Pramāṇa · Search · About · API

Mahadbhuta (Mahādbhuta)

महाद्भुत

the 72d Pariśiṣṭa of the Av.

Language
Sanskrit
Date
400 BCE – 1200 CE
Extent
8 passages, 655 words
Text
partly digitised
Source
archiveorg · The Parisistas Of Atharvaved ( Vol. 1) Ed. By G. M. Bolling And J. V. Negelein 1910 Leipzig Otto… · Scan of a printed edition hosted by the Internet Archive (archive.org); the ancient text is in the public…

Contents

Text

p1

LXXII. 1. 1. atha mahādbhutāni vyākhyāsyāmaḥ 2. kṣipra-vipākīny amoghāni ghorāṇi ˎgraho-ˈpahatam ulkā-ˈbhihatam grastaṃ nirastam upadhūpitaṃ vā yadā syāj janma-nakṣatraṃ karma-nakṣatram abhiṣecanīya-janapada-nakṣatram˄ 3. eteṣu kṣipram eva mahāśāntim amṛtām kārayed rājā˄ ˈsthame ca candramasaḥ sthāne˄⟨vajre⟩ ca devo-ˈpasṛṣṭe skambhe vā˄ 4. atha vā nānā-varṇe bahu-rūpe śṛṅgiṇi ca "dityo kīlavati ca ['dbhutāny] ulkā-ˈbhihate˄ 6. hāse bhāse nāde śabde vāsane ca˄vaiśvānare Sprajvalite˄ Sntarikṣe bhasmā-ˈstby-aśmā-ˈṅgārā˄vīthī ce ˈndra-dhanuṣi rātrau vīdhra eva tu ‖ 1 ‖

p2

LXXII. 2. 1. candrā-'rkau yasya rāṣṭre parivisyeyātām tān vipakṣān paraloka-saṃsthāñ janapadāṃs. 2. tathai 'va kāka-kapota-kaṅka-gṛdhra-yakṣa-rākṣasapiśāca-śvāpadeṣu naktaṃ vadatsv abhivadatsu gāyatsu rāyatsu vā cakradhvaja-veśmā-"vasatha-prāsādā-'gre. 3. vāpī-kūpa udapāne co 'dgirati nadati vidyotati vā. 4. ratha-yantra-vāraṇa-pravahaṇa-vāditrā-"diśu 'lkā-"dayo śṅgārā dhūmo śrcir vā prādurbhāve. 5. liṅgaṃ vilīnge rājñaḥ. 6. kāko-'lūka-kṛkalāsa-śyena-nipatite rāja-chattre bhagne dhvaje cakrasya rājño daṇḍe rājñaś ca dante. 7. hastinyāṃ ca mattāyāṃ grāme ca prasūtāyāṃ. 8. rāja-rathaś ca rājā-'dhirūḍho bhagnā-'kṣaḥ saptarātrād rājño hanti purohitaṃ amātyaṃ senāpatiṃ jāyāṃ hastinaṃ mahiṣīṃ kumāraṃ rājānam eva vā ṛdhnuyād ya evaṃ veda. 9. dvādaśaṃ śataṃ gavāṃ dhenūnāṃ kaṃsa-vasanaṃ hiraṇyaṃ niṣko śśva etāś ca dakṣiṇāḥ ‖ 2 ‖ 3. 1. nā 'nutpanneṣu daiveṣu rājñāṃ śāntir vidhīyate asthāneṣu kṛtā śāntir nimittāyo 'papadyate tasmāt sthānaṃ samuddiśya kārayec chāntim ātmanaḥ ‖ 2. sarpa-samitau vāyu-saṃbhrame udaka-prādurbhāvagamaneṣu. 3. dhanuḥ-saṃdhyo-'lkā-parivesa-vidyud-daṇḍā-śaniparigha-paridhi-nirghāte. 4. rajo-varṣaṃ upala-varṣaṃ dadhi-madhu-ghṛta-kṣīravarṣaṃ majjā-rudhira-⟨varṣaṃ⟩ varṣati. 5. hīnagabhastī dve mārge vīthyau vitta-kṣaye somasya kṣaye śpūrṇa-pūraṇe kṣayasyā 'vabhāsāḥ sadyo śpararātrād digdāho-'padhūpanaṃ. 6. graha-vaiṣamyaṃ ārohaṇaṃ ākramaṇaṃ gandharvanagaraṃ māruta-prakopas tithi-karaṇa-muhūrta-nakṣatra-grahā"dīnāṃ soma-viyogaḥ. 7. pratisroto-gāminyo nadyaḥ prāsāda-toraṇa-dhvajeṣu vāyasa-samavāyā vṛka-śakaṭā-"rohaṇaṃ vṛṣadaṃśā-'timārjanam ulūka-pratigarjanaṃ śyena-gṛdhrā-"dīnāṃ dhvajā-'bhilapanam.

