hā
9.4-2
kasmai svā-, hā
9.5-2
katamasmai svā-, hā
9.6-3
prajāpataye svā-, hā
9.7-2
“ prajāpate
iti dvābhyām |” prajāpate nahi tvadanyaḥ, etā viśvā jātāni paritābabhūva | yatkāmāste juhumastanno
astu svā-, hā
9.8-2
asā amuṣya putro'muṣyāsau
putro vayaṃ syāma patayo rayīṇāṃ svā-, hā (devadatto
yajñadattasya putro yajñadattasya devadattaḥ putro vayaṃ syāma
patayo rayīṇāṃ svā-, hā
9.4-3
) “ agnerāyurasīti
hiraṇyena mukhaṃ medhyaṃ kṛtvā |” agnerāyurasi tasya te
manuṣyā āyuṣkṛtastenāsmā amuṣmā amukadevāyāyurdhehi
[ pāṇinā mukhamadbhiḥ saṃspṛśya || prakṣālya stāvavunumantrayate || madhu vāta iti tisṛbhiḥ pratyṛcamanumantrayate ]
madhu vāta ṛtāyate madhu kṣiranti sindhavaḥ | mādhvīrnaḥ santvoṣadhīḥ | ( iti dakṣiṇastanaṃ ) | madhu naktamutoṣasā madhumatpārthivaṃ rajaḥ | madhu dyaurastu naḥ pitā
[ iti vāmastanaṃ ] | madhumānno vanaspatirmadhumāṃ astu
sūryaḥ | mādhvīrgāvo bhavantu naḥ | [ ityubhau ] ! [ tato
hiraṇyena sampātānsannighṛṣya madhu cetyeke tanmukhe āyurdhayeti [ bālakasya nāma saṃgṛhya ] sarpibhirā build jyaṃ stanau ca
pāyayetpitā ] | “amukaddatta” āyurdhaya | jarāndhaya
satyandhaya | śriyandhaya | ūrjjandhaya | jyotirdhaya | rāyaspoṣandhaya | brahmavarcasaṃ dhaya | jīva śaradaḥ śataṃ paśya śaradaḥ śatam | “iti mūrdhni nighrāya bodhaścaseti svastyayanaṃ vācayati | ” bodhaśca mā pratībodhaśca
purastādgopāyatām | asvapnaśca mā'ṇavadrāṇaśca dakṣiṇato
gopāyatām | gopāyannanaśca mā rakṣamāṇaśca paścādgopāyatām | jāgṛviśca mā'rundhatī cottarādgopāyatām
anamitraṃ no adharāga'namitramudakkṛdhi | indrā'namitraṃ
naḥ paścād'namitraṃ puraskṛdhi | anamitrairahobhiḥ sacemahi viśvedevāḥ | anamitrā na uśasaḥ santu nimrucaḥ
yāḥ ṣaḍurvīḥ pañca pradiśastā na pāntu, mitradhā no
mitre dadhāta abhayaṃ no astu, ye rātrīmanutiṣṭhatha
ye ca bhūteṣu jāgṛtha, paśūnye sarvānrakṣata tena ātmasu
jāgṛta || bodhapratībodhā'svapnānavadrāṇagopāyamāna rakṣamāna jāgṛverundhati, ye devāstanūpāḥ stha te ma iha
tanvampāta, bodhapratībodhetyasau vā ādityo bodhaḥ,
pratībodhogniḥ, svapnānavadrāṇeti candramā vā asvapnoyaṃ
yyaḥ pavate so'navadrāṇo gopāyamānarakṣamāṇetyaharve gopāyamāno rātrīrakṣamāṇo jāgṛverundhatīti yajño vai jāgṛvirdakṣiṇārundhatyete vai devā rāṣṭrabhṛtastānevaiṣṭe ātmano gopīthāya | iti || tata ṛtutithyādi tantrasamāptiḥ || vimucya || iti jātakaraṇam
9.1-5
atha nāmakaraṇam || agniṃ parisamūhya paryukṣya pariṣicya | ādau pañca || kāya prajāpataye nāmakaraṇadevatābhyo juṣṭaṃ nirvapāmi | evaṃ prokṣāmi | ājyabhāgāntaṃ hutvā || [ daśamyāṃ tasminnevāgnau payasi sthālīpākaṃ śrapayitvā ] | sarvagandhaiḥ phalottaraiḥ saśiraskaṃ
snāpayitvā'hatena vāsasā pracchādya | yā āpo divyāḥ
[ bālakasya mantrasnānam ] || "sthālī pākasya juhoti"
kayā naścitra ābhuvadūtī sadā vṛdhaḥ sakhā | kayā
śaciṣṭhayā vṛtā svāhā
9.2-5
kastvā satyo madānāṃ maṃhiṣṭho matsadandhasaḥ | dṛḍhā cidāruje vasu svāhā
9.3-5
kayā tacchṛṇve śacyā śaciṣṭho yayā kṛṇoti muhuḥ
kācidṛṣvaḥ | puru dāśuṣe vicāyiṣṭho aṃhāethā dadhāti
draviṇaṃ janitre svāhā
9.4-4
prajāpataye svāhā
9.5-3
prajāpate nahi tvadanya0
9.6-4
devadatto yajñadattasya
putro yajñadattasya devadattaḥ putro vayaṃ syāma patayo
rayīṇāṃ svāhā
Linked texts (10)
- Kāṭhakagṛhyasūtra — Laugākṣi, Sanskrit
- Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) — Sanskrit
- Paippalādasaṃhitā — Sanskrit
- Mānavagṛhyasūtra — Sanskrit
- Vārāhagṛhyasūtra — Sanskrit
- Ṛgvedakhilāni — Sanskrit
- Vedakalpadruma — Laugākṣi, Sanskrit
- Kāṭhakasaṃhitā — Sanskrit
- Āśvalāyanasaṃhitā — Sanskrit
- Kāṭhakaśākhā — Sanskrit