Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 10.31-33

Nirukta 10.31-33

Language
Sanskrit

10.31

``ā dadhikrāḥ śavasā pañca kṛṣṭīḥ sūrya iva jyotiṣā apastatāna/
sahasrasāḥ śatasā vājyarvā pṛṇaktu madhvā samim ā vacāṃsi/''.
ātanoti dadhikrāḥ śavasā balena apaḥ sūrya iva jyotiṣā pañca manuṣya jātāni/
sahasrasāḥ śatasā vājī vejanavān arvā īranavān sampṛṇaktu no madhunā udakena vacanāni imāni iti/
madhu dhamater viparītasya/
savitā sarvasya prasavitā/
tasya eṣā bhavati/

10.32

``savitā yantraiḥ pṛthivīm aramnād askambhane savitā dyām adṛṃhat/
aśvam iva adhukṣadd.\.dhunim antarikṣam atūrte baddham savitā samudram/''.
savitā yantraiḥ pṛthivīm aramayat/
anārambhane antarikṣe savitā dyām adṛṃhat/
aśvam iva adhukṣad dhunim antarikṣe megham/
baddham atūrte/
baddham atūrṇa iti vā/
atvaramāna iti vā/
savitā samuditāram iti/
kam anyam madhyamād evam avakṣyat/
ādityas api savitā ucyate/
tathā ca hairanyastūpe stutah/
arcan hiranyastūpa ṛṣir idam sūktam provāca/
tad abhivādiny eṣā ṛc bhavati/

10.33

``hiranyastūpaḥ savitary athā tv āṅgiraso juhve vāje asmin/
evā tvārcann avase vandamānaḥ somasyevāṃśum prati jāgarāham/''.
hiranyastūpo hiranyamayaḥ stūpah/
hiranyamayaḥ stūpas asya iti vā/
stūpaḥ styāyateh/
saṃghātah/
savitṛ7.yathā tvāṅgiraso juhve vāje anne asmin/
evam tvā arcann avanāya vandamānaḥ somasya iva aṃśum pratijāgarmy aham/
tvastā vyākhyātah/
tasya eṣā bhavati/

Commentaries (4)

Linked texts (8)