History of Dharmashastra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) v1.c6.s50.19

v1.c6.s50.19

⁵⁷⁶ उपनिषद्भाष्ये चैतदन्यथा व्याख्यातं तच्चिहानुपयोगान्न प्रदर्शितम् । मेधातिथि. The उपनिषद् passage is ‘तद्यथा शङ्कुना सर्वाणि पर्णानि संवृष्णानि एवमोङ्कारेण सर्वा वाक् संतृष्णा ’. मेधातिथि explains ‘सर्वो ह्यर्थो वाग्व्यवहारानतीतो वाचश्च सर्वस्या ओङ्कारो मूलम् । तथा च श्रुतिः । तद्यथा शङ्कुना &c. ... अन्तर्धानमनुस्मृतिराश्रय-भावापत्तिर्वा । कथं पुनः सर्वा वागोङ्कारेण संतृष्णा । वैदिक्यास्तावदोङ्कारपूर्वकत्वमुक्तम् । लौकिक्या अपि तदादीनि वाक्यानि स्युरित्यापस्तम्बवचनात् ।’. शङ्कराचार्य explains ‘यथा शङ्कुना पर्णनालेन सर्वाणि पर्णानि पर्णावयवजातानि संतृष्णानि विद्धानि व्याप्ता-नीत्यर्थः । एवमोङ्कारेण ब्रह्मणा परमात्मनः प्रतीकभूतेन सर्वा वाक् शब्दजातं संतृष्णा । अकारो वा सर्वा वागित्यादिश्रुतेः ।.