History of Dharmashastra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) v4.c63.t2.521
History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) v4.c63.t2.521
- Language
- English
v4.c63.t2.521
1606a वेदो धर्ममूलम् । तद्विदां च स्मृतिशीले । गौ. I. 1-2; अथातः सामयाचारिकान्धर्मान् व्याख्यास्यामः । धर्मज्ञसमयः प्रमाणं वेदाश्च । आप. ध. सू. I. 1. 1. 1-3; श्रुतिस्मृतिविहितो धर्मः । तदलाभे शिष्टाचारः प्रमाणम् । शिष्टः पुनरकामात्मा । अगृह्यमाणकारणो धर्मः । वसिष्ठ I. 4-7; श्रुतिः स्मृतिः सदाचारः स्वस्य च प्रियमात्मनः । सम्यक्संकल्पजः कामः धर्ममूलमिदं स्मृतम् ॥ या. I. 7; वेदोऽखिलो धर्ममूलं स्मृतिशीले च तद्विदाम् । आचारश्चैव साधूनामात्मनस्तुष्टिरेव च ॥ मनु I. 6. हरदत्त explains mūla in Gaut. as pramāṇa and सामयाचारिकान् as 'पौरुषेयी व्यवस्था समयः स च त्रिविधः विधिनियमः प्रतिषेध इति । समयमूला आचाराः समयाचाराः तेषु भवाः सामयाचारिकाः एवंभूतान्धर्मानिति । कर्मजन्योऽभ्युदयनिःश्रेयसहेतुरपूर्वस्य आत्मगुणो धर्मः. '. According to him सामयाचारिकान् means relating to practices based upon agreements or conventions. Manu distinguishes between śīla and ācāra. The first means, acc. to Kullūka and others, such moral qualities as 'devotion to learning, to gods and to parents' &c. mentioned in Hārita (quoted by Kullūka). All commentators connect 'svasya' in Manu II. 12 and Yāj. I. 7 with 'priyam', but Pandit Gaṭṭulal connects it with 'sadācāra' which means according to him 'sampradāya' (in Satsiddhāntamārtaṇḍa I. 5 p. 49, Nir. ed. 1942).
Linked texts (5)
- Mānava Dharmaśāstra — Manu & Bhṛgu, Sanskrit
- Yājñavalkyasmṛti — Yājñavalkya, Sanskrit
- Āpastambadharmasūtra — Āpastamba, Sanskrit
- Vasiṣṭhadharmasūtra — Vasiṣṭha, Sanskrit
- Gautamadharmasūtra — Gautama (dharmasūtrakāra), Sanskrit