Yāska's Nirukta 135
Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 135
- Language
- Sanskrit
135.1
"agriyā (63)"-ityanavagatam | "agragamanena" agriyā agragate hi agre devasainyasya gacchati, athavā-agramātmānaṃ saṃpādayatītyagriyā | athavā-aṃgrameva agriyā, anarthaka evāgraśabde 'yā' kāra upabandha upāttaḥ-"api vāgramityetadanarthakamupabandha. mādadīta" - ityuktaṃ bhāṣyakāreṇa || a̱yaṃ vo̍ ya̱jña ṛ̍bhavo'kāri̱yamā ma̍nu̱ṣvatpra̱divo̍ dadhi̱dhve | pra vo'cchā̍ jujuṣā̱ṇāso̍ asthu̱rbhūtaṃ viśve̍ a̱griyo̍ta vā̍jāḥ || (ṛ0 saṃ0 3, 7, 3, 3 )"-iti || vāmadevasyārṣam | ārbhave triṣṭup | vyūḍhasya daśarātrasya pañcame'hani tṛtīyaisavane vaiśvadeve śasyate | he 'ṛbhavaḥ !' yuṣmākam 'ayaṃ' 'yajñaḥ' 'yam' ahamākarṣam | tamāgatya 'manuṣyat' manuṣyavat, 'pradivaḥ' prakarṣeṇa dyotamānāḥ santaḥ, 'ādadhidhve' dhārayadhve | etat 'vaḥ' prabravīmi kiñca, "pra vo'cchā jujuṣāṇāso asthuḥ" prasthitāni yānyetāni
havīṃṣi, tāni bhūya "joṣyamāṇāḥ" devaiḥ sevyamānā vā ātmanā "agmiyā" "abhūt" "abhavat" | 'uta vājāḥ' api ca he vājāḥ ! yūyamapyevameva bhavata | evam "agragāminaḥ agrasampādino vā agrameva vā=agriyā" tathārthopapatteḥ śabdasārūpyācca |
6 |
15 |
5 ||
Linked texts (1)
- Nirukta — Yāska, Sanskrit