History of Dharmashastra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) v4.c63.t2.350

v4.c63.t2.350

¹⁵⁰⁶ यौतकं विवाहादिकाले एकत्रआसनोपविष्टायां लब्धम् । अत एवोक्तं निघण्डुकारैर्युतयोर्यौतकमिति । मदनरत्न folio 105 b; व्य. मयूख p. 158 quotes the मदनरत्न; वि. र. p. 517 explains 'यौतकमत्र परिणयनकाले पित्रादिभिः स्त्रियै दत्तम्'; परा. मा. III. p. 552 explains as पितृकुललब्धम्. यौतकं समानासनोपवेशनप्रत्यासन्नयोर्वधूवरयोर्विवाहादौ येन केनचित्समर्पितं धनं तद्वधूपरयोर्द्वयं युतयोर्यौतकं मतमिति निघण्डुकारोक्तत्वात् । ... देवस्वामी तु पितृगृहाल्लब्धं भर्तृगृहाल्लब्धापेक्षया पृथग्धनतया यौतकं मातृधनं (भ्रातृधनं ?) नेत्याह । तन्निरस्यम् । पक्षद्वयस्यापि कल्पनामात्रत्वात् । स्मृतिच. II. p. 285. Vide व्य. प्र. p. 548 for most of these being brought together. व्यव. नि. p. 463 explains यौतकं as मातृकुललब्धम् . 'यौतकशब्दः पृथग्भावेन च स्त्रीधने । तत्र हि तस्या एव केवलायाः स्वाम्यम् । अन्ये तु सौदायिकमेव तत्सम्बन्धिस्त्रीधनं तत्र हि तस्याः स्वातन्त्र्यम् । मेधा. on मनु IX. 131; वाचस्पतिमिश्नरायमुकुटधृतेर् यौतुकं यौतकमपि साधु । परिणयनकालः परिणयमपूर्वपरीभूतकालः स च वृद्धिआद्धारम्भपर्य्यभिवादनान्तो विवाहतत्त्वे विवृतः । दाय- तत्त्व p. 186.