History of Dharmashastra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) v5.c73.t1.166

v5.c73.t1.166

960a अथैनं (प्रजापतिं) पितरः प्राचीनावीतिनः सव्यं जान्वाच्योपासीदंस्तानब्रवीन्मासि मासि वोशनं स्वधा वो मनो जवो वश्चन्द्रमा वो ज्योतिरिति । शतपथ II. 4. 2 2... मासि मास्येव पितृभ्यो ददतो यदिदैवं न पुरस्तान्न पश्चादृद्धयेऽथैभ्यो ददाति... (7)...स वा अपराह्ने ददाति पूर्वाह्नो वै देवाना मध्यन्दिनो मनुष्याणामपराह्ल पितॄणां तस्मादपराह्ने ददाति । स जघनेन गार्हपत्यं प्राचीनावीती भूत्वा दक्षिणासीन एतं गृह्णाति। स तत एवोत्थायोत्तरेणान्वाहार्यपचनं दक्षिणा तिष्ठन्वहन्ति सकृत् फलीकरोति सकृदु ह्येव पराञ्चः पितरस्तस्मात्सकृत् फलीकरोति। (9) तं श्रपयति तस्मिञ्छधिश्रित आज्यं प्रत्यानयति...। (10) स उद्वास्याग्नौ द्वे आहुती जुहोति देवेभ्यः। .. अथैतत्पितृयज्ञेनैवाचरतित् ..स देवैः प्रसूतोधैतत्पितृभ्यो ददाति । ... (11) स वाग्नये सोमाय च जुहोति ..। (12) स जुहोति । अग्नये कव्यवाहनाय स्वाहा सोमाय पितृमते स्वाहेत्यथौ मेक्षणमभ्यादधाति तत्स्विष्टकृद्भाजनमथ दक्षिणेनान्वाहार्यपचनं सकृदुल्लिखति तद्बर्हिभाजनम्...। (13) अथ परस्तादुल्मुकं निदधाति । स यदन्निधायाथोलमुकमथै-तत्पितृभ्यो दद्यादसुररक्षांसानि हैषामेतद्विमथ्नीरन् ..। (14) स निदधाति । ये रूपाणि प्रतिमुञ्चमाना असुराः सन्तः स्वधया चरन्ति। परापुरो निपुरो ये भरन्त्यग्निष्टाँल्लोकात्प्रणुदात्यस्मा-दिति।...। (15) अथोदपात्रमादायावनेजयति। असाववनेनिक्ष्वेत्येव यजमानस्य पितरमसाव-वनेनिक्ष्वेति पितामहमसाववनेनिक्ष्वेति प्रपितामहं तद्यथाशिषिष्यतेऽभिषिञ्चेदेवं तत् । (16) अथ सकृदाच्छिन्नान्युपमूलं दिनानि भवन्ति अग्रमिव वै देवाना मध्यमित्र मनुष्याणा मूलमिव पितॄणां तस्मादुपमूलं दिनानि भवन्ति । (17) तानि दक्षिणोपस्तृणाति । तत्र ददाति स वा इति ददातीतीव वै देवेभ्यो जुह्वत्युद्धरन्ति मनुष्येभ्योऽथैवं पितॄणां तस्मादिति ददाति। (18) स ददाति । असावेतत्त इत्येव यजमानस्य पित्रे ये च त्वामन्वित्य हैक आहुस्तदु तथा न ब्रूयात्स्वयं वै तेषा सह येषा सह। तस्मादु ब्रूयादसावेतत्त इत्येव यजमानस्य पित्रेऽसावेतत्त इति पितामहा-यासावेतत्त इति प्रपितामहाय...। (19) तत्र जपति । अत्र पितरो मादयध्वं यथाभागमावृषा-यध्वमिति यथाभागमश्नीतेत्येवैतदाह। (20) अथ पराङ् पर्यावर्तते । तिर इव वै पितरो मनुष्येभ्य-स्तिर इवैतद्भवति स वा आतमिंतोरासीतेत्याहुरेतावान्ह्यसुरिति स वै मुहूर्तमैवासित्वा। (21) अथोपपल्यप्य जपति । अमीमदन्त पितरो यथाभागमावृषायिषतेति यथाभागमशिषुरित्येवै-तदाह। (22) अथोदपात्रमादायावनेजयति । असाववनेनिक्ष्वेत्येव यजमानस्य पितरमसाववने-निक्ष्वेति पितामहमसाववनेनिक्ष्वेति प्रपितामहं तद्यथा जक्षुषेऽभिषिञ्चेदेवं तत्। (23) अथ नीवि-मुद्रुत्य नमस्करोति। पितृदेवत्यं वै नीविस्तस्मान्नीविमुद्धृत्य नमस्करोति...षट्कृत्व नमस्करोति षड्ड्वा ऋतव ऋतवः पितर ... गृहान्नः पितरो दत्तेति गृहाणां ह पितर ईशते। एषो एतस्याशीः कर्मणोऽथावजिघ्रति प्रत्यवधाय पिण्डान् स यजमानभागोऽथौ सकृदाच्छिन्नान्यभ्यादधाति पुनरुल्मुकमपि सृजति। (24).