History of Dharmashastra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) v4.c63.t1.141

v4.c63.t1.141

¹²⁵⁴ शुक्रशोणितसम्भवः पुरुषो भवति मातापितृनिमित्तकः । तस्य प्रदानविक्रयत्यागेषु मातापितरौ प्रभवतः । न त्वेकं पुत्रं दद्यात्प्रतिगृह्णीयाद्वा । स हि सन्तानाय पूर्वेषाम् । न स्त्री पुत्रं दद्यात्प्रतिगृह्णीयाद्वाऽन्यत्रानुज्ञानाद्भर्तुः । पुत्रं प्रतिग्रहीष्यन् बन्धूनाहूय राजनि च निवेद्य निवेशनस्य मध्ये व्याहृतिभिर्हुत्वा अदूरबान्धवं बन्धुसंनिकृष्टमेव प्रतिगृह्णीयात् । सन्देहे चोत्पन्ने दूरेबान्धवं शूद्रमिव स्थापयेत् । विज्ञायते ह्येकेन बहूंस्त्रायत इति । तस्मिंश्चेत्प्रतिगृहीत औरसः पुत्र उत्पद्येत चतुर्थभागभागी स्याद्दत्तकः । वसिष्ठ 15. 1-9. The Baud. Gṛhyaśeṣasūtra II. 6 has the first five and the last sūtras out of these. In Aparārka pp. 737-738, V. R. p. 568, the V. Mayūkha p. 112, V. P. pp. 477-478 and in the D. M this passage is quoted. The V. Mayūkha reads स हि त्रायते पुरुषं for स हि...पूर्वेषाम्, while the वि ता. (folio 124) reads स हि...पूर्वेषाम्. The Mit. on Yāj. II 130 quotes a portion of this passage. On स हि सन्तानाय the V. R. p. 569 explains 'सन्तानोच्छेदे हि पिण्डोदकक्रियानिवृत्तिर्महान्दोष इति प्रकाशः'. Aparārka pp. 737 and Sm. C. II. p. 192 read असंनिकृष्टमेव and explain respectively 'असम्बन्धिनमेव' and 'संनिकृष्टभ्रातृपुत्रादिव्यतिरिक्तमेव गृह्णीयात्', but these explanations are not good, since the brother's son is recommended as the best for adoption according to others. Therefore the explanation of V. R. p. 569 that असंनिकृष्टमेव means असंनिकृष्टमपि is preferable. The whole of this passage of Vas. except the last sūtra is quoted in *Ganga Sahai v. Lekhraj* 9 All. 253 at p. 300 and the first five sūtras in *Tulshi Ram v. Behari Lal* 12 All. 328, 338 and *Jogesh Chandra v. Nrityakali* 30 Cal. 965 at p. 972.