History of Sanskrit Poetics c6.44.5

c6.44.5

शक्तिकृते प्रतिभाव्युत्पत्तिकर्मणी । शक्तस्य प्रतिभाति शक्तश्च व्युत्पद्यते । या शब्दग्राममर्थसार्थमलंकारतन्त्रमुक्किमार्गमन्द्यपि तथाविधमधिहृदयं प्रतिभासयति सा प्रतिभा । अप्रतिभस्य पदार्थसार्थैः परोक्ष इव । प्रतिभावतः पुनरपश्यतोऽपि प्रत्यक्ष इव ।’. रुद्रट I. 15 says: मनसि सदा सुसमाधिनि विस्फुरणमनेकधाभिधेयस्य । अखिलष्टानि पदानि च विभान्ति यस्यामसौ शक्तिः ॥’ (Śakti is that whereby in a mind that is free from distractions subjects of description always flash and words that are perspicuous shine forth). The लोचन on ध्व. I. 6 (saying that Sarasvatī manifests in great poets special imagination which is uncommon) remarks that the speciality of a great poet’s imagination consists in the ability to produce poetry that is endowed with beauty and clarity due to the onrush of emotional thrill in the heart.