Pramāṇa · Search · About · API

Paraskaragrihyasutra 9.5.2

Pāraskaragṛhyasūtrabhāṣya (Harihara) 9.5.2

Language
Sanskrit

9.5.2

homadravyaniyamamāha ( dadhnā taṃḍulairakṣatairvā juhuyāt ) dadhnā gavyena taṃḍulairvrīhimayaṃaiḥ akṣataiḥ satvakaiairyavaiḥ | vā vikalpena | eteṣāmanyatamenetyarthaḥ | ( agnaye svāhā prajāpataye svāheti sāyam | sūryāya svāhā prajāpataye svāheti prātaḥ | ) tatra sāyam agnaye svāheti pūrvāhutiṃ prajāpataye svāhetyuttarāṃ juhuyāt | sarvatra prajāpatiyāga upāṃśusvāhākāraḥ śrāvyastyāgaśca | āghāre tu svāhāṃto'pi mānasaḥ | tathā sūryāya svāheti pūrvā prajāpataye svāhetyuttarāṃ prātaḥ | tyāgāstu prayoge vakṣyaṃte te ca yajamānena kāryāḥ | kutaḥ “ pradhānatvātpradhānaṃ svāmī phalayogāt ” iti kātyāyanavacanāt pradhānaṃ hi dravyasvatvaparityāgaḥ | tataśca pravasatā yajamānena yathākālaṃ yathādaivataṃ śucinā ācāṃtena prāṅmukhopaviṣṭena sarvakarmasu karttavyāḥ | tatra ‘ sāyamādi prātaraṃtamekaṃ karma pracakṣate ’ iti vacanāt sāyaṃhomadravyeṇaiva prātarhomaḥ karttavyaḥ | tathā yena hotrā sāyaṃ hutaṃ tenaiva prātarhotavyam | yenāraṃbhastenaiva samāptiriti nyāyācca | tathā dadhitaṃḍulayavānāmalābhe śyāmākanīvāraveṇuyavakaṃdamūlaphalajalasaptānāṃ pūrvapūrvālābhe paraṃ paraṃ nityahomāya grāhyam | kaṃdaṃ sūraṇādi | phalamāmrādi | asyaiva karmaṇaḥ kāmasaṃyogamāha | ( pumāṃsau mitrāvaruṇāvityādinā punaḥ svāheti pūrvāṃ garbhakāmā ) pumāṃsau mitrāvaruṇāvityādinā maṃtreṇa garbhakāmā patnī pūrvāmāhutiṃ juhuyāt | atra pūrvāṃ garbhakāmetyasya ko'rthaḥ | kiṃ nityayordvayorāhutyoḥ prathamā pūrvaśabdena vivakṣitā, uta tābhyāṃ pūrvā pūrvaṃ hotavyā anyaiva | kiṃ tāvatprāptam anyaiveti |

Linked texts (1)