p3

LXXII. 3. 8. vikṛtās ca mānuṣā-'mānuṣa-prabhavāḥ strī-bāla-vṛddhapralāpāḥ pradīpte-'ndrayaṣṭipāda-bhagne Sdravyeṣv eka-vṛkṣe dvi-chāye prati-chāye parivṛktam ˛ 9. ata ūrdhvaṃ [chāyo] Skasmāc caityavṛkṣa-stambhapatane virohatsv avirohesv achinnaparṇa-prapātāc chuṣka-śākhino drumā dhūma-rāja-udaka-prādurbhāva-gamaneṣu vanaspatiṣu 10. bahu-śastra-bhaṅga indrakīla-gopurā-'ṭṭālaka-dhvajā"dīnāṃ bhaṅga ucitānāṃ vyucchedane Snucitānāṃ pravardhane dṛḍha-bhaṅgeṣu 11. śuṣka-virohe gṛhe valmīke śayana-deśe darbha12. yatra rājā 'prasāda-mukhaḥ pauresu ca bhṛtyādiṣu 13. yadā tu pratipat somo vikṛtyā vikṛto bhavet anudbhinno vilūno vā rājño maraṇam ādiśet 14. āyudhā-"kāra-rūpāṇi śvetavarṇā-"kṛtīni ca pañca-varṇāni ca 'bhrāṇi tathā daṇḍa-nibhāni ca 15. yadā candrā-'rkayor madhye kṛṣṇaṃ bhavati maṇḍalam sa śaṅkur iti vijñeyo grahaḥ parama-dārūṇaḥ 16. tatra rājño vadhaṃ vidyāt sarvabhūtabhayā-"vahaṃ tatra kuryān mahāśāntim amṛtām viśva-bheṣajīm iti 3 4. 1. atha yasminn eva janapade gobrāhmaṇa-sūta-sāṃvatsaravaidyānāṃ parivrājaka-cāraṇa-vānaprastha-brahmacāriṇāṃ vā 'pi saṃkaraḥ pravartate tad adbhutaṃ vidyāt˛ 2. karma-saṃkaraṃ yajña-saṃkaraṃ vyavahāra-saṃkaraṃ ca˛yatra ca dharmo Sdharmeṇa pīḍyate tad adbhutam vidyāt˛ 3. teṣām ajñāta-prāyaścittaṃ˛yad ajñātam anāmnātam iti madhye juhuyāt˛puruṣa-sūktaṃ ca˛teṣv akṛta-prāyaścitteṣu mahādbhutāni prādurbhavanti 4. divyānī 'ty ācakṣate devagṛheṣv˛atha hasanti gāyanti rudanti krośanti prasvidyanti pradhūmāyanti prajvalanti prakampanty unmīlayanti nimīlayanti lohitaṃ sravanti parivartayanti vā˛

