History of Dharmashastra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) v7.c90.10

v7.c90.10

¹³²⁸ अथ पुराणे श्लोकावुदाहरन्ति। उद्यतामाहृतां भिक्षां पुरस्तादप्रवेदिताम्। भोज्यां मेने प्रजापतिरपि दुष्कृतकारिणः॥ न तस्य पितरोऽश्नन्ति दश वर्षाणि पञ्च च। न च हव्यं वहत्यग्निर्यस्तामभ्यधिमन्यते। आप. ध. सू. I. 6. 19. 13; these two are the same as Manu IV 248–249 with slight variations. अष्टाशीतिसहस्राणि ये प्रजामीषिरर्षयः। दक्षिणेनार्यम्ण. पन्थानं ते श्मशानानि भेजिरे॥ अष्टाशीतिसहस्राणि ये प्रजां नेषिरर्षयः। उत्तरेणार्यम्णः पन्थानं तेऽमृतत्वं हि कल्पन्ते॥ इत्यूर्ध्वरेतसां प्रशंसा। आप. ध सू. II 9. 23. 3–6. These two verses respectively say that those who lead the life of a house-holder performing sacrifices and desiring progeny have to undergo deaths (lit. cemeteries, śmaśānāni) and births (i.e. they only reach heaven and are born again and again), while those that do not desire progeny but remain celebate throughout life become immortal (i e. are not born again). शङ्कराचार्य in his भाष्य on बृह. उप VI. 2 15 quotes a स्मृति verse as follows: 'अष्टाशीतिसहस्राणामृषीणामूर्ध्वरेतसाम्। उत्तरेणार्यम्णः पन्थास्तेऽमृतत्वं हि भेजिरे॥'. Compare: अष्टाशीतिसहस्राणि यतीनामूर्ध्वरेतसाम्। उदक् पन्थानमर्यम्णः स्थिता ह्याभूतसंप्लवम्। विष्णुपुराण II 8. 93, वायु 50. 213, 218, मत्स्य 124 102–3 and 107, ब्रह्माण्ड II. 7. 180 (first half). The third passage of Āp is पुनःसर्गे बीजार्था भवन्तीति भविष्यत्पुराणे। आप ध. II 9. 24 6 This means that those who perform what is laid down in the Veda serve as the seed (i e. they become Prajāpatis) of the new creation after *pralaya* (dissolution) Compare याज्ञ. III 184–186, one of which is तत्राष्टाशीतिसाहस्रा मुनयो गृहमेधिनः। पुनरावर्तिनो बीजभूता धर्मप्रवर्तकाः॥ The 4th passage of आप ध सू is यो हिंसार्थमभिक्रान्तं हन्ति मन्युरेव मन्युं स्पृशति न तस्मिन्दोष इति पुराणे। I. 10. 29 7. On killing a brāhmaṇa there was a difference of opinion, Āp probably paraphrases some verses such as Manu VIII. 350–351, the latter of which is: नाततायिवधे दोषो हन्तुर्भवति कश्चन। प्रकाशं वाऽप्रकाशं वा मन्युस्तं मन्युमृच्छति॥. Both verses of Manu occur in मत्स्य 227. 115–117, विष्णुधर्मसूत्र V. 189–190, वृद्धहारीत IX 349–350; पद्म V 45. 45–46 are very similar. Vide Bühler in I. A. vol. 25 pp. 323 ff.