History of Dharmashastra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) v5.c73.t1.499

v5.c73.t1.499

¹¹⁸⁹ आषाढ़ीमवधिं कृत्वा यस्तु पक्षस्तु पञ्चमः। तत्र श्राद्धं प्रकुर्वीत कन्यां गच्छतु वा न वा॥ कन्यागते सवितरि यान्यहानि तु षोडश। ऋतुभिस्तानि तुल्यानि समाप्तवरदक्षिणेः॥ ...अभावात् कृष्णपक्षादौ तुलायां कर्तुमर्हति॥ अतो वृश्चिकमायाते निराशाः पितरो गताः। पुनः स्वभवनं यान्ति शापं दत्त्वा सुदारुणम्॥ पद्म (सृष्टिखण्ड 47. 225-228). The first verse आषाढ़ी० occurs in अग्निपुराण 175.33 and is ascribed to जातूकर्ण्य by आ. क्रि कौ p. 283 and अपरार्क p 423, which reads the third पाद as श्राद्धकालः स विज्ञेयः The verse कन्यागते० is ascribed to the ब्रह्मपुराण by आ क्रि कौ p 285 (which reads तुल्यानि देवो नारायणोऽब्रवीत्) and to ब्रह्माण्डपुराण by अपरार्क p. 424 (which reads last पाद as तत्र दत्तं महाफलम्) and to श्लोकगौतम by आ क ल p 99. यान्यहानि तु षोडश---These words are explained in two ways. 'कदाचित् पक्षविवृद्धौ षोडशदिनात्मकॊऽपि नभस्यस्यापर पक्ष श्राद्धकर्मणि कालो न तु पञ्चदशदिनात्मको वेति दर्शयितुमुक्तम्। यद्वा अमावास्याया अनन्तरभूताया प्रतिपत्तिथ्या अपि संग्रहणार्य 'तिथिषोडशक.' इत्युक्तम्। प्रतिपदोपि क्षीणचन्द्रत्वे सापरपक्षतुल्यत्वात्। स्मृतिच्च (आ p. 365). There is also a third way viz including the preceding full moon day along with the 15 days of the dark half. प्रजापतिस्मृति verse 161 is very similar to the verse कन्यागते० and कल्पतरु (श्रा. p. 16) quotes it from ब्रह्माण्ड