War in Ancient India c7.s4.9

c7.s4.9

मौलसाधकभेदाभ्यां सारासारं पुनर्द्विधा ॥
अशिक्षितं शिक्षितं च गुल्मीभूत मगुलमकं ।
दत्तास्त्रादि स्वशस्त्रास्त्रं स्ववाहि दत्तवाहनम् ॥
सौजन्यात् साधकं मैत्रं स्वीयं भृत्या प्रपालितं ।
मौलं बहुबदान्धं साधस्कं यत् तदन्यथा ॥
सुयुद्धकामुकं सारमसारं विपरीतकं ।
शिक्षितं व्यूहकुशलं विपरीत मशिक्षितं ॥
गुल्मीभूतं साधिकारि स्वास्मिक मगुलमकं ।
दत्तास्त्रादि स्वामिना यत् सशस्त्रास्त्रमतोऽन्यथा ॥
कृतगुल्मं स्वयं गुल्मं तद्वच्च दत्तवाहनं ।
आरण्यकं किरातादि यत् स्वाधीनं स्वतेजसा॥
उत्सृष्टं रिपुणा वापि भृत्यवर्गे निवेशितं ।
मेदाधीनं कृतं शत्रोसैन्यं शत्रुबलं स्मृतं ।
उभयं दुर्बलं प्रोक्तं केवलं साधकं न तत् ॥ IV. 7. 9-15.