History of Dharmashastra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) v5.c73.t1.162

v5.c73.t1.162

⁹⁵⁹ तस्मात्पितृभ्यः पूर्वेद्यु क्रियते।...सोमाय पितृपीताय स्वधा नम इत्याह ।...अग्नये कव्यवाहनाय स्वधा नम इत्याह । य एव पितृणामग्निस्तं प्रीणाति । तिस्र आहुतीर्जुहोति त्रिनिर्दधाति षट्सम्पद्यन्ते । षड् वा ऋतव । ऋतुनेव प्रीणाति ।...ऋतवः खलु वै देवाः पितरः ।... सकृदाच्छिन्नं बर्हिर्भवति । सकृदिव हि पितरः । त्रिनिर्दधाति । तृतीये वा इतो लोके पितरः । तानेव प्रीणाति । पराङावर्तते । ह्रीका हि पितर. । ओष्मणो व्यावृत उपास्ते । उष्मभागा हि पितरः ।...अवमेयमेव तन्वेव नाशितं नेवाप्राशितम् । वीरं वै पितरः प्रयन्तो हरन्ति । वीरं वा ददति । दशां छिनत्ति । हरणभागा हि पितर. । पितृनेव निरवदयते । उत्तर आयुषि लोम छिन्दीत । पितृणामेतार्हि नेदीय. । नमस्करोति । नमस्कारो हि पितृणाम् । नमो वः पितरो रसाय नमो वः पितरः शुष्माय । नमो वः पितरो जीवाय । नमो व. पितरः स्वधायै । नमो वः पितरो मन्यवे । नमो वः पितरो घोराय । पितरो नमो वः । एष वै मनुष्याणां यज्ञः । देवानां वा इतरे यज्ञाः । तै ब्रा I. 3. 10. 1-10. The words नमो व पितरो रसाय to पितरो घोराय occur in वाज. सं. II. 32 and मै स I. 10. 3 but in a slightly different order and वाज सं. reads शोषाय for शुष्माय It may be noted that though the तै. ब्रा. speaks of three āhutis it mentions only two deities; the third is supplied by the सूत्रकार in the words यमायाङ्गिरस्वते पितृमते स्वधा नम. ।. Vide note 781 above. On 'देवा. पितरः' सायण says 'द्विविधा हि पितरः देवात्मका मनुष्यात्मकाश्च । पितृलोकस्वामिनो देवात्मकाः । मृताः सन्तो भोगानर्होकं प्राप्ता मनुष्यात्मकाः ।'. On वीरं...ददति, सायण explains 'वैकल्ये पुत्रं भारयन्ति साकल्ये पुत्रं प्रयच्छन्ति । अत्र वैकल्यस्य दुष्परिहरत्वेन पुत्रप्रत्याम्नायतयेन वस्त्राग्रमीषदस्थूलं छित्त्वा पिण्डेषु निदध्यात् ।'.