Yāska's Nirukta 132.1
Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 132.1
- Language
- Sanskrit
132.1
"riśādasaḥ (53)" - ityanavagatam | "reśanyadāsinaḥ" - ityavagamaḥ || "asti̍ hi va̍ḥ sa̱jātya̍ṃ riśādaso de̱vāso̱ astyāpya̍m | praṇuḥ pūrvesmai sunnitāya̍ vocata ma̱kṣu su̱mnāya̱ navya̍se || (ṛ0 saṃ0 6, 2, 32, 5)"-iti ||
manurvaivasvatastasyeyamārṣam | sato bṛhatī | vaiśvadeve sūkte | he "riśādasaḥ" "reśayedāsinaḥ" ! "devāḥ" devāḥ ! yo hi reśayati hiṃsāvān bhavati, tasmai ta āyurdhānyasyanti | "reśayadāriṇaḥ"-iti kecidadhīyate nirvacanam, teṣāṃ reśayantaṃ hiṃsantaṃ dārayantītyarthaḥ | "asti" "vaḥ" yuṣmākaṃ "sajātyaṃ" "samānajātita|" devatvam, "asti" ca yuṣmākam "āpyam" āptavyaṃ manuṣyaiḥ, īśvarā yūyamityabhiprāyaḥ | yata evamato bravīmi, - 'pravocata' yūyam asmabhyamanujānīta | 'suvitāya' sugatāya, 'subhogāya' sthānāya, 'sumnāya' sukhāya ca pūrvasmai svabhūtāya, 'navyase' navatarāya | kathaṃ ca punaḥ pravocata ? iti,-'makṣu' kṣipramityarthaḥ | evamatra śabdasārūpyādarthopapatteśca "riśādasaḥ reśayadāsino vā, reśayadāriṇo vā" - ityupapadyate |
6 |
14|
Linked texts (1)
- Nirukta — Yāska, Sanskrit