Yāska's Nirukta 100.3
Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 100.3
- Language
- Sanskrit
100.3
"avabhṛtho'pi nicumpuṇa ucyate" | "nīcairasmin kraṇanti" śabdaṃ kurvanti | tatra hyuktam avabhṛthaṣṭeṣyāpodheva caranti iti nicumpuṇaḥ | atha "vā" "nīcaiḥ" asmin yajñapātrāṇi "dadhatīti" nicumpuṇaḥ, tāni hi tatrāpsu nidhīyante || "ava̍bhṛtha̱ nicu̍mpuṇa̱ nice̍rurasi nicumpu̱ṇaḥ | ava̍ de̱vairde̱vakṛ̍ta̱meno̍ yāsiṣa̱mava̱ martyai̱rmartya̍kṛtaṃ pururā̱vṇo̍ devari̱ṣaspā̍hi || ( ya0 vā0 saṃ0 3, 48 )"--iti || anenābhisāmrāpsu prahrīyante somapātrāṇi | he "avabhṛtha" avabhṛthadeva ! he varuṇa ! "nicumpuṇa" nīcakraṇana ! 'nicerurasi' nīcaiścaraṇaśīlo'si | 'nicumpuṇo' nīcakraṇano bhūtvā gṛhegṛhe yajñagṛhe'vatiṣṭhase | sa tvamevaṃguṇaviśiṣṭaḥ "ava devaiḥ devakṛtam enaḥ yāsiṣam" ava yakṣi naḥ devaiḥ mahito devakṛtam devaniimattam devāparādhajamenaḥ 'ava' yakṣi 'martyaiḥ' mahitaḥ 'martyakṛtam' manuṣyakṛtam, enaḥ, pururāvṇaḥ, puroḥ mahato'pi 'devariṣaḥ' devaropaṇādasmān 'pāhi' || evamatra "nicumpuṇa"-śabdenāvabhṛtha ucyate |
5 |
18 |
Linked texts (1)
- Nirukta — Yāska, Sanskrit