History of Dharmashastra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) v1.c6.s13.11

v1.c6.s13.11

¹⁴⁹ वसिष्ठ (23.43) ‘अहः प्रातरहर्नक्तमहरेकमयाचितम् । अहः पराकं तन्त्रैकमेवं चतुरहौ परौ ॥ अनुग्रहार्थं विप्राणां मनुर्धर्मभृतां वरः । बालवृद्धातुरेष्वेवं शिशुकृच्छ्रमुवाच ह ॥; मनु 11. 245. ‘त्र्यहं प्रातस्त्र्यहं सायं त्र्यहमद्यादयाचितम् । त्र्यहं परं च नाश्नीयात्प्राजापत्यं चरन् द्विजः ॥. It would be noticed that the शिशुकृच्छ्र comes to one-third of the प्राजापत्यकृच्छ्र, as the शिशुचान्द्रायण (मनु. 11. 218) is a milder edition of the चान्द्रायण. The प्रायश्चित्त for minors and women was one half or one third of that for adult males (vide बो. ध. सू. II. 1. 51. and आङ्गिरसस्मृति verse 33). बौ. ध. सू. (II. 1. 65) describes the four day’s observance as the कृच्छ्र for women, minors and old men. याज्ञ. III. 319 calls it पादकृच्छ्र.