Manasara Series (I. A Dictionary of Hindu Architecture; II. Indian Architecture according to Manasara-Shilpashastra; III. Manasara on Architecture and Sculpture: Sanskrit Text; IV. Architecture of Manasara: Translation; V. Architecture of Manasara: Illustrations; VI. Hindu Architecture in India and Abroad; VII. An Encyclopaedia of Hindu Architecture) v3.c25.31
Mānasāra Series (I. A Dictionary of Hindu Architecture; II. Indian Architecture according to Mānasāra-Śilpaśāstra; III. Mānasāra on Architecture and Sculpture: Sanskrit Text; IV. Architecture of Mānasāra: Translation; V. Architecture of Mānasāra: Illustrations; VI. Hindu Architecture in India and Abroad; VII. An Encyclopaedia of Hindu Architecture) v3.c25.31
- Language
- English
v3.c25.31
स्वागतं वरदं वापि प्रधो वा कटकान्वितं
लां छतोर्वाश्रितं वामं हस्तगोपुच्छसंस्थया
अभयं स्यात्करस्याग्रं स्तनचूचुकं घृतं
स्वागतं नाभिसोमान्तं वरदं श्रोणितत्समं
प्रधो वा कटकाग्रं तु कर्त्तव्यं तत्समं तु वा
तत्करो वाश्रितं वापि मोश्रांतं कराग्रदाक
तत्सूत्राद्दक्षिणे हस्ते तलमण्ये त्रयोदश
चतुर्दशांगुलं वापि पंचादशांगुलं भवेत्
तत्सूत्राद्वामपार्श्वं तु द्विसप्तांगुलमेव व
पंचदशांगुलं वापि षोडशांगुलमिष्यते
श्रोणि कूर्पय योनी भंद्रित्रियंगुलांतरं बहिः
प्ररहस्त(स्ता)वसानं च उर्ध्वकायप्रमाणकं
मध्यमाभ्यंतरं बाहो मणिबंधावमानकं
अभ्यंतरमुखं वापि वहिर्मुखमथापिवा
कर्तारियग्रं तु हिक्रायान्तस्करं जत्रुतत्समं
कायमध्ये पुरोमानं सुत्रांतत्परो भुजाः
द्वंतरं पाणिष्ठिहस्तं च नंद सप्तांशदाह्वयं
अंगुलं तु विचित्रेयं परमाने निर्गमं भवेत्
तत्त्वाह्रो व(म)णिबंधांतं द्व्यंतरं द्वादशांगुलं
छु(च)तुर्दशांगुलं वापि पंचदशांगुलं भवेत्
पादांगुष्ठद्वयोर्मध्ये भ्रष्टांगुलमुदाहृतं
प्रपदं षडंगुलं वापि भागं पाष्णींतरं भवेत्
वाहांगुलं भवेद्दिक्सुषण्मात्रं नलक्रांतरं
जंघामध्ये त्रियंगुल्यं जानु द्वंतर .....
द्वंगुलं मंचोकुमघ्यं च उरुमूलमथांगुलं
समपादं स्थानकं तं देवां समभ्रष्टवागतं तु वा
वैषिशार्कं स्तनकं प्रोक्तं त्रिभंगांगे युतं भवेत्
स्वस्ति... दक्षिणं पादं वामपादं तु कुंचितं
वामं[न]समभंगं वाप्यधिभंगमिति त्रिधा
त्रिवेदशरमात्रं च क्रमेण ततमाचरेत्
नतमानकं यमयं वरदं पूर्वंकटक मपरोभुजे
मूर्ध्नि मध्यं च तत्मोक्तं वामनासापुर्यंतकं
अभ्यंतं वामपार्श्वे तु हिकामध्यार्थमात्रकं
सूत्रात्स्तनोर्मध्ये .........पंचम्यंगुलमुदाहृतं
तत्सूत्राद्दक्षिणे नाभिः त्रियंगुल वा विधीयते
तत्सूत्राद्दक्षिणे योगं मध्यमे चतुरंगुलं
तत्सूत्राद्वामजां नांतं त्रियंगुल्या समं भवेत्
प्रविभंगं मुखे सूत्रं ..... सात्यंचांगुलं भवेत्
त्रियंगुलं नाभिमाध्यां च योनीमध्यं शरांगुलं
जानुमध्यं गुल्फांगुल्यं स्थितपादस्य मध्यमे
चतुर्भुजाकारसंयुक्तं द्विभुजं पाथमुच्यते
सव्यहस्तं तु कटकमूत्पलोद्यरसंयुक्तं
वामप्रलंबितं वापि वरदं कव्याय लंबितं
तत्सूत्रात् कटके मध्ये निम्ननांतु त्रयोदश
सूत्राल्लंबारकगग्रं तु नोन्न्रं सा दशांगुलं
द्विभुजं च प्रकर्तव्यं चतुर्भुजाकारसंयुतं
तत्सत्कारकारख्यो कुत्सनं तु तथोच्यते
पर्यकासने वापि अर्धपर्यंकमेव व
वामांग्रिश्राययेद्भेत्यात् पादं प्रलंबयेत्
चतुर्भंजं त्रिनेत्रं च वरदाभयसंयुक्तं
पाशांकुशधरा देवो पद्मापद्माक्षधारिणो
ऋजुस्वातसमायुक्तं पद्मपीठे निषण्णके
शाश्वितांत्रिक्नजान्वंतं उर्ध्वकार्यार्थे मालकं
सूत्रात् लंबितं जांछांतं वेदम(मा)त्रान् तिलान् भवेत्
सूत्राल्लोबितपार्श्व्यंतं द्व्यंतरं सप्तमात्रकं
नवसूत्रो गुवापिनो भ्रमानं .... त्रिधा भवेत्
अन्यांगानि च सर्वाणि स्रानकोक्तवदाचरेत्
अथवात्या(न्या)प्रकारेण वामपादं प्रलंबितं
द्विपादतलमापोतं वापि प्रभंगं वा त्रिपुत्रकं
दक्षिणे पुष्पहस्तं तु वामहस्तासनोत्थितं
सूत्रात्पुष्पाधरं हस्तं मध्यनोन्नं त्रिधा भवेत्
नवरुद्रांगुलो वापि तत्रयोदशमेव व
स्त्रीगंतात् मशिबंघांतं द्व्यंतरं नवमात्रकं
उरुमूलात्प्रकोष्ठ्तांतं द्व्यंतरं सप्तमात्रकं
वामहस्तात्सतंर्त्वा नोन्नमानं यथाक्रमं
कुंचितांघ्रिकजान्वोर्व्यदशं द्विविदशमेव व
सूत्राल्लंबकरां तु नोन्नसाष्टा दशांगुलं ....