Rijvartha 8.9
Ṛjvarthā 8.9
- Language
- Sanskrit
8.9
"sṛ̱ṇye̍va jarbharī̱ turpharī̍tū naito̱śeva̍ turpharī̱ parpharī̍kā
uda̱nyaje̍va jema̍nā made̱rū tā me̍ ja̱rāyu̱rjara̍ṃ ma̱rāyu̍ ||"
"tara̍tsa ma̱ndī dhā̍vati̱ dhārā̍ su̱tasyāndha̍saḥ
tara̍tsa ma̱ndī dhā̍vati ||"
"ca̱tvāri̱ śṛṅgā̱ trayo̍ asya̱ pādā̱ dve śīrṣe sa̱pta hastā̍so asya
tridhā̍ ba̱ddho vṛ̍ṣa̱bho ro̍ravīti ma̱ho de̱vo martyā̱m̐ ā vi̍veśa ||"
svaryanto nāpekṣanta̱ ā dyāṃ ro̍hanti̱ roda̍sī
ya̱jñaṃ ye vi̱śvato̍dhāraṃ suvi̱dvāṃso̍ viteni̱re
" ca̱tvāri̱ vākpari̍mitā pa̱dāni̱ tāni̍ vidurbrāhma̱ṇā ye ma̍nī̱ṣiṇa̍ḥ
guhā̱ trīṇi̱ nihi̍tā̱ neṅga̍yanti tu̱rīya̍ṃ vā̱co ma̍nu̱ṣyā̍ vadanti||"
guhāyāṃ trīṇi nihitāni nārthaṃ vedayante | guhā gūhatesturīyaṃ tvarateḥ
katamāni tāni catvāri padāni | oṃkāro mahāvyāhṛtayaścetyārṣam
nāmākhyāte copasarganipātāśceti vaiyākaraṇāḥ | mantraḥ kalpo brāhmaṇaṃ
caturthī vyāvahārikīti yājñikāḥ | ṛco yajūṃṣi sāmāni caturthī
vyāvahārikīti nairuktāḥ | sarpāṇāṃ vāgvayasāṃ kṣudrasya sarīsṛpasya
caturthī vyāvahārikityeke | paśuṣu tūṇaveṣu mṛgeṣvātmani cetyātmapravādāḥ | athāpi brāhmaṇaṃ bhavati
“ sā vai vāk sṛṣṭā caturdhā vyabhavat | eṣveva lokeṣu trīṇi, paśuṣu
turīyam | yā pṛthivyāṃ sāgnau sā rathantare | yāntarikṣe sā vāyau sā
vāmadevye | yā divi sāditye sā bṛhati sā stanayitnau | atha paśuṣu
tato yā vāgatyaricyata tāṃ brāhmaṇeṣpadadhuḥ | tasmād brāhmaṇā ubhayīṃ
vācaṃ vadanti yā ca devānāṃ yā ca manuṣyāṇām | ”
iti | athaiṣākṣarasya
8.9.p1
"ṛco̱ akṣa̍re para̱me vyo̍ma̱nyasmi̍nde̱vā adhi̱ viśve̍ niṣe̱duḥ
yastanna veda̱ kimṛ̱cā ka̍riṣyati̱ ya ittadvi̱dusta i̱me samā̍sate ||"
upadiśati | katamattadetadakṣaram | omityeṣā vāgiti śākapūṇiḥ
ṛcaśca hyakṣare parame vyavane dhīyante nānādevateṣu ca mantreṣu
"etaddha vā etadakṣaraṃ yatsarvāṃ trayīṃ vidyāṃ prati prati |"
8.9.p2
iti ca brāhmaṇam || 10
Linked texts (1)
- Nirukta — Yāska, Sanskrit