Yāska's Nirukta 221
Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 221
- Language
- Sanskrit
221.1
"araṇyānyaraṇyāni0 (ṛ0 saṃ0 8, 8, 4, 1)"-iti | airammadasya devamunerārṣam | sambuddhāvekavacanaṃ pūrvam, dvitīyābahuvacanamuttaram | utpannadiṅmoho mantradṛk araṇye bhīto'raṇyādhidevatāmaraṇyānīṃ bravīti, - ahaṃ tāvadetasminnaraṇye niramaṇe bhītaḥ, kathaṃ tvaṃ na bibheṣi ? iti | bhīprayamāṇa iva- he "araṇyāni” kathaṃ tvam "araṇyāni” “vanāni" prati kevalaṃ "preva" "parācīva" parāṅmukhīva anāvarttamānā "naśyasi” ? “asau” asāviti dṛśyamānā iva | yato bravīmi - "kathā grāmaṃ na pṛcchasi na tvā bhīriva vindatī 3" | atha "vā ivaḥ paribhayārthe" na tvamīṣadapi bibheṣīti parirīṣadarthaḥ | tadyathā-parimadhuraṃ paryāptamiti |
9 |
30 |
221.2
"araṇyānī (24)" - iti, etat padam | sā punaḥ "araṇyasya patnī" pālayitrī devatā | atha araṇyaṃ kasmāt ? “araṇyam = apārṇaṃ grāmāt” taddhi grāmādapārṇamapagataṃ bhavati, "ṛ gatau”-- ityasya|"aramaṇaṃ bhavati iti vā" rameḥ pratiṣedhapūrvasya, na hyarakhye ratirbhavati |
9 |
29 |
"tasyā eṣā bhavati" stutiḥ- ||
Linked texts (1)
- Nirukta — Yāska, Sanskrit