Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 236.1

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 236.1

Language
Sanskrit

236.1

"vi̱ vṛkṣā̱n ha̍nti0 (ṛ0 saṃ0 4, 4, 27, 2)” - iti | atrerārṣam | kārīryāṃ digupasthāne viniyogaḥ | 'vi vṛkṣān hanti' "vihanti vṛkṣān” “parjanyaḥ” aśanipātaiḥ | kadā ? yadvā taskarādīn anākālaprabhavān “duṣkṛtaḥ” “pāpakṛtaḥ” varṣeṇa oṣadhīrabhiniṣpādayan “stanayan” “hanti” upaśamayati, subhikṣaṃ kurvan, tadā | "vihanti ca rakṣāṃsi” vividhaṃ hanti krūrakarmaṇaḥ | "viśva̍ṃ bibhāya” “sarvāṇi cāsmādbhūtāni bibhyati" "mahāvadhāt" parjanyāt | katham ? "u̱tā anāgā īpate” evaṃ nāma mahāvadhāt asmāt sarvāṇi bhūtāni bibhyati, yena “anāgāḥ api” “anaparādho'pi” san sarva eva “asmāt” “varṣakarmavataḥ” stanayitnuśabdairaśaniṃ muñcataḥ "īṣate” “palāyate” māmayaṃ "stanayan hanti"-iti manyamānaḥ | yo'yamevamanimahānubhāvo bhagavān parjanyaḥ, sa varṣatvasmākamiti |
10 |
11 |

Linked texts (1)