History of Dharmashastra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) v5.c72.14

v5.c72.14

⁴²⁷ आसन्नमृत्युना देया गौः सवत्सा तु पूर्ववत् । तदभावे तु गौरेव नरकोत्तरणाय वै । तदा यदि न शक्नोति दातुं वैतरणीं तु गाम् । शक्तोऽन्योऽनुकू तदा दत्त्वा दयाच्छ्रेयो मृतस्य च ॥ व्यास. q. by शुद्धितत्त्व p 300, शुद्धिमकाश p 153. अ. क. दी. p 7. पूर्ववत् means हेमशृङ्गादिना. The गरुडपुराण (प्रेत०) 4 6 says 'नदीं वैतरणीं तर्तुं दद्याद्वैतरणीं च गाम् । कृष्णस्तनी सकृष्णाङ्गी सा वै वैतरणी स्मृता ॥' The idea was that at the door of यम there was a river called वैतरणी, full of blood and sharp weapons and that there those who donated a cow at the time of death cross that terrible river by holding the cow's tail, vide स्कन्दपु VI 226 32-33 for वैतरणी and verse 34 is 'मृत्युकाले प्रयच्छन्ति ये धेनुं ब्राह्मणार्य वै ॥ तस्याः पुच्छं समाश्रित्य ते तरन्ति च तां नृप ॥'. The भाद्धरत्न of लक्ष्मीपति prescribes two *mantras* at the time of donating the वैतरणी cow, one of which is उद्धगे वर्षति शीते वा मारुते पाति वा भृशम् । दातारं त्रायते यस्मात्तस्माद्वैतरणी स्मृता ॥.