Varahagrihyasutra 6
Vārāhagṛhyasūtra (another edition) 6
- Language
- Sanskrit
6
cūḍākaraṇam|
tṛtīyavarṣasya jaṭāḥ kurvanti yathā vā kulakalpaḥ| agnimupasamādhāya parisamuhya paryukṣya paristīrya dakṣiṇato'gnerbrāhmaṇamupaveśyottarata udakapātraṃ śamīśamakavat| athainamabhimantryate--hiraṇyavarṇāḥ śucaya iti catasṛbhiḥyā oṣadhaya ityanuvākena, śaṃ no devārabhiṣṭaya iti, śaṃ na āpo dhanvavyā iti dvābhyāmiti ca| tāsāmudakārthānkurvīta paryukṣaṇe abhyundane snāpane ca| ājyaṃ saṃskṛtya brāhmaṇamāmantrya samidhamādāyādhārāvādhāryājyabhāgau hutvā agna āyūṃṣi pavasa iti saptabhiḥ sapta juhuyāt| āyurdā deveti ca ye keśinaḥ prathame satramāsata yebhirāvṛtaṃ yadidaṃ virājati| tebhyo juhomyāyupe dīrghāyutvāya svastaya iti vyāhṛtibhiścoktaḥ karmāntaḥ pūrveṇa | śītena vā udakenetyuṣṇena vā udakeneti taptā itarābhiḥ saṃsṛjya ārdradānavasthajīvadīnavasthondatīṣamāvadetyapobimantrya aditiḥ keśān vapatvāpa undantu jīvase| dīrghāyutvāya
svastaya iti dakṣiṇaṃ keśāntamabhyundati| oṣadhe trāyasvenaṃ iti dakṣiṇasminkeśānte ūrdhvāgraṃ darbhamantardadhāti| svadhite mainaṃ hiṃsīriti kṣureṇābhinidadhāti| yenāvapatsavitā kṣureṇa somasya rājño varuṇasya vidvān| tena brahmaṇo vapatedamasyāyuṣmānayaṃ jaradarṣṭiyathā sadahamasāviti pravapati| dakṣiṇato mātānyā vā'vidhavā ānaḍuhena gomayena ābhūmigatānkeśān parigṛhṇīyāt| mā te keśān anugādvarca ettatathā dhātā dadhātu te| tubhyamindro varuṇo bṛhaspatiḥ savitā varca ādadhuriti pravapato'mantrayate | tena dharmeṇa punarapobhimantryāparaṃ keśāntamabhyundyāt| uttaraṃ ca | anyau tu pravapanau| yena pūṣā bṛhaspateragnerindrasya cāyuṣe'vapat| tena te vapāmyāyuṣe dīrghāyutvāya svastaya iti paścāt| yena bhūyaścaratyayaṃ jyokca paśayati sūryaṃ| tena te vapāmyāyuṣe dīrghāyutvāya suślokyāya survacasa ityuttarataḥ| yatkṣureṇa vartayatāṃ supeśasā vaptarvapāsi
keśān śundhaśśiro mukhaṃ māsyāyuḥ pramoṣīriti lohāyasaṃ kṣuraṃ keśāvapāya prayacchati| yathārthaṃ keśayatnān kurvanti--dakṣiṇataḥ kapardo vasiṣṭhānāṃ ubhayato'tribhārgavakāśyapānāṃ pañcacūḍāṅgirasāṃ śikhino'nye vājimeke maṅgalārthaṃ | tryāyuṣaṃ jamadagneḥ kaśyapasya tryāyuṣaṃ agastyasya tryāyuṣaṃ| yaddevānāṃ tryāyuṣaṃ tanme astu śatayuśamiti śiraḥ prabhṛti parigṛhya gomayena keśānuttarapūrvakasyaṃ gṛhasyāmuṣyāmantarā gehātpaladaṃ nidadhyāt| atirikte vā vapane --uptvāya keśānvaruṇasya rājño bṛhaspatiḥ savitā viṣṇuriṃdraḥ| tebhyo nidhānaṃ mahadanvavindannantarā dyāvāpṛthivyoravanyuriti| kartre varaṃ dadāti| pakṣmaguṇaṃ tilapiśitaṃ ca keśavāpāya prayacchati| saṃvatsaraṃ mātā nāmlāya dhārayedroṣāya nāśnīyāt| lavaṇavarjaṃ tūṣṇīṃ| kanyāyā āhutirvarjaṃ viduṣo brāhmaṇārthasiddhiṃ vācayet| evamuttareṣu||
Linked texts (3)
- Mānavagṛhyasūtra — Sanskrit
- Kāṭhakagṛhyasūtra — Laugākṣi, Sanskrit
- Kalpaḥ — Sanskrit