Manasara Series (I. A Dictionary of Hindu Architecture; II. Indian Architecture according to Manasara-Shilpashastra; III. Manasara on Architecture and Sculpture: Sanskrit Text; IV. Architecture of Manasara: Translation; V. Architecture of Manasara: Illustrations; VI. Hindu Architecture in India and Abroad; VII. An Encyclopaedia of Hindu Architecture) v3.c25.15

v3.c25.15

जैमिनीं पूर्वदिग्भागे संन्मिनीं च्योदक्षिणा न्यसेत् मोहिनीं पश्चिमे देशे भेदिनीं चोत्तरे न्यसेत् कोणे सिंहवृषौ स्थाप्यावथान्यथं न्यसेत् अथवा पूर्वदेशे तु व्यापेत्तु विचक्षणः अथवा पूर्वदेशे तु इंद्राणि चैव विन्यसेत् रौद्रीं दक्षिणदेशे तु वारुणे वैष्णवीं न्यसेत् ब्राह्मोमुत्तरदेशे तु स्थापयेत्तु विचक्षणः देवतास्थापनं प्रोक्तं देविमानमथ श्रृणु स्तंभोत्सेधं दशांशे तु भूतांशंकंन्यसोदयं रसांशं श्रेष्ठमानं तु ततो मध्येपु भाजिते नवधा देविमानं स्यान्नागरं देविमानकं स्वाधिष्ठानसमं नोचं पादाधिक्यं तु मध्यमं श्रेष्ठअष्ठं मध्यधिकं मानं द्राविडं देविमानकं नालोप्रहांविशालं स्यान्नवभाग विभाजित सप्तांशं उत्तमोत्सेधं भूतांशं कन्यसं भवेत् तयोर्मध्येऽष्ट्यामाने वेसरं देविमानकं द्वारोत्सधंविकारांशे ऊर्ध्वाधोशद्वयं त्यजेत् शेषं देविंकमान स्यादेतत्सामान्यमेवहि आयादिशुभसंयुक्तं देविमानं परिग्रहेत् श्रेग्मानादिकं सर्व मध्यमं देशतालकं एवं लक्षणसंयुक्तां देवीं संप्राद्य देशिकाः ततोंकुरापेणं कुर्यान्नवमे सप्तमेयवा पंचमे त्रितये वापि स्थ्यांकुरमथापि वा बालां देवीं समभ्यर्च्य प्रतिष्ठादिनपूर्वके शिल्पिकर्मावसाने तु गौरीं संप्राद्य देशिकाः पादं पूर्वदिग्भागे मंडपे शालिकोपरि वज्रवस्त्रोणास्तिर्य कृतस्योर्ध्वं छादयेदूर्ध्ववस्त्रंकं प्राक्यः शिरोमहादेवौ गौरीगायत्र्यवचेयेत् वस्त्रेणाच्छाद्यतां देवीं तन्मूले नैव देशिकाः तस्य दक्षिणभागे तु स्तंभनं संप्रकल्पयेत् तस्याः मंडपस्यार्थे पूर्वादोनि यथाक्रमं मूलमध्ये कुम्भमध्ये समभ्यर्च्य लोकपालांश्चकान ग्रहान् हेमरजतपात्रेव तत्र पात्रेथवा बुधः कांस्यपात्रेथवा मध्ये कल्पयेद्बंन्दनेन तु द्वितेशांगुलविस्तारमष्टांगुलसमन्वितः चतुश्रसम युक्तं मध्ये पद्मं समालिखेत् माणिक्यं कर्णिकामध्ये पूर्वे मरतकं न्यसेत् प्रवालमग्निदिग्भागे इन्द्रनीलं तु याम्यके नैऋते पुष्करागं स्याद् वज्रं वरुणादिग्भवेत् गोमेदं वायुदिग्भागे मौक्तिकं सोमदिक्कद्ले वैदूर्यमेशदेशे तु कामदेवसमन्वितं अर्चयेद् गंधपुष्पाद्यैः वामादिशक्तियोजतः शुक्लवस्त्रेण संछाद्य त्रिदूर्ध्वं तु विन्यसेत् गिरिसुतेजन्मना . . . . . लेखये ...... मन्त्रविना मूर्रेखां प्रथमं लिख्य नेत्रमंत्रमनुस्मरन् प्रथमं मधुनालिप्य द्वितीयं सर्पिषा बुधः तृतीयं पयसा लिप्य चतुर्थ शुक्लबारिणा पंचमं हिमतोयेन मूलेनैव हि देशिकाः गंधपुष्पादिमभ्यर्च्य दर्पणं दर्शयेद् बुधः उत्पलं दर्शयेत्पश्चात्कर्पूरशक्लं ततः क्षीरं च दधिकुंभं च घृतकुंभं न दर्शयेत् अंजनं कंतुकं चैव सुवस्त्रं केशशोधनं कुंकुमं कृष्णगंधं च शालिभुज्जं तु तंडुलं तिलमुद्गसमूहं च दर्शयेत्तु विचक्षणः प्रकृष्टमष्टमावन्ने सवत्सांग प्रदर्शयेत् दर्शयेद् बहुकन्यां च ब्राह्मणानाम् प्रदर्शयेत् प्रार्यतां दर्शयेत् पश्चात् गौरोबीजमनुस्मरन् ततः संस्नानार्थे देवेशीमाला मंत्रादि सुंदरं घर्मि व्रते क्षणं कृत्वा अमृतं सर्वालंकारसंयुक्तं