History of Dharmashastra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) v4.c63.657

v4.c63.657

⁷⁵² प्रातिभाव्यवणिग्शुल्क मद्य द्यूतदण्डाः पुत्राञ्ज्यान्नभवेयुः । गौ. XII. 38; प्रातिभाव्यं दण्डशुल्कशेषमाक्षिकं सौरिकं कामदानं च नाकामः पुत्रो दायादो वा रिक्थहरो दद्यात् । अर्थशास्त्र III. 16; सुराकामद्यूतकृतं दण्डशुल्कावशिष्टकम् । वृथादानं तथैवेह पुत्रो दद्यान्न पैतृकम् ॥ दर्शनप्रतिभूर्यत्र मृतः प्रात्ययिकोपि वा ॥ न तत्पुत्रा ऋणं दद्युर्दधुर्दानाय यः स्थितः ॥ या. II. 47, 54; न पुत्रर्णं पिता दद्याद्दद्यात्पुत्रस्तु पैतृकम् । कामक्रोधसुराद्यूतप्रातिभाव्यकृतं विना ॥ नारद IV. 10; दण्डं वा दण्डशेषं वा शुल्कं तच्छेषमेव वा । न दातव्यं तु पुत्रेण यच्च न व्यावहारिकम् ॥ उशनस् q. by मिता. on या. II. 47; कात्यायन explains कामक्रोधकृत debts (mentioned in Nār. IV. 10 and Bṛ.) as follows: 'परपूर्वास्त्रियै यत्तु विद्यात्कामकृतं नृणाम् । यत्र हिंसां समुत्पाद्य क्रोधाद् द्रव्यं विनाशये वा । उक्तं तुष्टिकरं यत्तु विद्यात् क्रोधकृतं हि तत् ॥ कात्या. q. by अपरार्क p. 648, स्मृतिच. II. p. 170, परा. मा. III. p. 266, वि. र. p. 58, व्य. प्र. p. 266; वृथादान is explained as धूर्ते वन्दिनि मल्ले च कुवैद्ये कितवे शठे । चाटचारणचौरेषु दत्तं भवति निष्फलम् ॥ q. by मिता. on या. II. 47, स्मृतिच. II. p. 170.