Yāska's Nirukta 133.3
Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 133.3
- Language
- Sanskrit
133.3
“suvidatraḥ (55)”-ityanavagatam | ‘suvidyaḥ’-ityavagamaḥ | “kalyāṇavidyaḥ”ityabhidheyavacanam || “ye tā̍tṛ̱ṣurdaive̍trā jeha̍mānā ho̱trā̱vida̱ḥ stoma̍taṣṭāso a̱rkaiḥ | āgne̍yāhi suvi̱datre̍bhi̱rvāṅ sa̱tyaiḥ ka̱vyaiḥ pi̱tṛbhi̍rgharma̱sadbhi̍ḥ || (ṛ0 saṃ0 7, 6, 18, 4)”-iti || śaṅkhasya yāmāyanasyārṣam | triṣṭup | paitrī | pitṛyajñe sviṣṭakṛdyājyaiṣā | ‘ye’ ‘tātṛṣuḥ’ stīrṇavantaḥ, ‘devatrā’ devān prati ‘jehamānāḥ’ gacchantaḥ, ‘hotrāvidaḥ’ stutividaḥ, ‘staumataṣṭāsaḥ’ stomakarttāraḥ ‘akaiḥ’ mantraiḥ stomakarttāraḥ | ya evalakṣaṇāḥ pitaraḥ, taiḥ sākam “āyāhi |” he “agne !” suvidatrebhiḥ” “kalyāṇavidyaiḥ” “arvāṅ” asmānābhimukhyena, taiśca sākam | evaṅguṇayuktaiḥ ‘pitṛbhiḥ’ āgatya ‘satyaiḥ’ etaiḥ yathāvatsaṃskṛtaiḥ ‘kavyaiḥ’ pitṛdevatyaiḥ ‘gharmasadbhiḥ’ yajñasādibhiḥ havirbhistṛptimupayāhi | athavā-satyavādibhiḥ pitṛbhiḥ kavyavāhaiḥ sākamāyāhīti | evaṃ pitṛviśeṣaṇatvenaiva yojyametadapi padadvayam || evamatra śabdasārūpyāt “suvidatra”śabdaḥ “kalyāṇavidya”-vācītyupapadyate |
6 |
14 |
Linked texts (1)
- Nirukta — Yāska, Sanskrit