p4

LXXII. 4. 5. teṣāṃ prādurbhāva-gamaneṣv anyarājā-"gamanaṃ vā vidyād udagraṃ vā ['ṅgegam] avṛṣṭi-śastra-bhayaṃ bubhukṣāmārāṃ jānapadam amātyānāṃ rājño vināśaṃ. 6. teṣu sarveṣu bhṛgvaṅgirovidam ity uktaṃ sa catuṣpatha īśānaṃ prapadyeta ǁ oṃ prapadye bhūḥ prapadye bhuvaḥ pra7. kapilānām aṣṭa-śatasya kṣīreṇa pāyasaṃ śrapayitvā. kapilāsv alabhyamānāsu dogdhrīṇāṃ śatasya kṣīreṇa pāyasaṃ śrapayitvā prāñcam idhmam upasamādhāya paristīrya barhī raudreṇa gaṇena śāntā juhuyāt ǁ sarpir juhuyāt pāyasaṃ juhuyāc chuklāḥ sumanasa upahared brāhmaṇān bhakteno 'pepsanti tā eva gā dadyād rājyaṃ vā parimita-kālaṃ tasya parituṣṭaye gosahasraṃ kartre dadyād grāmavaraṃ ca ǁ 4 ǁ

p5

chayane vā 'tha vastre vā jāyate yad dhutāśanaḥ ǀ etad atyadbhutaṃ nāma sarvakṣaya-karaṃ nṛṇām ǁ 2. atra brāhmīṃ mahāśāntiṃ kārayed bahu-dakṣiṇām ǀ bahv-annāṃ bahu-saṃbhārām anūcāna-sudakṣiṇām ǀ rājya-kāmo śrtha-kāmo vā pūjayet tu bṛhaspatim ǁ 3. sṛjanti devā divyā-'dbhutāni prāg upasargāt pratibodhanā-'rtham ǀ kāryāṇi vighnāni tathā janānāṃ karmā-"kule varṇa-samākule ca ǁ 4. daivyo-'pasṛṣṭena balena kāryaṃ kāryā ca śāntiḥ praṇipatya devān ǀ tatopasargād vighnāt pramucyate divi ced aniṣṭaṃ na punaḥ sa kuryāt ǁ 5. pṛthivyām antarikṣe ca divi cā 'py upalakṣayet ǀ ceṣṭitaṃ sarva-bhūtānāṃ rutaṃ ca mṛga-pakṣiṇām ǁ 5 ǁ

p6

6. 1. grāme kule vā yadi vā 'pi deśe rājany amātyeṣu tathā dvijeṣu ǀ bhāvaḥ paśūnāṃ vikṛto virūpas tad adbhutaṃ tasya deśasya vidyāt ǁ

p7

2. amātya-bhedo vividhai-'kaśīrṣa eka-dviśīrṣe bhavati dvirājyam a-pāda-haste mriyate hy amātyo jāte kabandhe nṛpatir vinaśyet 3. yadā 'dhikā-ūgo yadi vā 'ūga-hīno bhavet paśūnām vikṛto virūpaḥ strīṇām tathai 'va vikṛto virūpas tad adbhutam tasya deśasya vidyāt 4. anāsyam vā 'py anoṣṭham vā jāyate ced vidūlakam arūpam a-sarūpam vā jāyate ced vidūlakam 5. adharādīnn acakṣur vā jāyate ced vidūlakam etad atyadbhutam nāma rāṣṭre rājyakṣayam-karam 6. tam adbhiḥ snātam surabhim sugandhim gatā-'sum agnau juhuyād ghṛtā-'ktam gaṇena raudreṇa ghṛtam ca hutvā tathā mahātmā śivam asya kuryāt tathā mahātmā śivam asya kuryād iti 6 iti mahādbhutāni samāptāni 72

p8

LXXII. 4. 2. K tat karmaśaṃkaraṃ yajanavyavahārayajñaśaṃkaraṃ ca bhavataḥ yatra ca.

Contains

Part of