Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 270.3

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 270.3

Language
Sanskrit

270.3

yadyevaṃ-nanvidamaparaṃ virudhyate-yadaitihāsikā āhuḥ-“aditirdākṣāyaṇī”-iti | ubhayamapi hyetasminnigame śrūyate-ādityo dakṣo dākṣāyaṇyaditiriti | tadyathā“adi̍te̱rdakṣò ajāyata̱ dakṣā̱dvadi̍tiḥ pari̍ | bhūrja̱jña uttā̱napa̍do̱ bhuva̱ āśā̍ ajāyanta (ṛ0saṃ0 8, 3,1, 4)”-iti | aditerdākṣāyaṇyā ārṣam || uttānapādrājā kaścid yaḥ purāṇe'pi smaryate,tatastāvadbhūrnāma kaścijjajñe | tato'pi ‘bhuvaḥ’ ‘āśāḥ’ diśaḥ ‘ajāyanta’ dikprajananabhāvamasau kathamapi bibharti,devatājanmapratikriyayā vā | “aditerdakṣaḥ” “ajāyata” prādurbabhūva | “dakṣāt” “u” ca “pari” adhi sakāśāt “aditiḥ” prādurbabhūva || “tat” itaretaraviruddhaṃ “kathamupapadyeta” ? yataḥ pratisamādhānaṃ bravīti-“samānajanmānau syātāmiti” | samanantarajanmānau samānajanmānau yathopavarṇitaṃ mantre “dakṣa̍sya vādite”-ityatra |
11 |
23 |

Linked texts (1)