History of Dharmashastra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) v3.c41.21

v3.c41.21

¹⁹³³ The तर्पण of nine Ṛṣis according to सुदर्शनाचार्य in the अध्यायोपाकरण would be प्रजापतिं काण्डऋषिं तर्पयामि । सोमं काण्डऋषिं तर्पयामि । अग्निं... तर्पयामि । विश्वान्देवान्काण्डऋषींस्तर्पयामि । संहितीर्देवता उपनिषदस्तर्पयामि । याज्ञिकीर्देवता उपनिषदस्तर्पयामि । वारुणीर्देवता उपनिषदस्तर्पयामि । ब्रह्माणं स्वयंभुवं तर्पयामि । सदसस्पतिं तर्पयामि । and the nine āhutis will be offered to these as प्रजापतये काण्डऋषये स्वाहा । सोमाय... स्वाहा । अग्नये... स्वाहा । विश्वेभ्यो देवेभ्यः काण्डऋषिभ्यः स्वाहा । संहितीभ्यो देवताभ्य उपनिषद्भ्यः स्वाहा । याज्ञिकीभ्यो... स्वाहा । वारुणीभ्यो... स्वाहा । ब्रह्मणे स्वयंभुवे स्वाहा । सदसस्पतये स्वाहा ।. प्रजापति, सोम, अग्नि and विश्वेदेवाः are the principal देवताs and the other four are subordinate; so in काण्डोपाकरण oblations are offered to the first four, then to the devatā of the particular kāṇḍa begun (either सांहिती or याज्ञिकी or वारुणी or ब्रह्मा) and lastly to Sadasaspati. In उपाकरण, सदसस्पति takes the place of स्विष्टकृत् according to Sudarśana.