Yāska's Nirukta 104
Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 104
- Language
- Sanskrit
104.1
"ya indrāgnī suteṣu vāṃ 0 - bhasathaścana (ṛ0 saṃ0 4, 8, 25, 4) " - iti || bharadvājasyeyamārṣam | bṛhatī | he "indrāgnī !" "yaḥ" ayaṃ yajamānaḥ "suteṣu" abhiṣuteṣu "someṣu" "vāṃ" yuvāṃ "stavat" "stauti" "teṣu" karmasu "ṛtāvṛdhā" satyavarddhayitārau, udakavarddhayitārau vā | "tasya" yuvām "aśnīthaḥ" sa yuvayoḥ bahumata ityabhiprāyaḥ | "atha" punaḥ "yo'yam" "joṣavākam" avijñātaṃ kimapi upāṃśu "vadati" "vijalpaḥ" kevalamudakatīre'vasthito'nyatra vā japanaśīla eva, na karmakārītyabhiprāyaḥ | tasya "joṣavākaṃ vadataḥ" | "prārjitahoṣiṇā" he "prārjitahoṣiṇau !" prabhūtayāgau ! "yadindraśca agniśca bhūyiṣṭhabhājau devatānāṃ tasmād brāhmaṇaśca rājā ca bhūyiṣṭhabhājau manuṣyāṇāṃ ceti ha vijñāyate" | "devā" he "devau !" "na bhasathaścana" na kadācidapi tasya havīṃṣi bhakṣayathaḥ, tena yuvayornāsau bahumata ityabhiprāyaḥ| atra "joṣavākaṃ vadataḥ" "na bhasathaḥ" - ityetad dṛṣṭvā yaḥ suteṣu someṣu stauti tasya bhasatha ityetadadhyāhṛtaṃ bhāṣyakāreṇa || evamatra vijalpasya bhakṣayitavyābhāvājjapasya copāṃśusvābhāvyāt "joṣavāka"-śabdo'vijñātanāmadheyamityupapadyate |
5 |
22 |
Linked texts (1)
- Nirukta — Yāska, Sanskrit