History of Dharmashastra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) v4.c63.t2.178

v4.c63.t2.178

¹⁴⁰¹ यद्यपि भ्रातृपुत्रौ स्वसृदुहितृभ्यामिति शाब्दस्मृत्या पुत्रेभ्य इत्यत्र विरूपैकशेषं कृत्वा दुहितृणामनुप्रवेशोत्र कर्तुं शक्यते तथापि पुमांसो दायादा न स्त्रियः-तस्मात्स्त्रियो निरिन्द्रिया अदायादीः-इति श्रुतेरित्‍येतेनेदं निरस्तं यत्कैश्चिदुक्तम् । स्मृतिच II. p. 300. पुत्रेभ्यः refers to Āp. Dh. S. II. 6. 14. 1. Bhrātaraḥ, if it means only brothers, would be an ekaśeṣa of the *sarūpa* kind, but if it means 'brothers and sisters', it will be an ekaśeṣa of the *virūpa* kind. The latter is to be resorted to only where there is a special reason to do so, as in the sentence 'bring two kukkuṭas, we shall make a pair of spouses' (and then kukkuṭau means a cock and a hen, while ordinarily it would mean 'two cocks'). कारणान्तरादेव हि कुक्कुटावानय मिथुनीकरिष्याम इत्येवमादौ विरूपैकशेषावगतिः । स्मृतिच. II. p. 300.